Her yıl Ramazan ayı geldiğinde hayatın ritmi değişir. Sofralar farklı kurulur, geceler daha anlamlı hale gelir, kalabalıklar daha sessiz ama daha derin bir huzur taşır. Fakat Ramazan’ı asıl özel kılan şey, hiç kuşkusuz oruç ibadetidir.
Oruç sadece gün boyu yemekten ve içmekten uzak durmak değildir. O, insanın kendisiyle yüzleştiği; sabrı, şükrü ve merhameti yeniden öğrendiği bir manevi eğitimdir.
TAKVAYA AÇILAN BİR KAPI
Yüce Allah Kur'an’da şöyle buyurur:
“Ey iman edenler! Oruç, sizden öncekilere farz kılındığı gibi size de farz kılındı. Umulur ki takvaya erersiniz.”
(Bakara, 2/183)
Ayette orucun amacı “Takva” ile özetlenir. Yani Allah bilinci. Her an O’nun huzurunda olduğunun farkında olmak.
Aynı surenin 185. ayetinde ise Ramazan ayının Kur’an’ın indirildiği ay olduğu belirtilir ve bu aya ulaşanların oruç tutması emredilir. Ramazan, hem bedenin hem ruhun disipline edildiği özel bir zaman dilimidir.
MÜKÂFATI SINIRSIZ BİR İBADET
Peygamber Efendimiz Muhammed orucun değerini şu sözlerle anlatır:
“Âdemoğlunun her ameli kendisi içindir. Oruç hariç. O benim içindir, onun mükâfatını ben veririm.”
(Sahih Buhari; Sahih Muslim)
Orucun, diğer ibadetlerden farklı bir yere sahip olduğu bu hadiste de açıkça gösterilirir. Çünkü oruç gizlidir. İnsan namaz kıldığını gösterebilir, sadaka verdiğini duyurabilir; ama gerçekten oruçlu olup olmadığını yalnızca Allah bilir.
Bir başka hadiste ise şöyle buyrulur:
“Kim inanarak ve sevabını Allah’tan bekleyerek Ramazan orucunu tutarsa geçmiş günahları bağışlanır.”
(Sahih Buhari; Sahih Muslim)
Ramazan hadislerde de verildiği gibi Müslüman için adeta bir arınma görevi görür.
Yine oruç hakkında Peygamber Efendimiz Muhammed şöyle buyurmuştur:
“Oruç kalkandır. Oruçlu kimse kötü söz söylemesin, cahillik yapmasın. Eğer biri kendisine sataşırsa ‘Ben oruçluyum’ desin.”
(Sahih Buhari; Sahih Muslim)
Bu hadisle de orucun insanı günahlara karşı koruyan manevi bir zırh olduğunu ifade edilir.
Ayrıca oruç tutan müslümanlar cennetle de müjdelenmişlerdir. Cennette "Reyyan" adı verilen kapıdan sadece oruç tutan müslümanların geçeceği müjdelenmiştir.
“Cennette ‘Reyyan’ denilen bir kapı vardır. Oruçlular oradan girer. Onlardan başkası o kapıdan giremez.”
(Sahih Buhari; Sahih Muslim)
Reyyan kelimesi “susuzluğu giderilmiş” anlamına gelir. Dünyada susuz kalanların ahirette bu kapıdan mükâfatlandırılacağını müjdelenir.
Gün içinde susamak, acıkmak, yorulmak… Tüm bunlara rağmen iradeyi korumak büyük bir sabır eğitimidir. Oruç tutan kişi, sadece mideye değil; dile, göze ve kalbe de hâkim olmayı öğrenir.