İstanbul Valisi Davut Gül, Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş ile Deniz Yaşamını Koruma Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Volkan Narcı, Tavşan Adası'nda yürütülen deniz koruma, restorasyon ve izleme çalışmalarını yerinde inceledi.
Deniz Yaşamını Koruma Derneği'nin 2015 yılından bu yana bölgede yürüttüğü bilimsel araştırma, aktif restorasyon, hayalet ağlarla mücadele, vatandaş bilimi ve teknoloji destekli izleme çalışmaları değerlendirildi.
Sıfır Atık anlayışı deniz ekosistemlerine taşınıyor
Sıfır Atık Hareketi'nin sürdürülebilirlik vizyonunun denizel ekosistemlerin korunmasına yönelik çalışmalarla güçlendirildiği belirtildi.
Program kapsamında 2026 yılında başlatılan mor mercan (Paramuricea clavata) popülasyon güçlendirme çalışması da tanıtıldı.
"İnsan baskısı ortadan kalktığında doğa kendini yeniliyor"
İstanbul Valisi Davut Gül, doğadaki kirlenmenin temel nedenlerinden birinin insan kaynaklı baskılar olduğunu belirterek, bu baskı ortadan kalktığında doğanın kendini yenileyebildiğini söyledi.
Gül, Tavşan Adası'nın bu duruma güzel bir örnek oluşturduğunu ifade ederek, kamu kurumlarının çalışmalarının sivil toplum kuruluşları tarafından desteklenmesinin önemine dikkati çekti.
Sıfır Atık bir yaşam kültürüne dönüşüyor
Gül, Sıfır Atık Vakfı tarafından gerçekleştirilen çalışmaların çevre konusunun yalnızca belirli günlerde gündeme gelen bir mesele olmadığını gösterdiğini belirtti.
Sıfır Atık anlayışının toplumun tüm kesimleri tarafından benimsenmesi gerektiğini vurguladı.
"Bilim, kamu ve sivil toplum aynı hedefte buluşuyor"
Samed Ağırbaş, Tavşan Adası'ndaki çalışmanın yalnızca bir çevre projesi olmadığını, bilim, kamu, sivil toplum, teknoloji ve toplumun ortak hedef etrafında buluştuğunda ortaya çıkabilecek sonuçları gösteren bir model olduğunu söyledi.
Ağırbaş, bölgede bilimsel araştırma, koruma, restorasyon ve sürekli izlemenin birlikte yürütüldüğünü belirtti.
Plastik kirliliğine karşı kapsamlı saha çalışması başlıyor
Ağırbaş, Akdeniz ve Ege'de plastik atık ve mikroplastik kirliliğine karşı kapsamlı bir saha çalışması başlatılacağını açıkladı.
Çalışmanın, plastik sektörünün dönüşümü, atıkların azaltılması ve deniz ile nehirlerdeki plastik kirliliğinin önlenmesine yönelik adımları kapsaması hedefleniyor.
İstanbul'da plastik atık çalıştayı düzenlenecek
Sıfır Atık Vakfı tarafından 31 Ağustos-1 Eylül tarihlerinde İstanbul'da plastik atık çalıştayı düzenleneceği bildirildi.
Çalıştaya bakanlıklar, genel müdürlükler ve farklı kurumlardan yüzlerce katılımcının dahil olması, plastik atık kirliliğinin farklı boyutlarıyla ele alınması planlanıyor.
Tavşan Adası pilot bölge olarak öne çıkıyor
Deniz Yaşamını Koruma Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Volkan Narcı, Tavşan Adası'nda yaklaşık 11 yıldır restorasyon ve koruma çalışmalarının sürdüğünü belirtti.
Yaklaşık 7,5 milyon metrekarelik alanın korunması gereken hassas alan ilan edildiğini ifade eden Narcı, bölgede yüzlerce mercan kolonisinin restore edildiğini ve hayalet ağların temizlendiğini söyledi.
700'ün üzerinde mercan kolonisi restore edildi
Tavşan Adası ve Sivriada çevresinde bugüne kadar 700'ün üzerinde gorgon mercanı kolonisi üzerinde nakil ve restorasyon çalışması gerçekleştirildi.
Sarı gorgonlar üzerinde yapılan uzun dönemli izlemelerde yaklaşık yüzde 80 yaşama başarısı kaydedildi.
Ocak 2026'da ise Türkiye'de ilk kez mor mercan popülasyonlarının güçlendirilmesine yönelik yeni bir restorasyon programı başlatıldı.
Mercan restorasyonuyla deniz habitatları korunuyor
Mercan restorasyonunun yalnızca tek bir türün korunmasına yönelik olmadığı, mercanların oluşturduğu habitatın ve bu habitatla ilişkili denizel ekosistemin bütüncül şekilde korunmasının hedeflendiği belirtildi.
İlk izleme döneminde nakledilen mor mercan kolonilerinin tamamının yaşamını sürdürdüğü kaydedildi.
Hayalet ağlar denizden çıkarılıyor
Deniz koruma çalışmalarının önemli başlıklarından biri de hayalet ağlarla mücadele oldu.
Bugüne kadar deniz tabanından 650 bin metrekareden fazla hayalet ağ ve 3 tondan fazla kurşun çıkarıldı.
Denizden çıkarılan atıklar ekonomiye kazandırılıyor
Çıkarılan hayalet ağların bir bölümü ayrıştırılarak tarımsal örtü, çanta ve geri dönüştürülmüş ham madde olarak yeniden değerlendirildi.
Böylece deniz temizliği ile döngüsel ekonomi yaklaşımının aynı uygulama zincirinde buluşturulduğu bir model oluşturuldu.
Deniz koruma alanı teknolojiyle izleniyor
DYKD'nin profesyonel dalgıçlar ve biyologlardan oluşan Ranger ekibi, Tavşan Adası Koruma Alanı'nda düzenli devriye ve biyolojik çeşitlilik gözlemleri gerçekleştiriyor.
Ekip ayrıca mercan sağlığını kontrol ediyor, hayalet ağlara müdahale ediyor ve yeni tehditleri tespit ediyor.
Sualtı kameraları ve sensörlerle takip yapılıyor
Sualtı ve suüstü kamera sistemleri, sıcaklık sensörleri, akustik kayıt cihazları ve farklı görüntüleme teknolojileri sayesinde bölgedeki değişimler düzenli olarak takip ediliyor.
Bu sistemle koruma statüsünün yalnızca bir karar olmadığı, sürekli bilimsel izleme ve etkin alan yönetimiyle desteklenmesi amaçlanıyor.
Tavşan Adası modeli Antalya'ya taşınıyor
Tavşan Adası'nda geliştirilen koruma modelinin Antalya'ya aktarılması da ziyaretin önemli başlıklarından biri oldu.
DYKD ile Antalya Valiliği arasında yürütülen iş birliği kapsamında Kemer'deki Üç Adalar, Tekirova ve Çıralı kıyılarını kapsayan yeni bir çalışma süreci başlatılıyor.
Üç Adalar'da yeni koruma modeli hazırlanıyor
Çalışma kapsamında bölgenin denizel ve karasal ekosistem envanterinin oluşturulması, öncelikli habitatların haritalanması ve biyolojik çeşitliliğin izlenmesi hedefleniyor.
İnsan kaynaklı baskıların belirlenmesi ve bölgedeki farklı paydaşların sürece dahil edilmesi de planlanıyor.
Kamu, akademi ve yerel paydaşlar bir araya gelecek
Yeni model kapsamında kamu kurumları, yerel yönetimler, üniversiteler, balıkçılar, dalış merkezleri, turizm işletmeleri ve bölge halkının sürece dahil edilmesi planlanıyor.
Tavşan Adası'nda elde edilen saha deneyiminin Antalya Üç Adalar'a aktarılmasıyla Türkiye'nin farklı bölgelerinde uygulanabilecek bir deniz koruma yaklaşımının geliştirilmesi amaçlanıyor.
Tavşan Adası deneyimi COP31'e taşınacak
Tavşan Adası'nda yaklaşık 11 yılda geliştirilen deneyimin Türkiye'nin iklim ve çevre politikaları açısından önemli bir saha örneği oluşturduğu değerlendirildi.
Bilimsel araştırma, aktif restorasyon, hayalet ağlarla mücadele, döngüsel ekonomi, teknoloji destekli izleme ve katılımcı yönetişimi bir araya getiren modelin, Türkiye'nin denizel ekosistemleri koruma kapasitesini ortaya koyduğu belirtildi.
Modelin Antalya Üç Adalar'a aktarılmasıyla İstanbul'dan Akdeniz'e uzanan deneyimin genişletilmesi ve Türkiye'nin denizel doğal mirasının korunmasına katkı sağlanması hedefleniyor.