AYM süresiz nafaka düzenlemesinde kararını verdi

Süresiz nafaka uygulamasıyla ilgili kritik karar çıktı. AYM, yoksulluk nafakasının süresiz olmasına ilişkin hükmü iptal etti. Düzenlemenin ayrıntıları netleşmeyi bekliyor.

Boşanma davalarında uzun yıllardır tartışma konusu olan süresiz nafaka uygulamasıyla ilgili önemli bir karar alındı. Anayasa Mahkemesi (AYM), Türk Medeni Kanunu'nda yer alan yoksulluk nafakasının “süresiz” olarak talep edilebilmesine imkan tanıyan hükmü oy çokluğuyla iptal etti.

Antalya 12. Aile Mahkemesi'nin başvurusu üzerine gündeme gelen dosya, AYM Genel Kurulu tarafından değerlendirildi. Yüksek Mahkeme, iptal kararının hemen değil, 9 ay sonra yürürlüğe girmesine hükmetti. Kararın gerekçesi ise ilerleyen günlerde kamuoyuyla paylaşılacak.

YOKSULLUK NAFAKASINDA SÜRESİZ İBARE ARTIK GEÇERLİ OLMAYACAK

Anayasa Mahkemesi'nin incelediği düzenleme, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 175. maddesinde yer alıyordu. Söz konusu maddeye göre boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek taraf, kusurunun daha ağır olmaması şartıyla diğer taraftan mali gücü oranında süresiz nafaka talep edebiliyordu.

Mahkemenin iptal ettiği bölüm doğrudan “süresiz olarak nafaka isteyebilir” ifadesi oldu. Böylece mevcut sistemde yer alan süre sınırı bulunmayan nafaka uygulamasının hukuki dayanağı ortadan kalkmış oldu. Ancak kararın yürürlüğe giriş tarihi 9 ay sonraya bırakıldığı için mevcut uygulama şimdilik devam edecek.

Bu süre içerisinde yasama organının yeni bir düzenleme yapıp yapmayacağı da merak konusu. Özellikle nafakanın hangi kriterlere göre ve ne kadar süreyle bağlanacağına ilişkin yeni bir yasal çerçevenin oluşturulması bekleniyor.

ANTALYA'DAKİ BAŞVURU SÜRECİ KARARI TETİKLEDİ

Kararın temelinde Antalya 12. Aile Mahkemesi'nin yaptığı somut norm denetimi başvurusu bulunuyor. Yerel mahkeme, yoksulluk nafakasının süresiz olarak ödenmesini öngören hükmün Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle düzenlemenin iptalini talep etmişti.

Başvuruda özellikle nafaka yükümlüsünün yıllarca devam eden mali sorumluluğunun mülkiyet hakkı, ölçülülük ilkesi ve adil denge açısından değerlendirilmesi gerektiği yönünde görüşler öne çıkmıştı. AYM'nin gerekçeli kararı yayımlandığında, hangi anayasal değerlendirmeler doğrultusunda iptal kararı verildiği daha net anlaşılacak.

Kararın oy çokluğuyla alınmış olması da dikkat çekti. Bu durum, mahkeme üyeleri arasında konuya ilişkin farklı hukuki değerlendirmelerin bulunduğuna işaret ediyor.

YENİ NAFAKA DÜZENLEMESİ NASIL ŞEKİLLENEBİLİR?

Süresiz nafaka tartışması uzun yıllardır hukukçular, sivil toplum kuruluşları ve kamuoyu tarafından gündemde tutuluyordu. Bir kesim, ekonomik olarak dezavantajlı durumda kalan eşin korunmasının sosyal devlet ilkesinin gereği olduğunu savunurken, diğer kesim ise nafakanın ömür boyu devam etmesinin hakkaniyet sorunlarına yol açtığını ileri sürüyordu.

AYM'nin iptal kararı sonrasında gözler Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne çevrildi. Önümüzdeki 9 aylık süreçte yeni bir yasal düzenleme hazırlanması halinde şu başlıkların öne çıkması bekleniyor:

• Nafaka süresinin evlilik süresine göre belirlenmesi
• Tarafların ekonomik durumlarının düzenli olarak değerlendirilmesi
• Yeniden evlenme veya gelir artışı gibi durumlarda nafakanın gözden geçirilmesi
• Çocuklu ve çocuksuz boşanmalarda farklı kriterlerin uygulanması
• Hakimlere daha geniş takdir yetkisi verilmesi

Bu başlıkların nasıl şekilleneceği, gerekçeli kararın yayımlanmasının ardından başlayacak yeni hukuk ve siyaset tartışmalarıyla netleşecek.

MEVCUT VE MUHTEMEL SİSTEM ARASINDAKİ FARKLAR