Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), kamuoyunda "elden maaş" ya da "kayıtlı kayıt dışılık" olarak bilinen uygulamaya karşı ülke genelinde denetimlerini artırma kararı aldı. Çalışanların emeklilik maaşı, kıdem tazminatı ve sosyal haklarında ciddi kayıplara yol açan, aynı zamanda devletin vergi ve prim gelirlerini de olumsuz etkileyen bu yöntem mercek altına alındı.
SGK uzmanı İsa Karakaş, yapılan yasal düzenlemelerle ücret ve tazminat ödemelerinde banka kullanımının zorunlu hale getirildiğini belirterek, uygulamanın temel amacının kayıt dışılığı önlemek ve ödeme süreçlerinde şeffaflığı sağlamak olduğunu ifade etti.
BANKA ÜZERİNDEN ÖDEME ZORUNLULUĞU KAPASİTESİ GENİŞLEDİ
Borçlar Kanunu, İş Kanunu, Basın İş Kanunu ve Deniz İş Kanunu'nda yapılan değişikliklerle işverenlerin ücret ödemelerini banka aracılığıyla gerçekleştirmesi zorunlu hale geldi. İlk olarak 2009 yılında 10 ve üzeri çalışanı bulunan işyerleri için getirilen bu zorunluluk, 2016'da 5 çalışana düşürüldü. Son yapılan düzenlemeyle birlikte ise 3 ve daha fazla çalışanı bulunan tüm işyerleri banka üzerinden ödeme yapmakla yükümlü kılındı.
Banka şubesinin bulunmadığı bölgelerde ödemelerin PTT aracılığıyla gerçekleştirilebileceğini aktaran uzmanlar, ödeme dekontunda ücret, prim, ikramiye veya telif gibi kalemlerin açık şekilde belirtilmesi gerektiğini, aksi halde yapılan ödemenin usule aykırı kabul edileceğini bildirdi.
CEZALAR ÇALIŞAN BAŞINA UYGULANACAK
Banka üzerinden ödeme zorunluluğuna uymayan işverenlerin birden fazla yaptırımla karşı karşıya kalacağını belirten Karakaş, 2026 yılı için belirlenen aylık idari para cezalarını paylaştı. Buna göre kurallara uymayan işverenlere; işçi başına aylık 2.734 TL, gemi adamı başına aylık 36.211 TL ve gazeteci başına aylık 45.278 TL ceza kesilecek.
Ayrıca, maaş bordrolarında çalışanın ıslak imzasının bulunmaması ve ücretin banka aracılığıyla ödenmemesi durumunda, SGK tarafından ihlalin niteliğine göre 396 bin 360 TL'ye kadar idari para cezası uygulanabileceği öğrenildi.