Kahramanmaraş ve Hatay merkezli depremlerin ardından geçen üç yılda, afetin yol açtığı yıkımın giderilmesi ve bölgenin yeniden ayağa kaldırılması için kapsamlı bir yatırım süreci yürütüldü. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından hazırlanan “Kahramanmaraş ve Hatay Depremleri Yeniden İmar ve Gelişme Raporu”, yapılan çalışmaların boyutunu ve ulaşılan noktayı ortaya koydu.
Rapora göre, merkezi yönetim bütçesinden 2025 yılı sonu itibarıyla toplam 3,6 trilyon lira kamu harcaması gerçekleştirildi. Bu kaynak, yalnızca hasarların telafisiyle sınırlı kalmadı; aynı zamanda afet risklerini azaltmaya, ekonomik ve sosyal hayatı kalıcı biçimde iyileştirmeye odaklandı. Barınmadan eğitime, ulaştırmadan sanayiye kadar birçok alanda eş zamanlı projeler hayata geçirildi.
KONUT VE BARINMA ÇALIŞMALARINDA SONA YAKLAŞILDI
Deprem sonrası en acil ihtiyaçlardan biri olan barınma sorununa yönelik çalışmalar, kamu önceliklerinin başında yer aldı. Afetzedelerin geçici barınma ihtiyacı hızlı şekilde karşılanırken, kalıcı konut projeleri eş zamanlı olarak başlatıldı. Bugüne kadar yapılan kura törenleriyle 433 bin 667 konut ile 21 bin 690 iş yerinin hak sahipleri belirlendi. Bu rakamlar, deprem bölgesinde yürütülen konut seferberliğinin ulaştığı ölçeği ortaya koyuyor.
Yeni yerleşim alanları yalnızca konutlardan ibaret olmadı. Sosyal donatı alanları, sağlık ve eğitim tesisleriyle birlikte planlanan projeler, şehirlerin daha dayanıklı ve yaşanabilir hale gelmesini hedefledi. Yetkililer, kalıcı konut ihtiyacının büyük ölçüde karşılandığını, kalan projelerin ise kısa sürede tamamlanacağını belirtiyor.
EĞİTİM VE ÜNİVERSİTE ALTYAPISINA GÜÇLÜ DESTEK
Deprem bölgesinde eğitim faaliyetlerinin aksamadan sürdürülmesi için önemli kaynaklar ayrıldı. İlk ve ortaöğretim düzeyinde 13 bin 321 dersliğin inşası için 72 milyar lira harcanırken, 2 bin 776 derslikte güçlendirme çalışmaları için 6,9 milyar liralık yatırım yapıldı. Tüm projeler tamamlandığında, bölgedeki derslik sayısının deprem öncesine göre yüzde 15 artması hedefleniyor.
Üniversiteler de bu süreçte unutulmadı. Fakülte binalarının yeniden yapımı, güçlendirilmesi ve kampüs altyapılarının yenilenmesi kapsamında 5,1 milyar lira harcandı. Ayrıca 2026 Yılı Yatırım Programı’nda, depremden etkilenen üniversiteler için 2,4 milyar liralık ek ödenek ayrıldı. Bu yatırımlar, genç nüfusun eğitim hayatına kesintisiz devam etmesi açısından kritik önem taşıyor.
İSTİHDAM, ALTYAPI VE YEREL YÖNETİMLERE DESTEK
Deprem sonrası istihdam kaybının önüne geçmek ve iş gücü piyasasını canlı tutmak amacıyla aktif iş gücü politikaları devreye alındı. Bölgedeki 11 ilde 60 bin 582 kişi işbaşı eğitim programları ve meslek kurslarından yararlandı. Bu alana yaklaşık 2,9 milyar lira kaynak aktarıldı. Programlar, hem nitelikli iş gücünün korunmasına hem de yeni meslek alanlarının oluşmasına katkı sağladı.
Yerel yönetimlerin hizmetlerini sürdürebilmesi için altyapı, çevre düzenlemesi ve ekipman ihtiyaçlarına da destek verildi. Merkezi Yönetim Bütçesi’nden belediyelere yaklaşık 4 milyar lira nakdi kaynak aktarıldı. Toplam proje tutarı 21,9 milyar lirayı bulan yatırımlarla, acil nitelikli altyapı ve araç-gereç talepleri karşılandı.
ULAŞTIRMA, ENERJİ, TARIM VE SANAYİDE YENİDEN YAPILANMA
Depremden etkilenen bölgelerde ulaşım ve enerji altyapısının onarımı da geniş kapsamlı yatırımlarla ele alındı. Kara yolu ve otoyollardaki hasarların giderilmesi için yaklaşık 19,8 milyar lira harcandı. Yeni yerleşim alanlarına erişim sağlamak amacıyla 40 milyar liralık yol yatırımı yapılırken, kent içi yollar için 8,5 milyar lira ayrıldı. Demir yolu hatlarının onarımı için ise 2025 sonu itibarıyla 26,4 milyar lira yatırım gerçekleştirildi; 2027’ye kadar bu tutarın 31,5 milyar liraya ulaşması planlanıyor.
Enerji altyapısında, özellikle elektrik dağıtım şebekesinde oluşan hasarların giderilmesi için 51,1 milyar lira harcandı. Tarım sektöründe ise 2025 yılında 11 ilde toplam 17,4 milyar liralık destek ödemesi yapıldı. Sanayi tarafında, KOSGEB ve kalkınma ajansları aracılığıyla küçük sanayi sitesi yatırımları ve işletme destekleri için 17,6 milyar liralık kaynak devreye alındı.