Tarım ve Orman Bakanlığı, tahıl tohumluklarının üretimi ve pazarlanmasına yönelik yeni düzenlemeyi yürürlüğe koydu. Resmi Gazete’de yayımlanan “Tahıl Tohumu Sertifikasyonu ve Pazarlaması Yönetmeliği” ile tohumlukların tescil, sertifikasyon ve pazarlama süreçleri yeniden düzenlendi.
Yönetmelik kapsamında, tahıl türlerine ait tohumlukların kalite standartlarına uygun şekilde üretilmesi ve izlenebilirliğinin sağlanması amacıyla Tohumluk Yönetim Sistemi (TYS) kurulacak. Böylece sertifikasyon sürecindeki işlemler büyük ölçüde dijital ortama taşınacak ve sektörün daha şeffaf, hızlı ve düzenli şekilde işlemesi hedeflenecek.
TAHIL TOHUMLUKLARINDA SERTİFİKASYON SÜRECİ YENİDEN DÜZENLENDİ
Yeni yönetmelikle tahıl türlerine ait tohumlukların üretimi ve pazarlanması için belirli standartlar getirildi. Buna göre sertifikasyon sisteminde üretilecek tohumlukların ait oldukları çeşitlerin kayıt altında olması ve belirlenen teknik kriterleri karşılaması zorunlu olacak.
Tarım ve Orman Bakanlığı, bu düzenlemeyle hem üretim kalitesini artırmayı hem de piyasaya sunulan tohumlukların güvenilirliğini sağlamayı amaçlıyor. Sertifikasyon sisteminde yer almayan veya standartlara uygun olmayan tohumlukların pazarlanmasına izin verilmeyecek. Böylece çiftçilere ulaştırılan tohumların kalite ve verimlilik açısından belirlenen kriterleri karşılaması güvence altına alınacak.
TOHUM ÜRETİMİ YETKİLİ KURULUŞLAR TARAFINDAN YAPILACAK
Yönetmelik kapsamında tahıl tohumluklarının üretimi ve pazarlaması yalnızca Bakanlık tarafından yetkilendirilen gerçek veya tüzel kişiler tarafından gerçekleştirilecek. Bu uygulama ile üretim süreçlerinin denetlenebilirliği artırılacak.
Elit ve orijinal sınıfta yer alan tohumlukların üretimi ise daha sınırlı bir yetki kapsamında olacak. Bu sınıftaki tohumlukların üretim ve pazarlama işlemleri, çeşidin ıslahçısı, araştırma kuruluşu olan çeşit sahibi veya üretim yetkisine sahip araştırma kuruluşları tarafından yürütülebilecek. Böylece yüksek genetik değere sahip tohumlukların üretim süreci daha sıkı bir kontrol altında tutulacak.
TOHUMLUK YÖNETİM SİSTEMİ İLE DİJİTAL TAKİP DÖNEMİ
Yeni düzenlemenin en önemli unsurlarından biri de Tohumluk Yönetim Sistemi’nin (TYS) kurulması olacak. Bu sistem sayesinde tohumlukların tescil ve sertifikasyon işlemleri ile tohumculuk faaliyetlerine ilişkin birçok süreç elektronik ortamda yürütülecek.
Sertifikalandırma amacıyla alınan tohumluk numuneleri, üretildikleri sezon içinde başvuru kuruluşu tarafından ilgili sertifikasyon kuruluşuna teslim edilecek. Laboratuvar analizlerinin ardından düzenlenen sertifika veya tohumluk analiz raporları ise düzenlenme tarihinden itibaren bir yıl geçerli olacak.
Bakanlık, TYS ile tohum üretiminden pazarlamaya kadar uzanan sürecin daha hızlı, şeffaf ve izlenebilir bir yapıya kavuşmasını hedefliyor.
GEÇİŞ SÜRECİNDE TVYS KULLANILACAK
Tohumluk Yönetim Sistemi tamamen devreye girene kadar sertifikasyon ve pazarlama süreçleri mevcut Tohumluk Veri Yönetim Sistemi (TVYS) üzerinden yürütülmeye devam edecek.
Ekilen tohumluğa ait menşei sertifikaları, sertifikayı düzenleyen kuruluş tarafından sisteme tanıtılacak. Eğer tohum ithal edilmişse, ithalat ön iznini veren kurum bu sertifikayı sisteme kaydedecek ve belgenin aslı başvuru sahibine iade edilecek.
Tarım ve Orman Bakanlığı, yeni sistemle birlikte tohumculuk sektöründe dijital altyapının güçlendirilmesini ve üretimden pazarlamaya kadar tüm süreçlerin daha etkin biçimde yönetilmesini amaçlıyor.