İzmirli lise öğrencileri, su kaynaklarında demir kaynaklı kirliliği saniyeler içinde tespit edebilen bir yapay zekâ destekli mobil uygulama geliştirdi. Karşıyaka Cihat Kora Anadolu Lisesi öğrencilerinin hazırladığı sistem, hem düşük maliyetli hem de hızlı analiz sağlayabilmesiyle öne çıkıyor.
YAPAY ZEKÂ İLE HIZLI ANALİZ
9. sınıf öğrencileri Nehir Karagüzel, Kuzey Şentürk ve Asil Deniz Ekmekçi, fizik öğretmeni Mehmet Sertkahya danışmanlığında, su örneklerindeki demir iyonlarını görüntü işleme teknolojisiyle analiz eden bir model geliştirdi. Mobil ve web tabanlı uygulama sayesinde kullanıcılar, su kaynağından aldıkları fotoğrafları yükleyerek kirlilik seviyesini kısa sürede öğrenebiliyor. Sistem, laboratuvar analizlerine kıyasla hem daha hızlı hem de ekonomik bir çözüm sunuyor.
FLOTASYON YÖNTEMİ İLE ARITMA
Projede yalnızca tespit değil, suyun arıtılması için de yöntemler araştırıldı. Öğrenciler, çözünmüş hava flotasyonu tekniğini kullanarak su içindeki ağır metallerin önemli ölçüde arıtılabildiğini belirledi. Deneylerde demir iyonlarının yüzde 90’dan fazlası giderildi ve suyun demir seviyesi litre başına 0,2 miligramın altına indirildi.
TÜBİTAK’TA BÖLGE BİRİNCİLİĞİ
Geliştirilen proje, TÜBİTAK 57. Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri İzmir Bölge Yarışması’nda “Çevre ve Çevreyi Koruma” teması altında kimya kategorisinde birincilik kazandı. Çalışma, öğrencilerin Türkiye finallerine katılma hakkı elde etmesini sağladı.
LABORATUVARA GEREK KALMADAN TESPİT
Proje danışmanı Mehmet Sertkahya, sistemin geleneksel kimyasal analiz yöntemlerine göre daha hızlı ve ekonomik olduğunu vurguladı. Sertkahya, kullanıcıların nehir veya gölden aldıkları fotoğrafları yükleyerek kirliliği laboratuvara gerek kalmadan tespit edebileceğini belirtti.
YÜKSEK DOĞRULUK VE GELECEĞE YÖNELİK KULLANIM
Yapay zekâ modeli, kirli su örneklerinin farklı açılardan çekilen fotoğraflarıyla eğitildi ve veri seti parlaklık ile kontrast değerleri değiştirilerek genişletildi. Sistem, şu anda yaklaşık yüzde 85 doğruluk oranına ulaştı. Öğrenciler, uygulamanın gelecekte diğer ağır metaller ve organik kirleticilerin tespitinde de kullanılabileceğini ifade ediyor.
Geliştirilen teknoloji, su kaynaklarının korunmasına katkı sağlamayı ve çevre kirliliğiyle mücadelede yaygın şekilde kullanılmayı hedefliyor.