Yaklaşık üç yıllık hazırlık sürecinin ardından şekillenen projede, cihazın donanım ve yazılım altyapısının mümkün olduğunca yerli imkanlarla geliştirilmesi hedefleniyor.

Projenin ilerleyen aşamalarında farklı kurum ve kuruluşların da sürece dahil olmasıyla kapsam genişletilirken, telefonun yalnızca bireysel kullanıcıların ihtiyaçlarına yönelik değil, kamu kurumları ve afet dönemlerinde güvenli iletişim ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde geliştirilmesi planlanıyor.

2027’nin ilk çeyreğinde tanıtılması hedefleniyor

Mevcut proje takvimine göre yerli akıllı telefonun 2027’nin ilk çeyreğinde tanıtılması hedefleniyor. Marka ve şirket yapılanmasına ilişkin çalışmalar devam ederken, cihazın seri üretiminin Türkiye’de gerçekleştirilmesi planlanıyor.

Üretim tesisinin İstanbul’da kurulması hedeflenirken, projenin yönetim kadrosunun oluşturulmasına yönelik çalışmaların da sürdüğü belirtiliyor.

Teknik özelliklerin ve ürün gamının ise proje sürecinin ilerleyen aşamalarında daha net hale gelmesi bekleniyor.

Afet dönemlerinde uydu üzerinden iletişim sağlanacak

Yerli telefonun öne çıkan özellikleri arasında uydu bağlantısının bulunması planlanıyor. Bu teknoloji sayesinde mobil şebekelerin kullanılamadığı doğal afet ve olağanüstü durumlarda iletişimin devam ettirilmesi amaçlanıyor.

Özellikle deprem, sel ve benzeri afetlerde iletişim altyapısının zarar görmesi veya mobil şebekelerde kesinti yaşanması durumunda uydu haberleşmesinden yararlanılması hedefleniyor. Böylece cihazın günlük kullanımın yanı sıra kritik iletişim ihtiyaçlarında da kullanılabilmesi planlanıyor.

Yerli yazılım ve dijital ekosistem hedefleniyor

Projede yalnızca telefonun donanımının değil, yazılım altyapısının da mümkün olduğunca yerli çözümlerle geliştirilmesi hedefleniyor. Cihazın günlük kullanımda ihtiyaç duyulan sosyal medya platformları ve diğer uygulamalarla uyumlu şekilde çalışması planlanıyor.

Bunun yanında telefonun Togg’un dijital ekosistemiyle uyumlu hale getirilmesi de hedefler arasında yer alıyor. Böylece akıllı telefon ile otomobil arasında bağlantılı bir dijital kullanım deneyiminin oluşturulması amaçlanıyor.

İlk etapta kamu kurumları kullanacak

Habertürk'ten Yiğitcan Yıldız'ın haberine göre yerli telefonun pazara sunulmasında ilk aşamada kamu kurumlarına öncelik verilmesi planlanıyor. Kamuya yönelik versiyonun yüksek güvenlik seviyesine ve kriptolu iletişim altyapısına sahip olması hedefleniyor.

Kamu kurumlarında kullanılmasının ardından cihazın bireysel tüketicilere sunulması planlanıyor. Telefonun uzun pil ömrünün yanı sıra suya ve toza dayanıklılık gibi özelliklerle donatılması bekleniyor.

Farklı kullanıcı gruplarına hitap edebilmek amacıyla cihazın biri daha erişilebilir, diğeri ise üst segment olmak üzere farklı versiyonlarla satışa sunulması planlanıyor. Ürünlerin telekomünikasyon operatörlerinin yanı sıra teknoloji mağazaları üzerinden tüketicilere ulaştırılması hedefleniyor.

Teknolojik bağımsızlık hedefleniyor

Projenin temel hedefinin yalnızca ticari bir ürün ortaya çıkarmak olmadığı belirtiliyor. Çalışmalar kapsamında Türkiye’nin haberleşme teknolojilerinde dışa bağımlılığını azaltacak yerli bir ekosistemin oluşturulması amaçlanıyor.

Bu doğrultuda akıllı telefonun yanı sıra farklı kullanıcı cihazları, haberleşme ekipmanları, donanım ve yazılım çözümlerinin geliştirilmesi de planlanıyor. Böylece projenin ilerleyen dönemlerde daha geniş bir teknoloji ekosistemine dönüşmesi hedefleniyor.

ASELSAN cep telefonu alanına dönüyor

Proje, ASELSAN açısından da uzun bir aranın ardından cep telefonu alanına dönüş anlamı taşıyor. Şirket, 1990’lı yıllarda ASELSAN 1919 ve ardından geliştirilen ASELSAN 1920 modelleriyle cep telefonu pazarında yer almıştı.

Yaklaşık üç dekat sonra gündeme gelen yeni projede ise klasik cep telefonu anlayışının ötesine geçilmesi hedefleniyor. Yerli yazılım, uydu haberleşmesi, afet dönemlerinde iletişim ve bağlantılı dijital ekosistem özelliklerinin aynı cihazda bir araya getirilmesi planlanıyor.

Marka ve yönetim yapılanmasına ilişkin çalışmaların tamamlanmasının ardından telefonun teknik özelliklerinin daha da netleşmesi bekleniyor.

Mevcut planlama doğrultusunda yerli akıllı telefonun 2027’nin ilk çeyreğinde tanıtılması öngörülüyor.

Su ile karıştırılarak hazırlanan kül macunu, özellikle limon ve diğer meyve ağaçlarının gövdelerine uygulanabiliyor. Bu yöntemin temel amacı, karıncaların ağacın gövdesine tırmanmasını zorlaştırarak yaprak bitlerinin ağaca taşınmasını önlemeye yardımcı olmak.

Karıncaların ağaca ulaşmasını zorlaştırıyor

Karıncalar doğrudan ağaçlara büyük zarar vermese de yaprak bitleriyle olan ilişkileri nedeniyle meyve ağaçları açısından sorun oluşturabiliyor. Karıncalar, yaprak bitlerinin ürettiği şekerli sıvılardan yararlanırken onları bitkilerin farklı bölümlerine taşıyabiliyor.

Su ile karıştırılan odun külünün gövde üzerinde kurumasıyla oluşan pürüzlü tabaka, karıncaların gövde boyunca ilerlemesini güçleştiren fiziksel bir bariyer oluşturabiliyor. Külün burada kimyasal bir böcek ilacı gibi çalışmadığı, daha çok böceklerin hareketini zorlaştıran bir tabaka oluşturduğu belirtiliyor.

Bu nedenle uygulama, bahçede zararlılarla mücadelede tek başına bir ilaçlama yöntemi olarak değil, destekleyici ve doğal bir uygulama olarak değerlendiriliyor.

Kül macunu nasıl hazırlanır?

Uygulama için öncelikle tamamen soğumuş ve temiz odun külünün kullanılması gerekiyor. Kül bir kaba alındıktan sonra üzerine azar azar su eklenerek karıştırılıyor. Karışımın çok sıvı olmaması ve fırçayla gövdeye sürülebilecek koyu bir kıvama ulaşması gerekiyor.

Hazırlanan macunun uygulanacağı ağacın alt gövdesi öncelikle toz ve kirden arındırılıyor. Daha sonra kül macunu bir fırça yardımıyla, toprağın hemen üzerindeki gövde bölümüne ince bir tabaka halinde sürülüyor.

Yağmur sonrası uygulama yenilenebiliyor

Gövdeye uygulanan kül tabakası zaman içerisinde yağmur, sulama ve diğer çevresel koşullar nedeniyle etkisini kaybedebiliyor. Bu nedenle ihtiyaç duyulduğunda uygulamanın yenilenmesi gerekiyor.

Ancak odun külünün aşırı miktarda kullanılmaması önem taşıyor. Kül, toprak ve bitki çevresinde pH değerini etkileyebileceğinden gereğinden kalın tabakalar halinde uygulanmaması ve ağacın tüm gövdesinin külle kaplanmaması gerekiyor.

Ayrıca yalnızca temiz, işlenmemiş odunların külünün kullanılması gerekiyor. Boyanmış, verniklenmiş veya kimyasal işlem görmüş ahşapların külleri bahçecilik amacıyla kullanılmamalı.

Evliya Çelebi Mahallesi Altınbilek Caddesi’nde boş araziden dumanlar yükseldiğini görenler durumu 112 Acil Çağrı Merkezi’ne bildirdi.

İhbar üzerine bölgeye itfaiye ve polis ekipleri sevk edildi.

Mahalle sakinlerinin de müdahale ettiği yangın, itfaiye ekiplerinin hızlı müdahalesiyle büyümeden söndürüldü.

Yangının çıkış sebebinin araştırıldığı öğrenildi.

Öte yandan caddede bir gün önce farklı bir sokakta ot yangını meydana gelmişti.

Ons altındaki hareketlilik ve döviz kurunun etkisiyle gram altın yeni seviyeleri test ediyor.

Son haftalarda değerli metallere yönelik talebin güçlenmesiyle gram altın, ağustos ayı başındaki 6 bin 500 lira seviyelerinden 7 bin lira sınırına doğru ilerledi.

GÖZLER 7 BİN LİRA SINIRINDA

Gram altında yaşanan yükselişin ardından yatırımcıların takip ettiği önemli seviyelerden biri 7 bin lira oldu.

Fiyatların bu seviyeye yaklaşması çeyrek, yarım, tam ve Cumhuriyet altınının fiyatlarına da yansıyor.

Altın fiyatlarında kısa sürede yaşanan değişimler nedeniyle alış ve satış rakamları gün içerisinde farklılık gösterebiliyor.

KÜRESEL GELİŞMELER ALTINI ETKİLİYOR

Altının seyrinde ABD ekonomisine ilişkin veriler, faiz beklentileri, tahvil getirileri ve jeopolitik gelişmeler belirleyici olmaya devam ediyor.

Ağustos ayının ilk bölümünde zayıf ABD istihdam verileri ve Fed'e yönelik faiz beklentilerindeki değişim değerli metalleri destekleyen unsurlar arasında yer almıştı.

Piyasalarda bundan sonraki süreçte ABD'den gelecek ekonomik veriler ve merkez bankalarının para politikalarına ilişkin mesajlar yakından takip edilecek.

NG Grubu tarafından geçen yıl yapımına başlanan yeni seramik fabrikasında üretimin büyük bölümünün faaliyete geçirildiği bildirildi.
Fabrika çalışanlarıyla da bir araya gelen Bolat, çalışanlarla sohbet etti.
Bolat, NG Grubu Kurucu Başkanı Nafi Güral ve ailesini tebrik etti.
Ziyaretin sonunda Bolat, NG ailesi ve fabrika çalışanlarıyla günün anısına fotoğraf çektirdi.
Bakan Bolat, daha sonra fabrikadan ayrıldı.

Afyonkarahisar İscehisar Hacı Süleyman Selek Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi ile Doğa Koruma ve Milli Parklar 5. Bölge Müdürlüğü işbirliğinde yürütülen çalışma sona erdi.

Yaklaşık bir ay önce okul atölyesinde başlayan ve Dumlupınar Şehitliği'nde bulunan 510 mezar taşının yenilenmesi gerçekleştirildi.

Mezar taşlarının kesimi, üzerlerindeki yazıların hazırlanması, boyanması ve son işlemleri öğrenciler tarafından yapılırken, hazırlanan yeni taşlar, öğrenciler tarafından şehitlikteki eski taşların yerine yerleştirildi.

“ÖĞRENCİLER İÇİN ÖNEMLİ BİR DENEYİM”

Makine Teknolojileri Alan Şefi Yavuz Duruk'un koordinasyonunda yürütülen çalışma okulun 11'inci ve 12'nci sınıf öğrencileri tarafından yapıldı.

İscehisar Hacı Süleyman Selek Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Müdürü Yasin Kaplan, yaklaşık 3 yıldır Doğa Koruma ve Milli Parklar 5. Bölge Müdürlüğü ile işbirliği içerisinde şehitliklerin bakım ve onarım çalışmalarına katkı sunduklarını söyledi.

Bu yıl Dumlupınar Şehitliği'nde çalışma yapıldığını ifade eden Kaplan, çalışmanın öğrenciler açısından da önemli bir deneyim olduğunu belirtti.

Kaza, Adnan Menderes Caddesi üzerinde meydana geldi.

G.S. (14) idaresindeki elektrikli bisiklet ara caddeye dönmek isteyen 07 KD 604 plakalı otomobille çarpıştı.

Çarpışmanın etkisiyle savrulan elektrikli bisiklet park halindeki minibüsün altına girdi.

Kazada, elektrikli bisiklet sürücüsü çocuk yaralandı.

Çevredekilerin kazayı 112 Acil Çağrı Merkezi’ne bildirmesi üzerine bölgeye sağlık ve polis ekipleri sevk edildi.

YARALI ÇOCUK HASTANEYE KALDIRILDI

Sağlık ekiplerinin ilk müdahalesinin ardından G.S. ambulansla Kütahya Şehir Hastanesi’ne kaldırıldı.

Kaza nedeniyle bir süre kontrollü ilerleyen trafik araçların kaldırılmasıyla normale döndü.

Yaşanan gelişmelerle birlikte altın fiyatlarının bir günde yüzde 4’lük artışla 7 bin lira seviyesine yükseldiğini aktaran Eğce, “Bir hafta, 10 günlük süre içerisinde 6 bin 100 lira bandından 7 bin lira bandına geldi. Yüzde 10-15 civarında yükseldi.” dedi.
Eğce, fiyatların yurt dışından gelecek haberlere bağlı olduğunu ifade etti.

“FİYATLAR ARTINCA BOZDURMALAR BAŞLADI”

Kütahya’da vatandaşların fiyatların yükselmesiyle satış yapmaya başladığını bildiren Eğce, ancak beklenen yoğunluğun oluşmadığını dile getirdi.
7 bin liraya çıkan fiyatların piyasalara olumlu yansımasını beklediklerini anlatan Eğce, “Şu an ev ve araba fiyatları oynamıyordu. Bu ticaretlerde sıkıntı vardı. Altın piyasasının hareketlenmesiyle onların da açılacağını düşünüyoruz. Altın artık her yerde etkili olan bir unsur haline geldi. Altın düşünce insanlar altınını satmıyor; ev almıyor, araba almıyor. Bütün ticaret duruyor. İnsanlar borçlarını bile ödemiyor. Açıkçası her şey altının düşüp çıkmasına bağlı. İnşallah bu hareketlilik ticareti hızlandırır.” diye konuştu.

ALTIN FİYATLARINDAKİ SON DURUM NE?

Çeyrek altın 11 bin 250 lira, yarım altın 22 bin 500 lira, tam altın 45 bin lira, gremse altın 112 bin 500 lira, gram altın ise 7 bin 20 lira seviyesinde.

Y.Y. (33) ile E.E. (20) ve E.Y.T. (24) arasında henüz belirlenemeyen nedenle tartışma çıktı.

Kısa sürede büyüyen tartışma kavgaya dönüştü.

BIÇAK VE POMPALI TÜFEK KULLANILDI

Kavga sırasında Y.Y, bıçak darbeleri ve pompalı tüfekten çıkan saçmaların isabet etmesi sonucu yaralandı.

Çevredekilerin ihbarı üzerine bölgeye polis ve sağlık ekipleri sevk edildi.

Sağlık ekiplerinin olay yerindeki ilk müdahalesinin ardından yaralı, Uşak Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ne kaldırıldı.

Y.Y’nin sağlık durumunun ağır olduğu öğrenildi.

2 ŞÜPHELİ GÖZALTINA ALINDI

Olayın ardından çalışma başlatan polis ekipleri, E.E. ve E.Y.T’yi gözaltına aldı.

Kavgaya ilişkin inceleme sürüyor.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, periyodik araç muayenesi, araç ve trafik güvenliğinin önemli unsurlarından biri olarak öne çıkıyor.

Muayene sırasında araç ve trafik güvenliğini doğrudan etkileyen teknik unsurlar incelenirken, araçlardaki eksikliklerin belirlenmesi ve gerekli önlemlerin alınması sağlanıyor.

Araç sahiplerinin muayene öncesinde yapacağı basit kontrollerin de olası eksikliklerin önceden fark edilmesine yardımcı olabileceği belirtildi.

MUAYENE ÖNCESİ BU NOKTALARA DİKKAT

Muayene öncesinde lastiklerin hava basıncı ve genel durumu, aydınlatma sistemleri, cam ve aynalar ile sileceklerin kontrol edilmesi tavsiye edildi.

Fren sisteminde olağan dışı ses, titreşim veya çekme gibi belirtilerin göz ardı edilmemesi gerektiği belirtilirken, gösterge panelindeki arıza ve ikaz ışıklarının da dikkate alınması istendi.

İlk yardım çantası, yangın söndürme tüpü ve üçgen reflektör gibi araçta bulunması gereken ekipmanların mevzuata uygun şekilde bulundurulmasının da muayene öncesi hazırlığın önemli bir parçası olduğu kaydedildi.

SIK KARŞILAŞILAN KUSURLAR

TÜVTÜRK'ün bir yıllık muayene verilerine göre, sık karşılaşılan kusurlar arasında özellikle aydınlatma ve fren sistemlerine ilişkin eksiklikler bulunuyor.

Arka servis freni değerlerindeki dengesizlikler, park freninin yetersizliği, kısa hüzmeli far ayarının bozuk olması, fren lambalarının kısmen veya tamamen yanmaması ve geri vites lambasının çalışmaması sık tespit edilen kusurlar arasında yer alıyor.

Araçlarda geçerli egzoz gazı emisyon ölçümünün bulunmaması da karşılaşılan önemli eksikliklerden biri olarak belirtilirken, sonradan takılan ve standartlara uygun olmayan LED ampullerin de sürüş güvenliğini olumsuz etkileyebileceği ifade edildi.

TÜVTÜRK, araçların bakım ve kontrollerinin yalnızca muayene dönemlerinde değil, düzenli olarak yapılmasını ve tespit edilen teknik sorunların ihmal edilmemesini tavsiye etti.

Araç muayene randevularının şirketin resmi internet sitesi, çağrı merkezi, istasyon kioskları veya e-Devlet üzerinden ücretsiz alınabildiği bildirildi.

Araştırmada 12 milyondan fazla kişinin verileri incelenerek 500'den fazla meslek grubundaki radyasyonla ilişkili kanser ölümleri karşılaştırıldı.

Çalışmada başta lösemi, lenfoma ve multipl miyelom olmak üzere cilt, meme, tiroid, prostat ve merkezi sinir sistemi kanserlerine bağlı ölüm oranları değerlendirildi.

EN YÜKSEK RİSK KABİN MEMURLARINDA

Araştırmanın sonuçlarına göre radyasyonla ilişkili kanserlerden ölüm oranının en yüksek olduğu meslek grubu kabin memurları oldu.

Kabin memurlarının söz konusu kanser türlerinden hayatını kaybetme olasılığının diğer meslek gruplarına kıyasla yüzde 50 daha yüksek olduğu belirlendi.

Pilotlar ise sıralamada ikinci sırada yer aldı. Pilotlarda radyasyonla ilişkili kanserlere bağlı ölüm olasılığının diğer meslek gruplarına göre yüzde 36 daha fazla olduğu kaydedildi.

BİRDEN FAZLA KANSER TÜRÜ İNCELENDİ

Araştırmada yalnızca belirli bir kanser türüne odaklanılmadı.

Lösemi, lenfoma ve multipl miyelomun yanı sıra cilt, meme, tiroid, prostat ve merkezi sinir sistemi kanserleri de değerlendirmeye alındı.

Araştırmacılar, pilot ve kabin memurlarında radyasyonla ilişkili olduğu değerlendirilen kanser türlerine bağlı ölüm oranlarının diğer meslek gruplarıyla karşılaştırıldığında belirgin şekilde yüksek olduğunu bildirdi.

UÇUŞLARDAKİ KOZMİK RADYASYON GÜNDEMDE

Araştırmanın sonuçları, havacılık çalışanlarının maruz kaldığı kozmik radyasyonun sağlık üzerindeki olası etkilerine ilişkin tartışmaları da gündeme getirdi.

Yüksek irtifalarda atmosferin koruyucu etkisinin azalması nedeniyle uçuş ekipleri, yerde çalışan kişilere kıyasla daha fazla kozmik radyasyona maruz kalabiliyor.

Ancak araştırmanın meslek ile kanser arasındaki doğrudan neden-sonuç ilişkisini tek başına kanıtlamadığı, farklı risk faktörlerinin de değerlendirilmesi gerektiği belirtiliyor.

ARAŞTIRMA JAMA'DA YAYIMLANDI

12 milyondan fazla kişinin verilerine dayanan araştırmada 500'den fazla meslek grubu karşılaştırıldı.

Çalışmanın sonuçları, tıp alanındaki önemli bilimsel yayınlardan biri olan JAMA dergisinde yayımlandı.

Araştırmacılar, elde edilen bulguların özellikle uzun süre uçuş yapan çalışanların maruz kaldığı çevresel faktörlerin ve uzun vadeli sağlık sonuçlarının daha ayrıntılı incelenmesi açısından önem taşıdığını belirtti.

İstanbul: 82,65 TL

Ankara: 83,75 TL

İzmir: 84,04 TL

Doğu İlleri: 85,50 TL civarı

EŞEL MOBİL SİSTEMİ DEVREYE ALINDI

Petrol fiyatlarındaki yükselişin pompa fiyatlarına tam olarak yansımasını önlemek ve dezenflasyon sürecini desteklemek amacıyla eşel mobil sistemi uygulamaya konuldu.

Yeni sistem doğrultusunda, akaryakıta gelen zamların sadece yüzde 25'i pompaya yansıtılırken kalan yüzde 75'lik kısım Özel Tüketim Vergisi'nden (ÖTV) karşılanıyor. Böylece enflasyon üzerindeki baskının sınırlandırılması hedefleniyor.

AKARYAKIT FİYATLARI NASIL HESAPLANIYOR?

Türkiye'de benzin ve motorin fiyatları hesaplanırken şu adımlar izleniyor:

Gümrüksüz Rafineri Fiyatı: Akdeniz-İtalyan piyasasında yayınlanan günlük CIF Akdeniz ürün fiyatları ve günlük dolar kuru takip edilerek belirleniyor.

Rafineri Satış Fiyatı: Gümrüksüz rafineri fiyatına ÖTV ve EPDK payının eklenmesiyle (KDV hariç) elde ediliyor.

Pompa Fiyatı: Dağıtım şirketlerinin belirlediği fiyatlar, rekabet ve serbest piyasa koşullarına göre küçük farklılıklar göstererek depolara yansıyor.

Yörüngesindeki irtifa kaybı hızlanan teleskobun daha yüksek bir yörüngeye taşınması için geliştirilen LINK uzay aracında yaşanan teknik sorunlar, operasyonun sonlandırılmasına neden oldu.

Teleskobun bulunduğu yörüngede artan güneş hareketleri ve atmosferik sürtünme nedeniyle irtifa kaybettiği belirtilirken, kurtarma planının başarısız olması sonrasında Swift'in ilerleyen dönemde kontrolsüz şekilde atmosfere girmesi bekleniyor.

SWİFT'İ KURTARMAK İÇİN 30 MİLYON DOLARLIK ANLAŞMA YAPILDI

NASA, kullanım ömrünün uzatılması ve kontrolsüz şekilde atmosfere girişinin önlenmesi amacıyla Swift teleskobunun yörüngesini yükseltmek için Arizona merkezli Katalyst Space Technologies ile 30 milyon dolarlık anlaşma yaptı.

Plan kapsamında Katalyst tarafından geliştirilen LINK uzay aracının Swift'e ulaşması, teleskoba kenetlenmesi ve onu daha yüksek bir yörüngeye taşıması hedeflendi. Böylece uzun yıllardır bilimsel gözlemler gerçekleştiren teleskobun faaliyetlerine devam etmesi amaçlandı.

LİNK'TE YÖNELİM KONTROLÜ SORUNU YAŞANDI

Kurtarma görevinin kritik aşamalarından biri olan LINK'in fırlatılması, 3 Temmuz'da Northrop Grumman'ın Pegasus XL roketiyle gerçekleştirildi. Ancak uzay aracı fırlatmanın ardından yönelim ve oryantasyon kontrolünde teknik problemler yaşamaya başladı.

LINK'in doğru konumlandırılmasını sağlayan sistemlerde ortaya çıkan sorunlar, uzay aracının Swift'e yönelik planlanan manevraları gerçekleştirmesini zorlaştırdı. Mühendisler sorunu çözebilmek için yazılım güncellemeleri yaptı ve uzay aracının kendi ekseni etrafındaki dönüş hızını azaltmaya yönelik çalışmalar yürüttü.

Yapılan müdahalelere rağmen yönelim kontrol sistemindeki arızanın giderilememesi üzerine kurtarma operasyonunun hedeflenen şekilde ilerletilemeyeceği değerlendirildi.

YÖRÜNGE YÜKSELTME GÖREVİ İPTAL EDİLDİ

Teknik sorunların çözülememesi üzerine NASA, Swift teleskobunun yörüngesini yükseltmeye yönelik kurtarma görevini resmi olarak sonlandırdı.

NASA Yöneticisi Jared Isaacman, görev kapsamında hedeflenen sonuca ulaşılamadığını belirtirken, yüksek potansiyel taşıyan ancak teknik açıdan riskli görevlerin gelecekteki uzay çalışmaları açısından önemli deneyimler sağlayabileceğine dikkat çekti.

LİNK TEKNOLOJİ TESTLERİNE DEVAM EDECEK

Swift'i daha yüksek bir yörüngeye taşıma planının iptal edilmesine rağmen LINK'in görev sürecinin tamamen sona ermeyeceği bildirildi. Uzay aracının yaklaşma ve kenetlenme kabiliyetlerinin test edilmesine yönelik çeşitli manevralara devam etmesi planlanıyor.

Katalyst Space Technologies Üst Yöneticisi Ghonhee Lee ile NASA Astrofizik Bölümü Direktörü Shawn Domagal-Goldman, kısa sürede geliştirilen ve ilk olma özelliği taşıyan görevden elde edilecek deneyimlerin gelecekteki uydu servis ve kurtarma çalışmalarına katkı sağlayacağını belirtti.

Görev sırasında elde edilecek verilerin, yörüngedeki uydulara müdahale edilmesi, servis verilmesi ve kullanım ömrünün sonuna yaklaşan uzay araçlarının kurtarılması için geliştirilecek yeni teknolojilere katkı sunması bekleniyor.

SWİFT TELESKOBUNUN ATMOSFERE GİRMESİ BEKLENİYOR

Neil Gehrels Swift Uzay Teleskobu, gama ışını patlamalarını incelemek amacıyla 2004 yılında Dünya yörüngesine yerleştirildi. Teleskop, o tarihten bu yana evrendeki güçlü patlamalara ilişkin bilimsel gözlemler gerçekleştiriyor.

Ancak alçak Dünya yörüngesinde bulunan teleskobun son dönemde artan güneş hareketleri ve atmosferik sürtünme nedeniyle daha hızlı irtifa kaybettiği belirtildi. Kurtarma girişiminin başarısız olmasıyla Swift'in yörüngesinin daha da düşmesi bekleniyor.

Teleskobun ilerleyen süreçte kontrolsüz şekilde Dünya atmosferine girmesi ve yeniden giriş sırasında büyük bölümünün parçalanarak yanması öngörülüyor.

İlk bakışta alışılmadık bir ikili gibi görünse de bu iki besinin farklı özellikleri bulunuyor. Turşu suyu, yoğun terlemeyle kaybedilen sodyumun yerine konmasına katkı sağlayabilirken bal, içerdiği karbonhidratlar sayesinde hızlı enerji kaynağı olarak kullanılabiliyor.

Ancak karışımın tüketim miktarına ve kişinin sağlık durumuna dikkat edilmesi gerekiyor.

TERLEMEYLE KAYBEDİLEN SODYUMA DESTEK OLUYOR

Turşu suyunun içerdiği sodyum, özellikle uzun süreli ve yoğun egzersiz sırasında terlemeyle kaybedilen elektrolitlerin yerine konmasına yardımcı olabilir.

Bu nedenle yoğun antrenman yapan sporcular, egzersiz sonrasında turşu suyunu sıvı ve elektrolit desteğinin bir parçası olarak tercih edebiliyor.

Ancak turşu suyunun yüksek miktarda tuz içerebileceği de unutulmamalı. Bu nedenle tüketim miktarının kontrollü olması önem taşıyor.

BAL HIZLI ENERJİ SAĞLAYABİLİYOR

Bal ise glikoz ve fruktoz içeren doğal bir karbonhidrat kaynağı.

Egzersiz sırasında veya sonrasında tüketildiğinde vücudun enerji ihtiyacının karşılanmasına katkı sağlayabiliyor. Özellikle uzun ve yoğun antrenmanların ardından karbonhidrat alımı, enerji depolarının yenilenmesine destek olabiliyor.

Turşu suyuyla birlikte tüketildiğinde ise hem karbonhidrat hem de sodyum içeren bir karışım ortaya çıkıyor.

EGZERSİZ SONRASI TOPARLANMAYA KATKI SAĞLAYABİLİR

Yoğun fiziksel aktivitenin ardından vücudun sıvı, elektrolit ve enerji ihtiyacı artıyor.

Turşu suyundaki sıvı ve sodyum ile baldaki karbonhidratlar, bu ihtiyaçların karşılanmasına belirli ölçüde katkı sağlayabilir.

Özellikle uzun süren egzersizlerin ardından bu bileşenlerin birlikte alınması toparlanma sürecini destekleyebilir.

KRAMPLAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ ARAŞTIRILIYOR

Turşu suyunun egzersize bağlı kas krampları üzerindeki etkisi de araştırılan konular arasında yer alıyor.

Bazı çalışmalar, turşu suyunun özellikle belirli egzersiz kaynaklı krampların süresini kısaltabileceğine işaret ediyor. Ancak bu etkinin yalnızca içerdiği elektrolitlerden kaynaklandığı kesin olarak gösterilmiş değil.

Bu nedenle turşu suyunu kas kramplarına karşı kesin bir tedavi olarak değerlendirmemek gerekiyor.

REFLÜ VE MİDE SORUNU OLANLAR DİKKAT

Turşu suyunun asidik ve yüksek tuz içeren yapısı bazı kişilerde mide yanması, hazımsızlık veya reflü şikayetlerini artırabilir.

Bu nedenle karışımı ilk kez deneyecek kişilerin küçük miktarla başlaması daha uygun olabilir. Ayrıca günlük beslenmede yüksek miktarda tuz tüketen kişilerin turşu suyunu düzenli şekilde tüketirken dikkatli olması gerekiyor.

Turşu suyu ve bal karışımı spor yapan kişiler için bazı besin ve sıvı ihtiyaçlarına katkı sağlayabilse de tek başına sporcu içeceği veya tedavi yöntemi olarak görülmemeli. Özellikle yoğun ve uzun süreli egzersiz yapanların sıvı ve elektrolit ihtiyaçlarını kişisel koşullarına göre belirlemesi önem taşıyor.

Çinli batarya devi CATL tarafından geliştirilen "Choco-SEB" batarya değişim sistemini kullanacak olan Beta T1, sürücülere şarj istasyonlarında beklemek yerine boşalan bataryayı dakikalar içinde dolusuyla değiştirme kolaylığı sunacak.

BATARYAYI SATIN ALMAK YERİNE KİRALAMA DÖNEMİ

Yeni teknolojiyle birlikte uygulanan "Araç ve Batarya Ayrımı" (BaaS - Battery as a Service) modeli sayesinde tüketiciler, otomobili satın alırken bataryanın yüksek maliyetini peşin ödemek zorunda kalmayacak. Bataryanın kiralama yöntemiyle sunulması, aracın ilk satın alım etiketini ciddi oranda düşürürken kullanıcılar batarya için belirlenen periyotlarda abonelik/kira bedeli ödeyecek.

FİYAT 7 BİN DOLARA (335 BİN TL) KADAR DÜŞEBİLİR

Arcfox'un aynı kiralama sistemini daha önce uyguladığı Beta S3 modelinde, batarya dahil fiyat 11 bin 820 dolar seviyesindeyken batarya kiralama seçeneğiyle rakam 8 bin 860 dolara (yaklaşık 423 bin TL) kadar gerilemişti.

Aynı fiyatlandırma stratejisinin Beta T1 modeline de yansıtılması durumunda, aracın başlangıç fiyatının yaklaşık 7 bin dolara gerilemesi bekleniyor. Bu da güncel kur üzerinden yaklaşık 335 bin TL'lik erişilebilir bir satış fiyatı anlamına geliyor.

Erzurumspor FK, sahasında Galatasaray’ı ağırlayacak. Erzurum Kazım Karabekir Stadı’nda oynanacak mücadele saat 21.30’da başlayacak.

CUMARTESİ ÜÇ KARŞILAŞMA OYNANACAK

Ligde heyecan 22 Ağustos Cumartesi günü üç maçla devam edecek.

Saat 19.00’da Çaykur Rizespor ile Samsunspor, Arca Çorum FK ile Kasımpaşa karşı karşıya gelecek.

Günün son mücadelesinde Fenerbahçe, TÜMOSAN Konyaspor’u konuk edecek. Karşılaşma saat 21.30’da başlayacak.

PAZAR GÜNÜ DÖRT MAÇ VAR

23 Ağustos Pazar günü saat 19.00’da Eyüpspor-Gaziantep FK ve Trabzonspor-İstanbul Başakşehir karşılaşmaları oynanacak.

Saat 21.30’da Göztepe, Gençlerbirliği’ni ağırlarken Beşiktaş ise Corendon Alanyaspor deplasmanına çıkacak.

HAFTA PAZARTESİ TAMAMLANACAK

Süper Lig’de ikinci haftanın kapanışı 24 Ağustos Pazartesi günü yapılacak.

Kocaelispor ile Amed Sportif Faaliyetler saat 21.30’da karşı karşıya gelecek. Bu mücadeleyle birlikte ligde ikinci hafta tamamlanacak.

Omurgada yaşa bağlı meydana gelen yapısal değişikliklerin, omurilik ve sinirlerin geçtiği kanalın daralmasına neden olabildiğini aktaran Çetin, bu durumun spinal kanal darlığı olarak adlandırıldığını ifade etti.

KANAL DARLIĞI YÜRÜMEYİ ZORLAŞTIRABİLİYOR

Omurganın yaşam boyunca vücut ağırlığını taşıdığını ve günlük hareketlerin büyük bölümünde görev aldığını belirten Çetin, yaş ilerledikçe omurgadaki bazı yapıların özelliklerini değiştirdiğini söyledi.

Özellikle omurlar arasındaki disklerde yaşla birlikte su kaybı ve elastikiyet azalması görülebildiğini kaydeden Çetin, disk yüksekliğinin azalmasının omurgaya binen yüklerin dağılımını değiştirebildiğini belirtti. Bu sürece omurga eklemlerindeki büyüme, kemik çıkıntıları ve bağ dokularındaki kalınlaşmanın da eşlik edebildiğini ifade etti.

Bu değişikliklerin ilerlemesiyle bazı kişilerde omurilik ve sinirlerin geçtiği kanal daralabiliyor. Bel bölgesindeki kanal darlığında bel ve bacak ağrısının yanı sıra uyuşma, karıncalanma ve güçsüzlük görülebiliyor.

Çetin, hastaların belirli bir mesafe yürüdükten sonra bacaklarında ağrı, uyuşma, karıncalanma veya güçsüzlük hissedebildiğini belirterek, "Şikayetlerin artmasıyla kişi, yürümeye ara verme ve dinlenme ihtiyacı duyabilmektedir. Oturma veya belden öne doğru eğilme ise çoğu hastada rahatlama sağlayabilir." dedi.

YÜRÜME MESAFESİNDEKİ AZALMA DEĞERLENDİRİLMELİ

Yürüme kapasitesindeki düşüşün her zaman omurga kaynaklı olmayabileceğini vurgulayan Çetin, bu nedenle nörolojik muayenenin de değerlendirme sürecinin bir parçası olduğunu söyledi.

Özellikle daha önce rahatlıkla yürüyebilen bir kişinin zaman içinde daha kısa mesafelerde durup dinlenmeye başlamasının araştırılması gerektiğini belirten Çetin, bacaklarda uyuşma, güç kaybı, sık takılma, düşme veya denge sorunlarının eşlik etmesi halinde nörolojik değerlendirme yapılmasının önem taşıdığını ifade etti.

Çetin, yeni başlayan idrar veya dışkı kontrol problemi ile kasık bölgesinde uyuşma gibi belirtilerin daha hızlı tıbbi değerlendirme gerektirdiğini belirterek, bu durumlarda yalnızca görüntüleme sonuçlarının beklenmemesi gerektiğini kaydetti.

Şikayetlerin ne zaman başladığı ve zaman içinde nasıl değiştiğinin de tanı sürecinde dikkate alındığını aktaran Çetin, hastanın günlük yaşamındaki değişikliklerin hekim tarafından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

KANAL DARLIĞINDA HER HASTAYA AMELİYAT GEREKMİYOR

Kanal darlığı tanısı konulan her hastanın cerrahi tedaviye ihtiyaç duymadığını belirten Çetin, tedavi kararının yalnızca MR görüntüsüne bakılarak verilmemesi gerektiğini vurguladı.

Hastanın şikayetlerinin şiddeti, günlük yaşam üzerindeki etkisi, yürüme kapasitesi ve nörolojik muayene bulgularının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini aktaran Çetin, hafif ve orta düzeyde yakınmaları bulunan hastalarda egzersiz programları, fizik tedavi, günlük yaşam alışkanlıklarının düzenlenmesi, kilo kontrolü ve uygun ilaç tedavilerinin değerlendirilebildiğini söyledi.

Hastanın durumuna göre bel bölgesine yönelik enjeksiyon tedavilerinin de seçenekler arasında bulunduğunu belirten Çetin, tedavilere rağmen devam eden ve yaşam kalitesini belirgin biçimde etkileyen şikayetlerde cerrahi yöntemin gündeme gelebildiğini ifade etti.

Yürüme mesafesinin ciddi şekilde azalması veya sinir fonksiyonlarında ilerleyici kayıp gelişmesinin cerrahi değerlendirme gerektirebileceğini kaydeden Çetin, cerrahinin temel amacının sinir dokuları üzerindeki baskıyı azaltmak olduğunu belirtti.

CERRAHİ YÖNTEM HASTANIN DURUMUNA GÖRE BELİRLENİYOR

Bazı hastalarda yalnızca sinirler üzerindeki baskının kaldırılmasının, yani dekompresyon işleminin yeterli olabildiğini belirten Çetin, her kanal darlığı vakasında vida ve füzyon uygulanmasının doğru bir yaklaşım olmadığını söyledi.

Cerrahi yöntemin hastanın omurga yapısı, kanal darlığının özellikleri ve klinik bulgular birlikte değerlendirilerek belirlenmesi gerektiğini ifade eden Çetin, bazı uygun hastalarda endoskopik dekompresyon yönteminin uygulanabildiğini aktardı.

Bu yöntemde daralmış kanal ve sinirlerin özel bir kamera sistemiyle görüntülendiğini, sinir üzerindeki baskının küçük bir cerrahi giriş yoluyla giderilebildiğini belirten Çetin, çevre dokuların mümkün olduğunca korunmasının ameliyat sonrası sürece katkı sağlayabildiğini söyledi.

Çetin, "Uygun hastalarda daha küçük bir cerrahi giriş ve çevre dokular mümkün olduğunca korunması ameliyat sonrası sürece katkı sağlayabilmektedir. Bu yaklaşım bazı hastalarda ameliyat sonrası ağrının daha az olmasına ve günlük yaşama dönüş sürecinin daha kısa olabilmesine katkı sağlayabilir. Ancak endoskopik cerrahi her kanal darlığı hastası için uygun değildir." ifadelerini kullandı.

MR SONUCU TEK BAŞINA AMELİYAT NEDENİ DEĞİL

Yaşlanmayla birlikte omurgada çeşitli değişikliklerin görülebileceğini belirten Çetin, belirgin yürüme kaybının yaşlanmanın doğal sonucu olarak değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.

Yürümekle artan bacak ağrısı, uyuşma veya güçsüzlük yaşayan kişilerin omurga ve kanal darlığı açısından değerlendirilmesi gerektiğini aktaran Çetin, MR görüntüsünde kanal darlığı görülmesinin tek başına ameliyat kararı için yeterli olmadığını ifade etti.

Çetin, "MR görüntüsünde kanal darlığı görülmesi tek başına ameliyat planlaması için yeterli değildir. Asıl belirleyici olan görüntüleme bulgusu hastanın şikayetleri ve fonksiyon kaybıyla ne ölçüde örtüştüğüdür." değerlendirmesinde bulundu.

Türkiye Savate Gençler Combat Şampiyonası Çankırı’da gerçekleştirildi.

13-16 Ağustos’ta düzenlenen şampiyonaya Kütahya’dan Ahmet Arabacı Spor Kulübü sporcusu Elif Kaya katıldı.

Şampiyonada birbirinden zorlu rakiplerini geride bırakan Kaya, yarı finalde rakibini nakavt ederek finale yükseldi.

Finalde daha önce milli takım forması giyen Ebrar Rabia Çakır’ı mağlup ederek şampiyon olarak altın madalyayı Kütahya’ya getirdi.

Şampiyon sporcu Elif Kaya, bu sonuçla 24–26 Eylül’de Bulgaristan’da yapılacak Avrupa Gençler Büyükler Combat Şampiyonası’na katılmak üzere milli takıma davet edildi.

Araştırma ekibi, 1999-2018 yılları arasında ABD Ulusal Sağlık ve Beslenme Araştırması'na (NHANES) katılan yetişkinlerin verilerini inceledi. Katılımcılar, önceki 24 saat içinde tükettikleri yiyecek ve içecekleri, tüketim saatleriyle birlikte bildirdi.

Çalışmada sabah 04.00'ten sonra tüketilen ilk kalori içeren yiyecek veya içecek, kişinin "ilk öğünü" olarak kabul edildi. Bu nedenle araştırmada kullanılan ilk öğün tanımı, geleneksel kahvaltı kavramından daha geniş tutuldu.

KAHVALTI SAATİ GECİKTİKÇE ÖLÜM RİSKİ ARTTI

Araştırmacılar, katılımcıların beslenme kayıtlarını 2019 yılı sonuna kadar tutulan ölüm verileriyle karşılaştırdı. Ortanca 8,6 yıllık takip süresinde 7 bin 129 kişinin hayatını kaybettiği belirlendi. Bu kişilerin 2 bin 259'unun ölüm nedeni kalp ve damar hastalıkları oldu.

Yaş, sigara kullanımı, fiziksel aktivite, beslenme kalitesi, vücut kitle indeksi, enerji alımı, gelir düzeyi ve mevcut hastalıklar gibi faktörler de değerlendirmeye dahil edildi.

İlk öğününü 07.00-08.00 saatleri arasında tüketen kişilerle karşılaştırıldığında, 08.00-10.00 arasında ilk öğününü yiyenlerde herhangi bir nedene bağlı ölüm riskinin yüzde 10 daha yüksek olduğu hesaplandı.

İlk öğünün 10.00-12.00 arasına kalması durumunda bu fark yüzde 19'a çıktı. İlk öğününü öğle saat 12.00'den sonra tüketenlerde ise herhangi bir nedene bağlı ölüm riski yüzde 29 daha yüksek bulundu.

Kalp ve damar hastalıklarına bağlı ölümlerde de benzer bir tablo ortaya çıktı. İlk öğününü 12.00'den sonra tüketen kişilerde kalp ve damar hastalıklarından ölüm riskinin, 07.00-08.00 arasında ilk öğününü yiyenlere göre yüzde 46 daha yüksek olduğu belirlendi.

GEÇ KAHVALTI İLE KALP-DAMAR RİSKİ ARASINDAKİ İLİŞKİ

Araştırmacılar, 50 yaşındaki kişiler üzerinden yaptıkları hesaplamada ilk öğünü daha geç tüketen grupta tahmini yaşam beklentisinin ortalama 2,46 yıl daha kısa olduğunu bildirdi.

Ancak bu bulgu, geç kahvaltının yaşam süresini doğrudan kısalttığı anlamına gelmiyor. Araştırmanın gözlemsel yapısı nedeniyle yemek saati ile sağlık sonuçları arasındaki ilişkinin altında başka faktörlerin bulunabileceği belirtiliyor.

Araştırmanın kıdemli yazarı Zhilei Shan, yemek saatlerinin vücudun periferik sirkadiyen ritimleri açısından önemli bir düzenleyici olduğunu ifade etti. Shan'a göre günün ilk öğününün geç saatlere kayması veya gece geç saatlerde yemek yenmesi, biyolojik saat ile günlük beslenme düzeni arasında uyumsuzluğa yol açabilir.

Bu durumun yağ ve glikoz metabolizmasında değişikliklere neden olabileceği değerlendiriliyor. Hayvan çalışmalarında ise geç beslenmenin kilo artışı, karaciğerde yağ birikimi ve vücudun farklı bölgelerindeki biyolojik saatlerin etkilenmesiyle ilişkili olabileceğine yönelik bulgular bulunuyor.

AKŞAM YEMEĞİ SAATİNDE FARKLI SONUÇ ORTAYA ÇIKTI

Araştırmada günün son öğününün zamanı da incelendi. Burada ilk öğünden farklı bir tablo ortaya çıktı.

Son öğününü 19.00-20.00 saatleri arasında tüketenlerle karşılaştırıldığında, 19.00'dan önce yemek yiyenlerde herhangi bir nedene bağlı ölüm riskinin yüzde 13 daha yüksek olduğu hesaplandı. Gece yarısından sonra son öğününü tüketenlerde ise risk yüzde 27 daha yüksekti.

Araştırmacılar, en düşük tahmini riskin yaklaşık 20.00 civarında görüldüğünü belirledi. Ancak Shan, bu sonucun 19.00-20.00 saatlerinin herkes için ideal akşam yemeği zamanı olduğu şeklinde yorumlanmaması gerektiğini söyledi.

Çok erken saatte yemek yemeyi bırakan kişilerin daha yaşlı olması, daha az yemek tüketmesi veya mevcut hastalıklara sahip olması gibi faktörlerin sonuçları etkileyebileceği kaydedildi. Bu nedenle yemek saatinin kendisi kadar, kişinin genel sağlık durumu ve günlük yaşam düzeni de değerlendirmede önem taşıyor.

YEME ARALIĞI TEK BAŞINA BELİRLEYİCİ OLMADI

Araştırmada ilk öğün ile son öğün arasındaki süre de ele alındı. Yeme aralığının ölüm riskiyle tüm katılımcılar açısından tutarlı bir ilişki göstermediği belirlendi.

Araştırmacılara göre bu ilişkinin, kişinin güne hangi saatte yemek yiyerek başladığına bağlı olarak değişebildiği görüldü. Bu bulgu, yalnızca günlük açlık süresine odaklanmanın beslenme düzenini değerlendirmek açısından yeterli olmayabileceğine işaret ediyor.

Çalışmanın önemli sınırlamalarından biri, beslenme bilgilerinin araştırmanın başlangıcında yapılan tek bir 24 saatlik hatırlamaya dayanması oldu. Bu nedenle katılımcıların uzun yıllar boyunca sürdürdüğü beslenme alışkanlıklarının tamamen yansıtılamamış olabileceği belirtildi.

Uyku düzeni, biyolojik saat, fiziksel aktivitenin gün içindeki zamanı ve vardiyalı çalışma gibi bazı faktörlerin de sonuçları etkileyebileceği ifade edildi.

Araştırmacılar, elde edilen bulguların yemek saatlerinin sağlıkla ilişkili olabileceğini gösterdiğini, ancak insanların yalnızca bu sonuçlara dayanarak beslenme düzenlerinde aşırı değişiklikler yapmaması gerektiğini belirtti.

Geç saatlerde yemek yemenin kötü sağlık durumunun nedeni olabileceği gibi, mevcut sağlık sorunları, uyku bozuklukları, çalışma koşulları veya sosyoekonomik şartların bir sonucu da olabileceği vurgulandı. Bu nedenle kahvaltı saati ve diğer öğün zamanlarının, doğrudan bir neden olarak değil, sağlıkla ilişkili olabilecek davranışlar arasında değerlendirilmesi gerektiği kaydedildi.

EN ÇOK KIRILAN KEMİKLER ARASINDA ALT BACAK İLK SIRADA

2019 yılı verilerine göre kırıkların en sık görüldüğü bölgelerin başında alt ekstremiteler ve kollar geldi. Diz, kaval kemiği, baldır kemiği ve ayak bileğini kapsayan kırık grubu toplam 32,7 milyon vakaya ulaştı. Bu vakaların 19,3 milyonu erkeklerde, 13,4 milyonu kadınlarda görüldü.

İkinci sırada ön kol kırıkları yer aldı. Radius ve ulna kemiklerini kapsayan bu bölgede dünya genelinde 30,7 milyon vaka tahmin edildi. Erkeklerde 15,7 milyon, kadınlarda ise 15 milyon ön kol kırığı meydana geldi.

Köprücük kemiği, kürek kemiği ve üst kol kemiğini kapsayan kırıklar 19,3 milyon vakayla üçüncü sırada bulunurken, el ve bilek kırıkları 19 milyon vakayla dördüncü oldu. İlk dört kırık grubu birlikte değerlendirildiğinde vaka sayısı 100 milyonun üzerine çıktı.

ERKEKLERDE TRAVMAYA BAĞLI KIRIKLAR DAHA FAZLA GÖRÜLÜYOR

Veriler, kalça kırıkları dışında sıralamada bulunan kırık türlerinin büyük bölümünde erkeklerdeki vaka sayısının kadınlardan yüksek olduğunu ortaya koydu.

Uyluk kemiğinin femur boynu dışındaki bölümünde meydana gelen kırıkların sayısı 14,6 milyon olarak hesaplandı. Bu vakaların 7,9 milyonu erkeklerde, 6,8 milyonu kadınlarda görüldü.

Ayak bileği dışındaki ayak kemiklerinde 10,7 milyon, yüz kemiklerinde de 10,7 milyon kırık vakası kaydedildi. Yüz kemiklerindeki kırıkların 7,1 milyonunun erkeklerde, 3,5 milyonunun kadınlarda görüldüğü tahmin edildi.

Kafatası kırıklarında da benzer bir tablo ortaya çıktı. Dünya genelinde 7,6 milyon kafatası kırığı vakası bulunurken, erkeklerdeki vaka sayısı 5,2 milyon, kadınlarda ise 2,4 milyon oldu.

Erkeklerdeki yüksek oranların özellikle trafik kazaları, temas sporları, iş kaynaklı yaralanmalar ve diğer yüksek riskli faaliyetlerle bağlantılı travmalardan etkilendiği değerlendiriliyor. Bu nedenle erkeklerde ergenlik ve genç yetişkinlik dönemlerinde kırık oranlarının daha yüksek olduğu belirtiliyor.

KALÇA KIRIKLARINDA KADINLARIN ORANI YÜKSELİYOR

Kırık türleri arasında kadınların erkeklerden daha fazla vaka yaşadığı temel bölge kalça oldu. 2019 yılında dünya genelinde yaklaşık 14,2 milyon kalça kırığı meydana geldiği tahmin edilirken, bunun 8,1 milyonu kadınlarda, 6,1 milyonu erkeklerde görüldü.

Bu farklılığın yaşla birlikte belirginleştiği belirtiliyor. Erkeklerde gençlik ve orta yaş dönemlerinde travmaya bağlı kırıklar daha fazla görülürken, kadınlarda menopoz sonrasında kemik kaybının hızlanması kırılganlık kaynaklı kırık riskini artırıyor.

Östrojen seviyesindeki düşüş, menopoz sonrasında kemik yoğunluğunun azalmasına neden olabiliyor. Bu süreç osteoporoz riskini artırırken, ileri yaşlarda kalça kırıklarının görülme sıklığında da artışa yol açıyor.

Verilere göre kadınların kırık görülme oranı yaklaşık 65 yaşından sonra erkekleri geçiyor. Yaş ilerledikçe iki cinsiyet arasındaki fark daha da genişliyor.

OMURGA, KAFATASI VE PELVİS KIRIKLARI DA MİLYONLARI ETKİLİYOR

Çalışmada omurga kırıkları 8,6 milyon vakayla sıralamada yer aldı. Bu vakaların 4,9 milyonu erkeklerde, 3,7 milyonu kadınlarda görüldü.

Pelvis veya leğen kemiği kırıkları ise 6 milyon vaka olarak tahmin edildi. Erkeklerde 3,2 milyon, kadınlarda 2,9 milyon pelvis kırığı meydana geldi.

Göğüs kemiği ve kaburgaları kapsayan kırıkların toplam sayısı 4,1 milyon oldu. Erkeklerdeki vaka sayısı 2,6 milyon, kadınlardaki vaka sayısı ise 1,5 milyon olarak hesaplandı.

Yaşa göre standardize edilen kırık oranlarının 1990'dan itibaren bir miktar gerilediği belirtilirken, dünya nüfusundaki artış ve yaşlanma nedeniyle toplam kırık sayısının yükseldiği ifade ediliyor.

YAŞLANAN NÜFUSLA BİRLİKTE KIRIKLARIN ÖNLENMESİ ÖNEM KAZANIYOR

Nüfusun yaşlanması, özellikle osteoporoz ve düşmeye bağlı kırıkların sağlık üzerindeki etkisini artırıyor. Kemik yoğunluğunun yanı sıra kas gücü ve dengenin korunması da kırık riskinin azaltılmasında etkili faktörler arasında gösteriliyor.

Araştırmalara göre erkeklerde osteoporoz taramalarının kadınlara kıyasla daha düşük olabildiği ve kalça kırığı sonrasında ölüm riskinin daha yüksek seyredebileceği belirtiliyor. Tanı ve tedavinin gecikmesi de bu farklılıkta rol oynayan unsurlar arasında değerlendiriliyor.

Kırıkların önlenmesinde kemik sağlığının korunmasının yanında kas kütlesinin sürdürülmesi, dengeyi geliştiren çalışmalar, yeterli beslenme ve düşme riskini azaltmaya yönelik önlemler yaş ilerledikçe daha fazla önem taşıyor. 2019 verileri, kırıkların dünya genelinde geniş bir yaş ve cinsiyet dağılımına sahip olduğunu gösterirken, kırıkların görüldüğü bölgelerdeki farklılıkların yaş, fiziksel aktivite, travma ve kemik sağlığıyla birlikte değiştiğine işaret ediyor.

Kütahya, zengin tarihi mirası, doğal güzellikleri ve kültürel değerleriyle Türkiye’nin görülmesi gereken şehirlerinden biridir.

Tarihi antik kentlerden, termal kaplıcalara, yemyeşil doğa alanlarından geleneksel Osmanlı mimarisiyle süslenmiş sokaklara kadar geniş bir yelpazeye sahiptir.

İşte Kütahya’da mutlaka gezip görmeniz gereken yerler:

İlk kez göreceğiniz 1890’lı yıllara ait olan ve yabancılar tarafından çekilen bu fotoğraflar dönemin Kütahya’sını yansıtıyor...

Kütahya geçmişten bugüne birçok medeniyete ev sahipliği yapmış bir kent.

İlk kez göreceğiniz 1890’lı yıllara ait olan ve yabancılar tarafından çekilen bu fotoğraflar dönemin Kütahya’sını yansıtıyor.

Fotoğraflar arasında Kütahya’nın Çavdarhisar ilçesindeki 5 bin yıl geçmişi bulunan Aizanoi Antik Kenti’ndeki tiyatro da yer alıyor.

Yaklaşık 130 yıl önce çekişmiş arşivlerden çıkan fotoğrafları keyifle izleyeceksiniz...

Kütahya'da, 35 yıl önce başlayan höyük kurtarma kazısında yeni bir buluntuya daha ulaşıldı. 4 bin 400 yıl öncesine ait yeşim taşından yapılan silindir mühür gün yüzüne çıkarıldı. 

Kentte faaliyet gösteren termik santral bölgesindeki höyükte devam eden kurtarma kazısında yeni bir tarihi eser daha bulundu. 

Kütahya Müzesi Müdürlüğü tarafından Çelikler Holding sponsorluğundaki kazıya Dr. Arkeolog Sevgi Gürdal başkanlık yapıyor.

Erken Tunç Çağı başta olmak üzere seramik üretimine dair buluntuların çıkarıldığı höyük milattan önce 3000-2000 yıllarını kapsıyor. 
Kurtarma kazısını 25 uzman personel ve 50 işçi olmak üzere toplam 75 kişilik bir ekip yürütüyor. 

“2024’ÜN EN ÖNEMLİ BULUNTULARINDAN BİRİSİ”

Höyükte Orta Tunç Çağı ve Erken Tunç Çağı tabakalarında çalışma yürüttüklerini belirten kazı başkanı Dr. Arkeolog Sevgi Gürdal, 2024 kazı sezonu için en önemli buluntulardan birisini ortaya çıkardıklarını söyledi. 

Bu çerçevede Erken Tunç Çağı II dönemine tarihlenen tabakada rastladıkları 4 bin 400 yıllık silindir mühür olduğunu aktaran Gürdal, “Silindir mühürler Mezopotamya'da ilk olarak 4'üncü binin ortalarında çıkıyor. Daha sonra ticari yollarla hem Anadolu'ya hem de dünyanın farklı bölgelerine yayılıyor.” dedi.

“EN ESKİ MÜHÜR OLMA ÖZELLİĞİNİ TAŞIYOR"

Aynı döneme ait Batı Anadolu'da şimdiye kadar sadece iki eser bulunduğunu hatırlatan Gürdal, geçen yaz Çanakkale'deki Troya Antik Kenti'nde biri pişmiş topraktan, diğeri mavi feldispat taşından yapılmış iki silindir mühür bulunduğunu kaydetti.

Seyitömer'de buldukları silindir mührün, Troya'dakilerden yaklaşık 600 yıl önce yapıldığını vurgulayan Gürdal, “Seyitömer Höyük kazılarında daha önce Erken Tunç Çağı III ve Orta Tunç Çağı'na ait silindir mühürler bulundu ancak bu örnek, İç Batı Anadolu'daki en eski silindir mühür olma özelliği taşımaktadır.” ifadelerini kullandı. 
Gürdal, silindir gövdeli, yatay dairesel ip delikli mührün baskı yüzeyinin her iki uçta dairesel çizgiyle sınırlandırıldığını ve iki çizgi arasında kafes motifi biçiminde bezeme bulunduğunu bildirdi.
“BAZI MEDENİYETLERDE KUTSAL KABUL EDİLİYOR”

Mührün, bölgede uluslararası ticaretin olduğunu ve kültürel etkileşimi gösterdiğini anlatan Gürdal, mührün ham maddesiyle ilgili araştırmalarda yeşim taşından yapıldığını belirlediklerini dile getirdi. 

Yeşim taşının, Türkiye'de nadir bulunan bir taş olduğunu bildiren Gürdal, şöyle devam etti:
“Bazı medeniyetlerde kutsal kabul edilen bir taş. Buraya en yakın ise Bursa ile Kütahya arasındaki Harmancık bölgesinde var ancak bu coğrafyada yeşim taşı mor renkli, bulduğumuz mühür ise yeşil renkli.

Uzmanlarla yaptığımız görüşmelerde nadir de olsa yeşim taşının yeşil örneklerinin Harmancık bölgesinde olduğunu söylediler. Uluslararası farklı kültürlerden etkilenerek yapıldığını, bölgedeki bir taş çeşidiyle üretildiğini göstermesi bakımından son derece önemli bir buluntu."
Gürdal, silindir mührü bir mimari yapıyı kaldırırken duvarın içinden bulduklarını sözlerine ekledi.