Yargıtay, akıl hastası ve çalışamayacak durumdaki eş aleyhine yoksulluk nafakasına hükmedilmesini hukuka aykırı bularak kararı bozdu. Karar, nafaka davalarında sağlık ve ekonomik durumun önemini yeniden gündeme taşıdı.
Boşanma davalarında nafaka tartışmaları sürerken, Yargıtay’dan dikkat çeken bir karar çıktı. Elazığ’da görülen bir boşanma davasında yerel mahkemenin kadın lehine hükmettiği yoksulluk nafakası, üst mahkeme tarafından hukuka aykırı bulundu. Özellikle davalı erkeğin akıl hastası olması, çalışamayacak durumda bulunması ve herhangi bir gelirinin olmaması kararın seyrini değiştirdi.
Bu yönüyle karar, benzer davalar açısından emsal niteliği taşırken, nafaka bağlanırken tarafların yalnızca kusur durumunun değil, sağlık ve ekonomik şartlarının da titizlikle değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koydu.
YARGITAY’DAN NAFAKA ŞARTLARINA NET VURGU
Elazığ 3. Aile Mahkemesi’nde görülen davada, davacı kadın boşanma ile birlikte tedbir ve yoksulluk nafakası talebinde bulundu. Mahkeme, boşanmaya hükmederken kadın lehine nafaka bağlanmasına karar verdi. Ancak davalı erkeğin vasisi, kararı istinafa taşıdı. Dosyayı inceleyen Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi, yerel mahkemenin kararını yerinde bularak başvuruyu reddetti.
Süreç bununla sınırlı kalmadı. Dosya bu kez temyiz incelemesi için Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin önüne geldi.
Yapılan incelemede, davalı erkeğin akıl hastası olduğu, engelli bulunduğu, çalışabilecek durumda olmadığı ve herhangi bir gelirinin bulunmadığı açık biçimde tespit edildi. Bu bulgular doğrultusunda Yargıtay, yoksulluk nafakası şartlarının oluşmadığına hükmetti. Böylece yerel mahkemenin verdiği nafaka kararı bozuldu.
TÜRK MEDENİ KANUNU’NDA NAFAKA KRİTERLERİ NELER?
Kararın temel dayanağını Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesi oluşturuyor. Bu maddeye göre yoksulluk nafakası, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek olan ve kusuru diğer eşe göre daha ağır olmayan taraf lehine hükmedilebiliyor. Ancak burada kritik bir unsur daha bulunuyor: Nafaka yükümlüsünün mali gücü.
Yargıtay’ın verdiği bu kararda da özellikle bu noktaya dikkat çekildi. Nafaka ödemesi beklenen tarafın gelirinin bulunmaması ve çalışamayacak durumda olması, nafaka yükümlülüğünü ortadan kaldıran önemli bir unsur olarak değerlendirildi.
Bu durum, nafaka davalarında sadece talep eden tarafın değil, karşı tarafın da ekonomik ve sağlık koşullarının ayrıntılı biçimde incelenmesi gerektiğini bir kez daha ortaya koydu.
NAFAKA TÜRLERİ VE UYGULAMADAKİ DETAYLAR
Türk hukuk sisteminde nafaka yalnızca yoksulluk nafakasıyla sınırlı değil. Boşanma sürecinde geçerli olan tedbir nafakası, çocuklar için ödenen iştirak nafakası ve belirli durumlarda gündeme gelen yardım nafakası da düzenleme kapsamında yer alıyor. Özellikle iştirak nafakası, çocuğun bakım ve eğitim giderlerini karşılamaya yönelik olup, burada eşlerin kusur durumuna bakılmıyor. Esas alınan temel kriter çocuğun ihtiyaçları oluyor.
Öte yandan nafakanın süresiz olmadığı da unutulmamalı. Nafaka alan tarafın yeniden evlenmesi, taraflardan birinin hayatını kaybetmesi, fiilen evli gibi yaşama durumu ya da yoksulluğun ortadan kalkması gibi hallerde nafaka mahkeme kararıyla kaldırılabiliyor. Ayrıca nafaka miktarı belirlenirken tarafların sosyal ve ekonomik durumlarının yanı sıra sağlık koşulları ve güncel ekonomik şartlar da dikkate alınıyor.
Yargıtay’ın bu son kararı, özellikle çalışamayacak durumda olan veya ciddi sağlık sorunları bulunan bireyler açısından önemli bir içtihat niteliği taşıyor. Karar, nafaka yükümlülüğünün mutlak bir zorunluluk olmadığını, somut olayın tüm şartlarıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini açık biçimde ortaya koyuyor.