Tarım ve Orman Bakanlığı, içme ve kullanma suyu kaynaklarının korunmasına yönelik yönetmelikte kapsamlı değişikliklere gitti. Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni düzenleme ile su havzalarında çevresel riskleri azaltacak uygulamalar genişletilirken, kirliliğe neden olabilecek faaliyetlere yönelik denetim ve yaptırımlar da artırıldı.
Düzenleme, su kaynaklarının kalite ve miktar bakımından korunmasını hedefleyen yeni kuralları içeriyor.
HAVZALARDA KORUMA TEDBİRLERİ GÜÇLENDİRİLDİ
Yeni yönetmeliğe göre içme ve kullanma suyu havzalarında noktasal ve yayılı kirliliğin önlenmesi amacıyla ilgili kurumlar tarafından gerekli tedbirler alınacak. Havzalarda teknik açıdan uygun görülen ağaçlandırma çalışmaları ile erozyon ve sediment taşınımını önlemeye yönelik uygulamalar hayata geçirilecek. Orman alanlarında yürütülecek çalışmalar ise Orman Genel Müdürlüğünün koordinasyonunda gerçekleştirilecek.
Bu adımlarla su kaynaklarının doğal yapısının korunması ve uzun vadede sürdürülebilir şekilde kullanılması amaçlanıyor.
KORUMA ALANLARI BİLİMSEL VERİLERE GÖRE BELİRLENECEK
Yönetmelik kapsamında havzalardaki koruma alanlarının sınırları bilimsel çalışmalar doğrultusunda belirlenecek. Belirlenen koruma bölgeleri ve bu alanlara ilişkin hükümler kadastro paftalarına işlenecek, ayrıca tapu sicilinin beyanlar hanesinde de yer alacak.
Böylece koruma alanlarının hukuki statüsünün güçlendirilmesi ve olası yapılaşma ya da çevresel risklerin daha etkin şekilde denetlenmesi hedefleniyor.
İÇME SUYU HAVZALARI İÇİN KORUMA PLANLARI HAZIRLANACAK
Büyükşehir belediyelerine içme ve kullanma suyu sağlayan kaynaklar için koruma planları, ilgili su ve kanalizasyon idareleri tarafından hazırlanacak. Büyükşehir sınırları dışında kalan yerleşim yerlerine su sağlayan kaynaklarda ise koruma planları Tarım ve Orman Bakanlığı veya Bakanlığın koordinasyonunda ilgili kurumlar tarafından oluşturulacak.
Mevcut havza koruma planlarının ise bir yıl içerisinde yeni yönetmelikte belirlenen usul ve esaslara uygun hale getirilmesi öngörülüyor.
SU VERİ TABANI İLE DİJİTAL TAKİP YAPILACAK
Yeni düzenleme kapsamında Bakanlık, içme ve kullanma suyu havzalarının kalite ve miktar açısından izlenebilmesi amacıyla coğrafi bilgi sistemi tabanlı dijital bir su veri tabanı oluşturacak.
Kamu kurumları ve ilgili idareler, gerçekleştirdikleri denetimler ile uygulanan idari işlemlere ilişkin bilgileri her yıl ocak ve temmuz aylarında bu sisteme işleyecek. Böylece havzalardaki değişimler düzenli olarak takip edilerek olası risklere daha hızlı müdahale edilmesi sağlanacak.
ATIKSU DEŞARJINA VE YAPILAŞMAYA SIKI KISITLAMA
Yönetmelikle birlikte içme ve kullanma suyu amacıyla kullanılan yerüstü su kaynaklarının su yüzeyinde, teknik zorunluluk taşıyan yapılar dışında herhangi bir yapı inşa edilmesine izin verilmeyecek.
Ayrıca arıtılmış olsa dahi atıksuların doğrudan su kaynaklarına deşarj edilmesi yasaklandı. Su yüzeyine doğrudan veya dolaylı şekilde her türlü atık ve artık bırakılması da tamamen engellenecek. Bu düzenlemeyle su kalitesinin korunması ve kirlenme riskinin en aza indirilmesi amaçlanıyor.
SU ÜRÜNLERİ TESİSLERİ VE AKARYAKITLI ARAÇLARA SINIRLAMA
İçme ve kullanma suyu temin edilen ya da edilmesi planlanan doğal göller, baraj gölleri ve göletlerde su ürünleri yetiştiriciliği tesislerinin kurulmasına izin verilmeyecek. Belirli şartları sağlayan bazı büyük baraj göllerinde ise Bakanlığın uygun görmesi halinde sınırlı ölçüde yetiştiricilik yapılabilecek.
Öte yandan su yüzeylerinde yalnızca yelkenli, kürekli, akülü veya elektrikli araçların kullanımına Bakanlığın uygun görüşüyle izin verilebilecek. Akaryakıtla çalışan kayık ve motorlu araçların kullanımına ise izin verilmeyecek.
ENERJİ TESİSLERİ VE AKARYAKIT İSTASYONLARINA YENİ KISITLAMALAR
Düzenleme kapsamında su yüzeylerinde yeni yol, köprü ve viyadük gibi yapıların yanı sıra yenilenebilir enerji santralleri dahil hiçbir enerji santralinin kurulmasına izin verilmeyecek.
Mutlak koruma alanlarında ise yeni akaryakıt istasyonları, gaz dolum tesisleri, elektrikli araç şarj istasyonları ile kimyasal madde ve yakıt depolarının kurulması yasaklandı. Mevcut tesislerin ise ilgili Türk Standardları Enstitüsü standartlarına uygun hale getirilinceye kadar faaliyetlerine izin verilmeyecek. Böylece içme suyu havzalarının çevresel etkilerden daha etkin şekilde korunması hedefleniyor.