Emet İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü veteriner hekimleri tarafından Ömerfakı ve Düşecek köylerinde arılı kovan tespit çalışması gerçekleştirildi.

Yapılan çalışmalar kapsamında bölgede bulunan arılı kovanların tespit edilerek kayıt altına alınmasına yönelik incelemelerde bulunuldu.

Çalışmalarla arıcılık faaliyetlerinin kayıt altına alınması, üreticilerin desteklenmesi ve sürdürülebilir arıcılığın geliştirilmesi hedefleniyor.

Kütahya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ekiplerinin arıcılık faaliyetlerine yönelik çalışmalarını sürdüreceği bildirildi.

Araştırmada katılımcılar, farklı hızlarda hareket eden ve yön değiştiren sanal hedefleri joystick kullanarak takip etti. Elde edilen bulgular, beynin değişen koşullara göre hareket planlarını sürekli güncellediğini ve bazı durumlarda iki farklı planı aynı anda yürüterek bunları birleştirdiğini gösterdi.

BEYİN AKTİVİTESİ KARAR DEĞİŞİKLİKLERİNİ NASIL YÖNETİYOR?

Çalışmada karar verme sürecinde üç farklı beyin bölgesinin birbirinden farklı görevler üstlendiği belirlendi. Hipokampustaki sinir hücrelerinin mevcut hareket planını takip ettiği ve özellikle planlamanın ilk aşamalarında bu planı güncellediği görüldü.

Sol yarımkürede yer alan anterior singulat korteksin ise strateji değişikliğinin ne zaman yapılması gerektiğine ilişkin süreçte rol aldığı belirlendi. Orbitofrontal korteksin, içinde bulunulan koşullarda hangi seçeneğin daha değerli olduğuna ilişkin bilgiyi sağladığı tespit edildi.

Bu üç bölgenin birlikte çalışması, kişinin hareket eden bir hedef karşısında yalnızca mevcut seçeneği değerlendirmesini değil, koşullar değiştikçe yeni bir plan oluşturmasını sağlıyor.

69 KİŞİ SANAL AV TAKİP OYUNUNA KATILDI

Araştırmacılar, gerçek hayattaki karar verme süreçlerine daha yakın bir ortam oluşturmak amacıyla klasik laboratuvar testleri yerine sürekli oynanan bir sanal gerçeklik oyunu kullandı.

Katılımcılar fiziksel bir joystick ile bir avatarı kontrol ederek hareket eden kare biçimindeki sanal hedefleri yakalamaya çalıştı. Oyundaki hedeflerin hareket yönleri ve hızları bir algoritma tarafından sürekli değiştirildi. Hedeflerin puan değerleri de farklıydı ve bu değerler renklerle gösterildi.

Çalışmada 50 sağlıklı yetişkin gönüllünün yanı sıra ağır epilepsi nedeniyle hastanede beyin aktiviteleri izlenen 19 cerrahi hasta yer aldı. Böylece toplam 69 kişinin davranışları ve beyin aktiviteleri değerlendirildi.

Katılımcıların oyundaki hedeflere yaklaşırken dikkatlerini çoğu zaman tek bir noktada sabitlemediği görüldü. Bunun yerine yüksek ve düşük değerli hedefler arasında gidip gelen bir dikkat ve hareket planı kullandıkları belirlendi.

İKİ HEDEF İÇİN AYNI ANDA HAREKET PLANI OLUŞTURULDU

Araştırmada iki hedefin değerleri eşit olduğunda katılımcıların zamanlarının yüzde 36 ila 41'inde, iki hedefin değerleri farklı olduğunda ise yüzde 37 ila 43'ünde karma bir dikkat durumunda bulunduğu hesaplandı.

Araştırmacılar, insanların hareketlerini kontrol etmek için kullanabileceği farklı modelleri hesaplamalı yöntemlerle karşılaştırdı. Veriler, katılımcıların yüzde 84 ± 8 olasılıkla "karma kontrol" stratejisini kullandığını gösterdi.

Bu yöntemde kişi bir hedefi seçip diğerini tamamen bırakmak yerine iki farklı hareket planını aynı anda yürütüyor. Beyin daha sonra bu planlardan gelen bilgileri birleştirerek elin hareketini yönlendiriyor.

Karma kontrol yönteminin, yalnızca tek bir hedefe odaklanılan ve diğer seçeneklerin devre dışı bırakıldığı "kazanan her şeyi alır" yaklaşımından daha başarılı olduğu belirlendi.

Araştırmacılar, sağlıklı gönüllüler ile epilepsi nedeniyle beyin aktiviteleri izlenen hastalar arasında kullanılan karar verme stratejisi bakımından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadığını da bildirdi.

ARAŞTIRMA KARAR VERME SÜRECİNE YENİ BİR BAKIŞ SUNUYOR

Çalışmanın sonuçları, insan kararlarının değişen koşullardan bağımsız, tek seferlik seçimler şeklinde gerçekleşmediğini ortaya koyuyor. Birden fazla hedefin aynı anda bulunduğu durumlarda beyin, seçenekler arasındaki değeri değerlendiriyor ve hareket planlarını koşullara göre yeniden düzenliyor.

Araştırmacılar, elde edilen modelin daha fazla hedefin bulunduğu, belirsizliğin arttığı veya karar sürecine başka insanların dahil olduğu ortamlarda da test edilmesini planlıyor.

Karar verme mekanizmalarının gerçek zamanlı işleyişinin daha ayrıntılı anlaşılması, gelecekte çevresindeki koşullara göre hareket planlarını değiştirebilen robotlar ve yapay zekâ sistemlerinin geliştirilmesine yönelik çalışmalara da katkı sağlayabilir.

Araştırma, dikkatin yalnızca ağrı veya kaşıntı gibi duyumların algılanma biçimini değiştirmediğini, vücudun fizyolojik tepkileriyle de bağlantılı olabileceğini gösterdi. Çalışmanın sonuçları Nature Human Behaviour dergisinde yayımlandı.

BEDENSEL DUYUMLARA ODAKLANMANIN ETKİSİ İNCELENDİ

Araştırma Dr. Nofar Mizrachi liderliğinde, klinik immünolog Profesör Menachem Rottem'in iş birliğiyle gerçekleştirildi. Çalışmada 57 sağlıklı gönüllü, önceden kayıt altına alınmış üç ayrı deneye katıldı.

Katılımcıların cildinde küçük ve geçici bir iltihabi yanıt oluşturacak standartlaştırılmış bir uygulama yapıldı. Daha sonra gönüllülerden iki farklı yöntemden biriyle dikkatlerini yönlendirmeleri istendi. Bir gruptan iltihaplanan bölgeden gelen duyumlara odaklanması, diğer gruptan ise dikkatini bu duyumlardan uzaklaştırması istendi.

Araştırmacılar, oluşan iltihabi yanıtı 20 dakika boyunca takip etti. Bu süreçte yalnızca iltihaplanmaya ilişkin ölçümler yapılmadı. Kalp atım hızı değişkenliği, cilt sıcaklığı ve otonom sinir sistemi aktivitesi gibi fizyolojik göstergeler de kaydedildi.

KATILIMCILARIN YÜZDE 90'INDA DAHA DÜŞÜK YANIT GÖRÜLDÜ

Deneylerin sonuçları, katılımcıların büyük bölümünde benzer bir tablo ortaya koydu. Yaklaşık yüzde 90'ında, iltihaplanan bölgeden gelen duyumlara odaklanıldığında daha düşük bir iltihabi yanıt ölçüldü.

İçsel dikkatin yönlendirildiği durumda iltihabi yanıtın, dikkatin başka yöne çevrildiği koşula göre yaklaşık 1,5 kat daha düşük olduğu belirlendi. Farklılıkların birkaç dakika içinde ortaya çıktığı ve iltihabi yanıtın başlangıç seviyesine dönüşünün de daha hızlı gerçekleştiği bildirildi.

Araştırmacılar, elde edilen sonuçların dikkatin yalnızca kişinin bedensel duyumları nasıl algıladığını değil, bu duyumlara eşlik eden bazı fizyolojik süreçleri de etkileyebileceğini gösterdiğini belirtti.

Araştırmada reklam ve takip çerezlerinin sayıca en büyük grubu oluşturduğu belirlendi. Buna karşın güvenlik açısından asıl riskin, kullanıcının daha önce giriş yaptığını doğrulayan oturum çerezlerinden kaynaklandığı belirtildi.

TARAYICI ÇEREZLERİ NEDEN HEDEF HALİNE GELİYOR?

Çerezler, internet sitelerinin kullanıcı oturumlarını ve çeşitli tercihleri hatırlamasını sağlayan küçük veri dosyaları olarak kullanılıyor. Özellikle oturum çerezleri, kullanıcı giriş yaptıktan sonra her işlemde yeniden şifre sorulmasını engelliyor.

Picus Security'de güvenlik araştırma mühendisi Sila Özeren Hacıoğlu, oturum çerezinin sunucu açısından kullanıcının daha önce kimlik doğrulamasından geçtiğini gösteren bir kanıt olduğunu belirtti.

Hacıoğlu, "Bir şifreyle giriş yaptığınızda ve çok faktörlü kimlik doğrulamayı tamamladığınızda site, kim olduğunuzu tekrar sormayı bırakmak için bir oturum çerezi oluşturur. Saldırgan bu çerezi ele geçirir ve kendi tarayıcısından yeniden kullanırsa sunucu geçerli ve daha önce kimlik doğrulaması yapılmış bir oturum görür. Şifre yok, MFA istemi yok, geçiş anahtarı sorgulaması yok" dedi.

Bu nedenle güvenlik araştırmacıları arasında oturum çerezlerinin "yeni şifre" olarak değerlendirilmesi giderek daha fazla gündeme geliyor.

52,4 MİLYARDAN FAZLA ÇEREZ ANALİZ EDİLDİ

NordVPN araştırmacıları, bir yıl boyunca bilgi hırsızlığı yapan kötü amaçlı yazılımlardan elde edilen kayıtları inceledi. Haziran 2025-Haziran 2026 döneminde dark web forumlarında ve Telegram'daki suç pazarlarında satışa sunulan 52,4 milyardan fazla tarayıcı çerezi araştırmanın kapsamına alındı.

Çerezlerin büyük bölümünün reklam ve takip amacıyla kullanılan verilerden oluştuğu görüldü. Bu tür kayıtlar kullanıcıların çevrim içi davranışları hakkında bilgi sağlayabiliyor ancak çoğu durumda doğrudan hesap erişimi sağlamıyor.

Kimlik doğrulama çerezleri ise daha az sayıda bulunmasına rağmen farklı bir risk taşıyor. Aktif bir oturum çerezinin ele geçirilmesi halinde saldırgan, kullanıcının daha önce gerçekleştirdiği giriş işlemini yeniden kullanabiliyor.

NordVPN'den Domantas Lapinskas, çerezlerin bu ölçekte hedef alınmasının nedenlerinden birinin, bazı çerezlerin kullanıcıyı çevrim içi hesaplarında oturum açmış halde tutması olduğunu belirtti.

ŞİFRE DEĞİŞTİRMEK HER ZAMAN YETERLİ OLMAYABİLİR

Siber güvenlik araştırmacısı Adrian Cheek, oturum çerezlerinin ele geçirilmesi durumunda geleneksel hesap güvenliği adımlarından birinin etkisiz kalabileceğini söyledi.

Cheek, "Şifreyi değiştirmek çalınmış bir çerezin üzerinde hiçbir etki yaratmıyor. Oturum, açıkça iptal edilene veya kendiliğinden süresi dolana kadar aktif kalıyor" dedi.

Bu durum, saldırganın kullanıcı adı ve şifreyi bilmesine gerek kalmadan daha önce doğrulanmış bir oturumu kullanabilmesi anlamına geliyor. Özellikle e-posta, bulut depolama, bankacılık ve kurumsal yazılım hesaplarında aktif oturumların ele geçirilmesi daha geniş sonuçlara yol açabiliyor.

Security Everywhere CEO'su Francis West, çalınmış bir oturum çerezini daha önce okutulmuş bir giriş kartının ele geçirilmesine benzetti. West, tek bir zararlı yazılım bulaşmış cihazdan aynı anda çok sayıda aktif oturumun elde edilebildiğini ve bu verilerin suç pazarlarında satıldığını belirtti.

BİLGİ HIRSIZLIĞI YAPAN YAZILIMLAR NASIL ÇALIŞIYOR?

Araştırmacılara göre tarayıcı çerezlerinin büyük bölümü, doğrudan cihaz üzerinde çalışan bilgi hırsızlığı amaçlı kötü amaçlı yazılımlar aracılığıyla ele geçiriliyor.

Flare kıdemli siber suç araştırmacısı Adrian Cheek, bu yazılımların hızlı çalışabildiğini ve çoğu durumda yönetici yetkisine ihtiyaç duymadığını ifade etti. Tek bir çalıştırma sonrasında cihazdaki tarayıcı profilleri taranabiliyor.

Ele geçirilen bilgiler yalnızca çerezlerle sınırlı kalmıyor. Bilgi hırsızlığı kayıtlarında kayıtlı şifreler, otomatik doldurma verileri, internet geçmişi, yüklü yazılımlar, pano içerikleri ve saldırı sırasında alınan masaüstü görüntüleri de bulunabiliyor.

Bitdefender'dan Bogdan Botezatu ise sahte işe alım uygulamalarının ve kötü amaçlı yazılım içeren yazılım projelerinin özellikle teknik kullanıcıları hedeflemek için kullanıldığını belirtti. "ClickFix" olarak bilinen yöntemde ise sahte CAPTCHA ekranları üzerinden kullanıcıların tehlikeli komutları sistem terminalinde çalıştırmaları sağlanabiliyor.

Çerezler kötü amaçlı tarayıcı eklentileri, ele geçirilmiş internet siteleri ve gerçek giriş işlemini taklit eden kimlik avı sayfaları aracılığıyla da ele geçirilebiliyor.

ANTİVİRÜS YAZILIMLARI TEK BAŞINA KORUMA SAĞLAMIYOR

NordVPN araştırmasında, güvenlik yazılımı yüklü cihazlardan elde edilen çerezlerin de bulunduğu bildirildi. Güvenlik yazılımının tespit edilebildiği bilgi hırsızlığı kayıtlarının yüzde 96,3'ünde Windows Defender'ın adı yer aldı.

Comparitech'ten Paul Bischoff, antivirüs yazılımlarının birçok bilgi hırsızlığı türünü tespit edip kaldırabildiğini ancak kullanıcıların tamamen güvende olduğu anlamına gelmediğini söyledi.

ASC3ND Technologies Group'tan Deric Palmer da bilgi hırsızlığı yapan yazılımların kodlarını ve çalışma yöntemlerini değiştirerek güvenlik yazılımlarından kaçabildiğini belirtti. Palmer, antivirüsün yanı sıra işletim sistemi ve uygulamaların güncel tutulması, cihazların izlenmesi, tarayıcı güvenlik kontrolleri ve daha güvenli kullanıcı davranışlarının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Zero Networks Teknoloji Direktörü Chris Boehm ise çalınan çerezlerin kullanılamaz hale getirilmesinin daha kalıcı bir çözüm olabileceğini savundu. Boehm, Chrome 146 ile sunulan Device Bound Session Credentials özelliğinin oturumları cihazdaki güvenli donanım anahtarlarına bağladığını, ancak bunun yaygınlaşması için internet sitelerinin de sistemi desteklemesi gerektiğini belirtti.

Siber güvenlik uzmanları, güçlü şifreler ve çok faktörlü kimlik doğrulamanın hâlâ hesap güvenliğinin temel unsurları olduğunu ancak giriş sonrasında oluşturulan aktif oturumların da korunması gerektiğini vurguluyor.

JAMA Network Open'da yayımlanan araştırmada, 20-59 yaş arasındaki 1.900 yetişkinin verileri incelendi. Çalışmada bel çevresinin tek başına veya vücut kitle indeksiyle birlikte değerlendirilmesinin, birden fazla vücut ölçümünü esas alan yeni obezite tanımlamasıyla benzer sonuçlar verdiği belirlendi.

Araştırmacılar, vücutta bulunan yağ miktarının yanı sıra yağın hangi bölgelerde toplandığının da sağlık açısından değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor. Çalışmanın sonuçları, rutin sağlık kontrollerinde bel çevresinin ölçülmesinin obeziteyle ilişkili risklerin daha erken fark edilmesine yardımcı olabileceğine işaret ediyor.

BEL ÇEVRESİ ÖLÇÜMÜ OBEZİTE TARAMASINDA DEĞERLENDİRİLDİ

Araştırmada, ABD Ulusal Sağlık ve Beslenme İnceleme Araştırması'na katılan 1.900 kişinin verileri kullanıldı. Katılımcıların yaşları 20 ile 59 arasında değişiyordu.

Bilim insanları farklı obezite tanımlamalarını, vücut yağının belirlenmesinde yüksek doğruluk sağlayan bir ölçüm yöntemiyle karşılaştırdı. Bu kapsamda yalnızca vücut kitle indeksine dayanan değerlendirmelerin yanı sıra bel çevresinin kullanıldığı yöntemler de ele alındı.

Araştırmacılar ayrıca farklı uzmanlık alanlarından bağımsız bilim insanlarının önerdiği yeni obezite çerçevesini inceledi. Bu yaklaşımda vücut kitle indeksi, bel çevresi, bel-boy oranı ve bel-kalça oranı birlikte değerlendiriliyor.

Yeni çerçeve, vücutta fazla miktarda yağ bulunan daha fazla kişiyi belirledi. Ancak daha basit ölçümlerin de benzer doğruluk seviyelerine ulaşabildiği görüldü.

YALNIZCA BEL ÖLÇÜMÜ DE BENZER SONUÇ VERDİ

Çalışmada, vücut kitle indeksi veya bel çevresinden en az birinin kullanıldığı yöntemin, obezitesi bulunan kişileri doğru şekilde belirlemek ile sağlıklı kişilere yanlış tanı koymaktan kaçınmak arasında daha iyi bir denge sağladığı belirlendi.

Yalnızca bel çevresinin ölçülmesi de kapsamlı değerlendirmeye yakın sonuç verdi.

Araştırmanın başyazarı Aayush Visaria, bel ölçümünün klinik uygulamalarda kullanılabilecek kolay bir yöntem olduğuna işaret etti. Visaria, "Bulgularımız, obeziteyle ilişkili sağlık risklerini belirlemek için mutlaka çok sayıda karmaşık ölçüme ihtiyaç olmadığını gösteriyor. Bel ölçümü, gerekli bilgilerin büyük bölümünü sağlayabiliyor ve hem sağlık çalışanları hem de hastalar açısından uygulanabilir bir yöntem" dedi.

Araştırmacılara göre bel çevresi, özellikle birinci basamak sağlık hizmetlerinde kolaylıkla uygulanabilecek bir ölçüm olarak değerlendiriliyor. Kalça çevresi ise yeni obezite çerçevesinde yer almasına rağmen rutin sağlık kontrollerinde daha az ölçülüyor.

VÜCUT KİTLE İNDEKSİ BAZI RİSKLERİ GÖSTERMEYEBİLİR

Çalışmanın bir diğer bulgusu, yalnızca vücut kitle indeksine bakılmasının bazı kişileri gözden kaçırabileceği yönünde oldu.

Araştırmada, vücut yağ oranı açısından obezite kriterlerini karşılayan önemli sayıda kişinin yalnızca VKİ kullanıldığında tespit edilemediği görüldü. Araştırmacılar bunun nedenlerinden birinin, VKİ'nin vücut yapısı ve yağın vücuttaki dağılımı arasındaki farklılıkları tam olarak yansıtmaması olduğunu belirtti.

Vücut kitle indeksi, kişinin kilogram cinsinden ağırlığının boyunun metre cinsinden karesine bölünmesiyle hesaplanıyor. Ancak bu değer, yağ dokusu ile kas dokusunun dağılımı hakkında tek başına ayrıntılı bilgi vermiyor.

Bel çevresi ise özellikle karın bölgesindeki yağlanmanın değerlendirilmesinde kullanılan ölçümler arasında yer alıyor. Karın bölgesinde iç organların çevresinde biriken visseral yağın yüksek miktarlarda bulunması, çeşitli metabolik ve kalp-damar hastalıklarıyla ilişkilendiriliyor.

BEL ÖLÇÜMÜ SAĞLIK KONTROLLERİNDE DAHA FAZLA KULLANILABİLİR

Araştırmacılar, çalışmanın sonuçlarının gelecekte obezite taramasına ilişkin sağlık politikaları ve klinik öneriler hazırlanırken değerlendirilebileceğini belirtti.

Rutgers Robert Wood Johnson Tıp Fakültesi'nde görev yapan ve araştırmanın başyazısı olan Aayush Visaria, kıyafetlerde meydana gelen değişikliklerin de kişinin bel çevresindeki artışın erken bir işareti olabileceğini söyledi.

Visaria, "Kemeri gevşetme veya daha büyük pantolon alma ihtiyacına dikkat edin. Kıyafet bedeni, uygun bir bel çevresi ölçümüyle aynı şey olmasa da vücutta sağlıksız miktarda yağ birikiminin erken bir işareti olabilir. Bel çevresini kilonuzla birlikte ölçmek, sağlık risklerinin daha erken belirlenmesine ve diyabet, kalp hastalığı, inme ve bazı kanserlerin riskini azaltmak için fırsat yaratılmasına yardımcı olabilir" ifadelerini kullandı.

Çalışmanın sonuçları, obezite değerlendirmesinde tek bir ölçüm yerine farklı göstergelerin kullanılmasının gerekliliğine ilişkin tartışmalara da veri sağlıyor. Araştırmacılar, bel çevresinin kolay uygulanabilir olması nedeniyle rutin sağlık hizmetlerinde daha yaygın şekilde kullanılabileceğini değerlendiriyor.

Ülkelerin toplam üretim miktarının esas alındığı çalışmada dünya genelindeki mineral üretimi 19,86 milyar ton olarak hesaplandı. Çin, 5 milyar 341,4 milyon tonluk üretimle küresel toplamın yüzde 26,9'unu tek başına karşıladı. ABD 2 milyar 397,4 milyon tonla ikinci, Rusya ise 1 milyar 566,6 milyon tonla üçüncü sırada yer aldı.

Hindistan 1 milyar 413,8 milyon tonla dördüncü, Avustralya ise 1 milyar 332,4 milyon tonla beşinci oldu. Böylece ilk beş ülkenin toplam üretimi, dünya genelindeki mineral üretiminin yarısına yaklaşmış oldu.

ÇİN MADEN ÜRETİMİNDE AÇIK ARA İLK SIRADA

Çin'in sıralamadaki konumunda kömür üretimi belirleyici oldu. Ülkenin 2024 yılındaki toplam mineral üretiminin yaklaşık 4,8 milyar tonluk bölümünü kömür oluşturdu.

ABD'nin ikinci sırada bulunmasında ise ham petrol ve doğal gaz üretimi etkili oldu. Ülkenin toplam üretimi 2,4 milyar tona yaklaşırken küresel üretimdeki payı yüzde 12,1 olarak hesaplandı.

Rusya'nın üretiminde fosil yakıtların yanı sıra altın ve baz metallerin de payı bulunuyor. Hindistan, dünyanın en büyük kömür üreticileri arasında yer alırken, Avustralya boksit, demir cevheri ve lityum üretimindeki güçlü konumuyla sıralamada üst basamaklarda yer aldı.

İlk 10'da Endonezya, Suudi Arabistan, Kanada, İran ve Brezilya da bulunuyor. Endonezya 941,9 milyon tonluk üretimle altıncı sırada yer alırken, Suudi Arabistan'ın üretimi 620 milyon ton olarak kaydedildi. Kanada 570,2 milyon ton, İran 540,3 milyon ton ve Brezilya 529,8 milyon ton üretim gerçekleştirdi.

TÜRKİYE 144,4 MİLYON TON ÜRETİM YAPTI

Türkiye, 2024 yılında 144,4 milyon tonluk toplam üretimle 20. sırada yer aldı. Bu miktar dünya genelindeki toplam mineral üretiminin yüzde 0,7'sine karşılık geldi.

Türkiye'nin hemen önünde 147,2 milyon tonla Meksika bulunurken, Türkiye'nin ardından 141,8 milyon tonla Gine geldi. Almanya 122,8 milyon ton, Nijerya 115,1 milyon ton ve Moğolistan 109,2 milyon ton üretimle ilk 25 ülke arasında yer aldı.

Sıralama yalnızca metal ve maden üretimini kapsamıyor. Kömür, ham petrol ve doğal gaz gibi yüksek tonajlı mineral yakıtların da hesaplamaya dahil edilmesi ülkelerin sıralamadaki yerini doğrudan etkiliyor. Bu nedenle üretim miktarı açısından yapılan sıralama, madenlerin ekonomik değerini göstermiyor.

Örneğin düşük miktarlarda üretilen altın gibi değerli metaller tonaj açısından kömürün oldukça gerisinde kalıyor. Buna karşılık yüksek miktarlarda çıkarılan fosil yakıtlar toplam üretim hesabında ülkelerin sıralamasını önemli ölçüde yukarı taşıyabiliyor.

ASYA-PASİFİK DÜNYA ÜRETİMİNİN YARISINI KARŞILIYOR

Bölgesel verilere göre Asya-Pasifik, 2024 yılında 9 milyar 998,7 milyon tonluk üretimle dünya mineral üretiminin yüzde 50,3'ünü gerçekleştirdi. Çin, Hindistan, Avustralya ve Endonezya bölgenin toplamında büyük paya sahip oldu.

Çin hesaplamanın dışında bırakıldığında dahi Asya-Pasifik bölgesinin üretimi 4,7 milyar tona ulaştı. Bu miktar dünya toplamının yüzde 23,4'üne denk geliyor.

Kuzey Amerika 3 milyar 149,8 milyon ton üretimle ikinci sırada bulunurken, bölgenin küresel üretimdeki payı yüzde 15,9 oldu. Avrupa'nın üretimi 2 milyar 378,3 milyon ton, Orta Doğu'nun üretimi ise 2 milyar 311,9 milyon ton olarak hesaplandı.

Afrika 1 milyar 84,2 milyon tonla dünya üretiminin yüzde 5,5'ini oluşturdu. Kıta, toplam tonaj açısından daha düşük seviyede kalsa da kobalt ve platin grubu metaller gibi bazı madenlerde önemli üretim merkezlerine sahip.

Güney Amerika'nın üretimi ise 934,1 milyon ton oldu. Bölge, özellikle bakır ve lityum üretimindeki ağırlığıyla küresel mineral tedarikinde öne çıkan alanlar arasında bulunuyor.

KÜRESEL ÜRETİMİN BÜYÜK BÖLÜMÜ 25 ÜLKEDEN GELİYOR

2024 verileri, mineral üretiminin dünya genelinde belirli ülkelerde yoğunlaştığını gösteriyor. İlk 25 ülke, toplam küresel üretimin yaklaşık yüzde 90'ını gerçekleştirdi.

Bu yoğunlaşmada ülkelerin sahip olduğu doğal kaynakların yanı sıra enerji rezervleri, madencilik altyapısı, sanayi kapasitesi ve iç talep gibi unsurlar etkili oluyor. Büyük üreticiler, enerji kaynaklarından sanayi hammaddelerine kadar geniş bir alandaki küresel tedarik zincirlerinde önemli paya sahip.

Sıralamada kullanılan toplam tonaj verileri, ülkelerin hangi miktarda mineral ve mineral yakıt ürettiğini gösterirken, üretimin ekonomik değerini tek başına ortaya koymuyor. Özellikle yüksek hacimli kömür, petrol ve doğal gaz üretimi bulunan ülkeler, toplam tonaj hesabında daha üst sıralara çıkabiliyor.

Nomads verileri kullanılarak hazırlanan araştırmada, dijital göçebelerin farklı destinasyonlara gerçekleştirdiği seyahatler incelendi. Sıralama şehirlerin nüfusuna, ekonomik büyüklüğüne veya toplam turist sayısına göre değil, araştırma kapsamında kaydedilen dijital göçebe seyahatlerinin oranına göre oluşturuldu.

BANGKOK DİJİTAL GÖÇEBELERİN İLK TERCİHİ OLDU

Tayland'ın başkenti Bangkok, yüzde 2,22'lik seyahat payıyla listenin zirvesinde bulundu. Londra yüzde 2,19 ile Bangkok'un hemen arkasında yer alırken, Barselona yüzde 1,48 ile üçüncü sıraya çıktı.

New York ve Paris'in her biri yüzde 1,46'lık pay elde ederek dördüncü ve beşinci sırayı aldı. Lizbon yüzde 1,44, Berlin yüzde 1,43 ve Amsterdam yüzde 1,18'lik oranlarla ilk sekiz şehir arasında yer aldı.

Listenin devamında San Francisco yüzde 1,13, Chiang Mai yüzde 1,07, Mexico City yüzde 0,98, Tokyo yüzde 0,92, Endonezya'daki Canggu yüzde 0,91 ve Singapur yüzde 0,89'luk paya ulaştı.

İstanbul ise yüzde 0,86 ile 15. sırada yer aldı. Böylece Türkiye'nin en büyük kenti, araştırmada dijital göçebelerin en fazla ziyaret ettiği 30 şehir arasında kendisine yer buldu.

TAYLAND'DAN ÜÇ ŞEHİR İLK 30'DA

Bangkok'un yanı sıra Chiang Mai ve Phuket'in de ilk 30 destinasyon arasında bulunması, Tayland'ın dijital göçebeler tarafından tercih edilen ülkelerden biri olduğunu gösteriyor.

Bangkok'un tercih edilmesinde yaşam maliyetleri, yeme içme ve eğlence seçenekleri ile uzaktan çalışmaya uygun internet ve çalışma altyapısının etkili olduğu belirtiliyor. Kentin ulaşım imkanları ve uzun süreli konaklama seçenekleri de uzaktan çalışanların yaşam düzenine uyum sağlayan unsurlar arasında değerlendiriliyor.

Tayland, uzaktan çalışanların ülkede daha uzun süre kalabilmesine yönelik Destination Thailand Visa uygulamasını da hayata geçirdi. Uygun şartları taşıyan kişiler için hazırlanan bu vize, geleneksel kısa süreli turist ziyaretlerinin ötesinde bir konaklama imkanı sunuyor.

AVRUPA ŞEHİRLERİ SIRALAMADA AĞIRLIĞINI KORUYOR

Araştırmada Avrupa, 30 şehirlik listenin 12'sine ev sahipliği yaparak bölgeler arasında ilk sırada yer aldı. İlk sekiz şehir içinde Londra, Barselona, Paris, Lizbon ve Berlin'in bulunması Avrupa'nın dijital göçebeler açısından güçlü bir destinasyon olduğunu ortaya koydu.

Amsterdam da yüzde 1,18'lik oranla ilk 10'a girerken, Avrupa'nın farklı ülkelerinden çok sayıda şehir listenin sonraki sıralarında yer aldı.

Şehirlerin tercih edilmesinde vize uygulamaları da etkili olabiliyor. Dijital göçebelere yönelik özel vize programları, bazı ülkelerde uzaktan çalışanların turist vizelerine göre daha uzun süre yasal olarak kalmasına imkan sağlıyor. Ancak gelir şartı, sağlık sigortası, çalışma biçimi ve gerekli belgeler ülkelere göre değişiklik gösteriyor.

DİJİTAL GÖÇEBELER ŞEHİRLERİN EKONOMİSİNİ ETKİLİYOR

Uzaktan çalışma modelinin yaygınlaşması, işini bulunduğu ülkeye bağlı kalmadan sürdürebilen kişilerin farklı şehirlerde daha uzun süre yaşamasına imkan sağladı. Dijital göçebeler kısa süreli turistlerden farklı olarak konut kiralama, ortak çalışma alanları, restoranlar, ulaşım ve günlük hizmetler için daha uzun süre harcama yapabiliyor.

Bu durum, uzun süreli ziyaretçilerin bulunduğu şehirlerde yerel hizmetlere yönelik talebi artırabiliyor. Özellikle dijital göçebelerin yoğunlaştığı bölgelerde konut kiraları ve yaşam maliyetleri de bu hareketlilikten etkilenebiliyor.

ABD'de New York ve San Francisco, araştırmanın üst sıralarında yer alan şehirler arasında bulunuyor. Los Angeles da ilk 30'da yer alırken, bu şehirlerin uluslararası turizm açısından zaten yüksek ziyaretçi sayılarına sahip olması dijital göçebe hareketliliğinin mevcut turizm altyapısıyla kesişmesine neden oluyor.

İSTANBUL İLK 15 İÇİNDE YER ALDI

İstanbul, yüzde 0,86'lık seyahat payıyla listenin 15. sırasında bulunuyor. Kent; Avrupa ile Asya arasındaki konumu, ulaşım bağlantıları, farklı konaklama seçenekleri ve geniş hizmet ağı nedeniyle uzaktan çalışanların tercih ettiği şehirler arasında yer alıyor.

Araştırmadaki sıralama 423 bin 694 seyahatin dağılımına dayanıyor. Bu nedenle sonuçlar, dünya genelindeki tüm dijital göçebelerin tercihlerini temsil eden kapsamlı bir nüfus sayımı olarak değerlendirilmemeli. Veriler, araştırmaya dahil edilen katılımcıların seyahat hareketlerini gösteriyor.

Uzaktan çalışma imkanlarının yaygınlaşmasıyla birlikte şehir seçimi yalnızca iş merkezlerine yakınlık üzerinden yapılmıyor. Yaşam maliyetleri, internet erişimi, vize koşulları, konaklama imkanları ve sosyal yaşam gibi unsurlar da uzun süreli şehir tercihlerini etkileyen faktörler arasında yer alıyor.

12 AYLIK DİŞ PROTEZ LABORATUVARI HİZMET ALIMI hizmet alımı 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 19 uncu maddesine göre açık ihale usulü ile ihale edilecektir.
İhaleye ilişkin ayrıntılı bilgiler aşağıda yer almaktadır:

2- İhalenin

3- İhale konusu hizmet alımının

4- Katılım ve yeterlik kriterleri:
4.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgi ve belgelere aşağıda yer verilmiştir:
4.1.1. Teklif mektubu.
4.1.2. Teklif vermeye yetkili olunduğunu gösteren bilgi ve belgeler:
4.1.2.1. Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgi ve belgeler.
4.1.2.2. Vekâleten ihaleye katılma halinde vekile ilişkin bilgi ve belgeler.
4.1.3. Geçici teminat.
4.1.4 İsteklinin iş ortaklığı olması halinde iş ortaklığı beyannamesi.

5- Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sadece fiyat esasına göre belirlenecektir.

6- İhaleye sadece yerli istekliler katılabilecektir.

7- İhaleye teklif verecek olanların, EKAP hesabına giriş yaparak ihale dokümanını indirmeleri zorunludur.

8-Teklifler, EKAP üzerinden teklif mektubu ile ihaleye katılım belgesi ve diğer ekler kullanılarak hazırlanacak ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar EKAP üzerinden gönderilecektir.

9- İstekliler tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat şeklinde vereceklerdir. İhale sonucunda, üzerine ihale yapılan istekliyle birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.

10- Bu ihalede, işin tamamı için teklif verilecektir.

11- İstekliler teklif ettikleri bedelin %3’ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir.

12- Bu ihalede elektronik eksiltme yapılmayacaktır.

13- Verilen tekliflerin geçerlilik süresi, ihale tarihinden itibaren 120 (YüzYirmi) takvim günüdür.

14- Konsorsiyum olarak ihaleye teklif verilemez.

15- Diğer hususlar:

İhalede Uygulanacak Sınır Değer Katsayısı (R) : Diğer Hizmetler/0,78
Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir.

Çalışmalar kapsamında Çinikent Lojmanları Adası ara sokaklarında bulunan alanlarda uzayan otlar ekipler tarafından biçildi.

Ekipler tarafından ara sokaklarda gerçekleştirilen ot biçimi çalışmalarıyla çevredeki alanların temiz ve düzenli hale getirilmesi sağlandı.

Kütahya Belediyesi ekiplerinin kent genelinde ihtiyaç duyulan bölgelerde ot biçimi ve temizlik çalışmalarını sürdüreceği bildirildi.

Transferler ile ilgili önemli açıklamada bulunan Sözeri, Kütahyaspor'un Süper Lig adına atacağı büyük bir adımın tesisleşme olduğunu söyledi.

Takıma yapılan takviyelerin bu kapsamda yapıldığını vurgulayan Sözeri, “Büyük bir sorumluluk ama bu sorumluluğun altından kalkmak için de biz ona göre transferler yaptık.” dedi.

Önerdiği futbolcuların özellikle 5-6 maç oynamış değil, sezon içinde 25-30 maç bandında oynamış oyunculardan oluştuğunu belirten Sözeri, maç oynamanın ne kadar önemli olduğunu bildiğini dile getirdi.

“KÜTAHYASPOR’A YAKIŞAN OYUNCU ALIYORUZ”

Sezon içinde 25-30 maç bandında oynamanın kolay olmadığını bildiren Sözeri, “İyi oyunculara gittiğimizi düşünüyoruz. Hedefe oynayan oyunculara, baskıyı kaldırabilecek Kütahya şehrine, Kütahyaspor'a, NG ailesine yakışacak bir oyuncu topluluğu toplamaya çalışıyoruz ki bunda yüzde 70-80 oranında başarılı olduğumuzu düşünüyorum.” ifadelerini kullandı.

“SAVAŞAN TAKIM OLUŞTURMAYA ÇALIŞTIK”

Futbolun ciddiyet ve disiplin işi olduğunu anlatan Sözeri, şunları kaydetti:

“Bu anlamda başlar başlamaz bir defa sahada her şeyini veren, mücadele eden, yenilgiyi kabullenmeyen, son dakikaya kadar savaşan bir takım oluşturmaya çalıştık. Bunu da bir iki eksik dışında tamamladık.”

“TARAFTIRIMIZI YANIMIZDA GÖRMEK İSTİYORUZ”

Taraftara seslenen Sözeri, Kütahyaspor taraftarının çok anlık refleksler verebildiğini dle getirdi.

12. adamın takımın itici gücü olduğunu aktaran Sözeri, “Taraftarımızdan umduğumuz takımın arkasında duracaklar, yanında duracaklar ve sonuna kadar destekleyecekler. Biz boş tribünlere oynarsak zaten bu takımı yapmanın da bir mantığı yok, yapmanın da bir anlamı yok, heyecan da yaratmaz.

Sahada savaşmayan, mücadele etmeyen oyuncu göremeyeceklerini anlatan Sözeri, “O oyuncu bende olmaz zaten. Hazırlık maçında bir iki tane oyuncuma serzenişte bulundum. Çünkü bizden beklentilerin farkındayız, bu beklentilere cevap vermek zorundayız.” şeklinde konuştu.

Kötü bir görüntü oluşturan bu sorun, yalnızca yeni bir kat boya uygulanarak giderilmeye çalışıldığında kısa süre sonra yeniden ortaya çıkabiliyor.

Duvarın yeniden düzgün ve temiz bir görünüme kavuşması için boya öncesinde yüzeyin doğru şekilde hazırlanması gerekiyor.

Uzmanların önerdiği uygulamada ise temizlikten astara, macundan zımparaya kadar birkaç aşamanın dikkatle tamamlanması önem taşıyor.

ÖNCE NEMİN KAYNAĞINI ORTADAN KALDIRIN

Nemden zarar gören bir duvarı onarmaya başlamadan önce sorunun kaynağının belirlenmesi gerekiyor.

Duvarın arkasındaki su sızıntısı, tesisat problemi veya başka bir nem kaynağı giderilmeden yapılacak boya işlemi kalıcı sonuç vermeyebilir.

Bu nedenle yüzeydeki hasarlı bölgelere müdahale etmeden önce duvarın tamamen kuruduğundan emin olunması gerekiyor. Nem sorunu çözüldükten sonra kabarmış ve dökülmüş boya parçaları spatula yardımıyla dikkatlice temizlenebilir.

DOĞRU ASTAR UYGULAMASI ÖNEM TAŞIYOR

Hasarlı boya ve yüzey kalıntıları temizlendikten sonra sıra astar uygulamasına geliyor. Kullanılacak astarın duvarın durumuna ve uygulanacak boyaya uygun olması gerekiyor.

Özellikle nem kaynaklı hasarlarda yüzeye uygun bir yalıtıcı veya leke kapatıcı astar kullanılması, eski lekelerin yeni boyanın üzerine çıkmasını önlemeye yardımcı olabilir. Astarın üreticinin belirttiği kuruma süresine uygun şekilde bekletilmesi de uygulamanın önemli aşamalarından biri.

ÇUKURLARI VE ÇATLAKLARI İKİ AŞAMADA DOLDURUN

Nem nedeniyle kabaran duvarlarda boya döküldüğünde yüzeyde çukur ve düzensizlikler oluşabiliyor. Bu bölgelerin doğrudan boyanması, duvarın pürüzlü görünmesine neden olacağından öncelikle uygun bir yüzey dolgu malzemesiyle düzeltilmesi gerekiyor.

İlk kat macun, çukur ve çatlakları dolduracak şekilde uygulanıyor. Kuruduktan sonra yüzey orta kalınlıkta bir zımpara ile düzeltilerek ortaya çıkan tozlar temizleniyor.

Ardından ikinci kat macun uygulanarak yüzeyin daha düzgün hale gelmesi sağlanıyor. Bu kat da tamamen kuruduktan sonra gerekli görülürse son bir zımpara yapılarak boya için pürüzsüz bir zemin hazırlanıyor.

BOYADAN ÖNCE YÜZEYİ SABİTLEYİN

Macun ve zımpara işlemlerinin ardından doğrudan boyaya geçmek yerine yüzeye uygun bir sabitleyici veya astar uygulanması öneriliyor. Bu işlem, boyanın yüzeye daha iyi tutunmasına ve farklı emicilik nedeniyle oluşabilecek renk farklılıklarının azaltılmasına yardımcı oluyor.

Sabitleyici tamamen kuruduktan sonra duvar, seçilen boyayla üreticinin önerdiği uygulama koşullarına uygun şekilde boyanabiliyor. Daha düzgün bir sonuç için genellikle iki kat boya uygulanırken, katlar arasında yeterli kuruma süresinin bırakılması gerekiyor.

NEM SORUNU DEVAM EDİYORSA BOYAMAYIN

Duvarın yeniden kabarmaması için en önemli nokta, yalnızca yüzeydeki izleri kapatmak yerine nemin kaynağını gidermek. Sızıntı veya yoğun nem devam ediyorsa yapılan macun ve boya uygulaması kısa süre içinde yeniden bozulabilir.

Geniş alanlara yayılan küf, sürekli tekrarlayan nem veya duvarın yapısına kadar ilerleyen hasarlarda ise profesyonel destek alınması daha güvenli bir çözüm olabilir.

Kütahya Valisi Musa Işın ve ildeki üst düzey yöneticilerin katıldığı toplantıda, kentte olası deprem ile ilgili yürütülen çalışmalar hakkında bilgiler verildi.

17 Ağustos depremi dolayısıyla düzenlenen toplantıda kurumlarla devam eden çalışmaların son durumları paylaşıldı.

“AFAD KOORDİNASYONUNDA ÇALIŞMALARIMIZ SÜRÜYOR”

Toplantıda konuşan Kütahya Valisi Musa Işın, ülkenin bir deprem kuşağında olduğunu söyledi.

Bu kapsamda gerekli tedbirlerin alındığını belirten Işın, “Daha önceden belki çok kurumsallaşmamış olan bu konudaki kurumlarımız artık kurumsallaşmış vaziyettedir.” dedi.

2027-2031 Kütahya Risk Azaltma Planı kapsamında projelerin kısa sürede hayata geçeceğini aktaran Işın, deprem, orman yangınları ve maden bölgesi olduğunu ifade etti.

AFAD Müdürlüğü’nün koordinasyon görevini yaptığını bildiren Işın, “Devletimizin birinci önceliği kendi ülkesini korumak. İkincisi de içeride can ve mal güvenliğini sağlamaktır. İşte can ve mal güvenliği, neredeyse bir savaştan daha beter hale gelmiş olan afetleri yaşıyoruz. Bize düşen bir şey tedbir almaktır.” diye konuştu.

“BU SİSTEMLE ETAP ETAP İLERLEYECEĞİZ”

Kurum olarak yerelden yukarıya doğru bir geri bildirim yönetim sistemini geliştirmek istediklerini belirten Kütahya AFAD İl Müdürü İsmail Özkan, bütünleşik afet sisteminin bu yöntemler üzerine kurulduğunu dile getirdi.

Bu sistemle birlikte IRAP sistemlerinin etap etap devam ettiğini aktaran Özkan, “Hedefimizde veri temelli, kırılganlık hedefi olmayan, kaynak planlı ve ölçülebilir hedeflerde eylemler belirlemek istiyoruz. Her eylemin arkasında ölçülebilir bir veri, önünde ise azaltılması hedeflenen somut bir risk bulunmalı ki biz bunu İRAP eylemlerimize yazabilelim.” diye konuştu.

2027-2031 IRAP eylem planı ile kültürel mirasın korunması, doğa temelli çözümleri hedef aldıklarını anlatan Özkan, bu süreçte eylemlerin bir sistem üzerinden takip edileceğini, onaydan geçeceğini kaydetti

Türkiye’nin farklı şehirlerinden teknoloji tasarım öğretmenlerinin katıldığı program, 17-21 Ağustos tarihleri arasında Kütahya Öğretmenevi’nde gerçekleştiriliyor.

Programın açılışında konuşan Kütahya İl Milli Eğitim Müdürü Mustafa Yılmaz, öğretmenleri “kuruluşun ve kurtuluşun şehri” Kütahya’da ağırlamaktan memnuniyet duyduklarını ifade etti.

DİJİTAL ÇAĞIN RİSKLERİNE DİKKAT ÇEKTİ

Dijitalleşmenin sunduğu imkanların yanında yeni riskleri de beraberinde getirdiğini belirten Yılmaz, özellikle bilgi kirliliği ve “dijital obezite” konusunda eğitimcilere önemli görevler düştüğünü söyledi.

Öğretmenlerin çocuklar için güvenilir bir rehber olması gerektiğini vurgulayan Yılmaz, eğitimlerle öğrencilere yalnızca teorik bilgi kazandırmayı değil, çağın ihtiyaçlarına uygun beceriler sunmayı amaçladıklarını ifade etti.

5 GÜN UYGULAMALI EĞİTİM VERİLECEK

Beş gün devam edecek programda öğretmenlere Teknoloji Tasarım Dersi’nin yenilenen öğretim programı anlatılacak.

Eğitimlerde ayrıca yenilikçi öğretim yöntemleri ve dijital tasarım araçlarının müfredata nasıl dahil edilebileceği üzerinde durulacak.

Öğretmenlerin edindikleri bilgi ve deneyimleri görev yaptıkları illerde eğitim süreçlerine aktarmaları hedefleniyor.

Yapılan yeni bir araştırma ise özellikle kalem ve kağıt kullanımının harflerin öğrenilmesinde önemli bir rol oynadığını ortaya koydu.

Acta Psychologica dergisinde yayımlanan çalışmada, 3 ila 5 yaş arasındaki çocukların harfleri öğrenme süreçleri incelendi.

Araştırma sonucunda, harfleri elle yazan çocukların harf şekillerini klavye kullanan çocuklara kıyasla daha kalıcı şekilde öğrendiği belirlendi.

ELLE YAZMAK HARF ÖĞRENİMİNİ DESTEKLİYOR

Araştırmada, erken yaşta kalem kullanmanın yalnızca yazma becerisiyle sınırlı olmadığı, aynı zamanda harflerin görsel olarak tanınmasına da katkı sağlayabileceği görüldü.

Çocukların harfleri kalem ve kağıt üzerinde tekrar tekrar oluşturması, farklı el hareketlerinin öğrenme sürecine dahil olmasını sağlıyor. Bu hareketlerin görsel bilgilerle birlikte işlenmesi, harflerin zihinde daha güçlü şekilde temsil edilmesine yardımcı oluyor.

76 ÇOCUK ÜZERİNDE İNCELENDİ

Araştırmacılar çalışmaya 3 ila 5 yaş arasında toplam 76 çocuğu dahil etti. Çocuklar iki gruba ayrılarak üç hafta boyunca farklı yöntemlerle harf öğrenme çalışmaları yaptı.

Gruplardan biri harfleri kalem kullanarak kopyalarken, diğer grup aynı harfleri klavye üzerinden öğrenmeye çalıştı. Üç haftalık sürecin ardından yapılan değerlendirmelerde çocukların harfleri tanıma becerileri karşılaştırıldı.

Bir hafta sonra gerçekleştirilen testlerde de el yazısı çalışması yapan çocukların harf şekillerini ve kalıplarını daha kalıcı biçimde hatırladığı görüldü.

KALEM HAREKETLERİ BEYİNDE FARKLI BİLGİLERİ BİRLEŞTİRİYOR

Araştırmacılara göre el yazısının öğrenme üzerindeki etkisinde motor hareketler önemli bir yere sahip. Klavyede aynı tuşa basmak her harf için benzer bir hareket gerektirirken, kalemle yazma sırasında elin yönü ve hareket biçimi harften harfe değişiyor.

Bu farklı hareketlerin görsel bilgilerle birlikte işlenmesi, çocukların harfleri yalnızca görsel şekiller olarak değil, aynı zamanda fiziksel hareketlerle ilişkilendirerek öğrenmesine imkan tanıyor. Böylece harflerin zihinsel temsillerinin daha güçlü oluşabileceği belirtiliyor.

ERKEN YAŞTA EL YAZISI ÖNEMİNİ KORUYOR

Araştırma, dijital cihazların eğitimde kullanımının tamamen olumsuz olduğu anlamına gelmiyor. Ancak elde edilen bulgular, özellikle okul öncesi dönemde çocukların kalem ve kağıtla düzenli şekilde çalışmalarının öğrenme sürecine katkı sağlayabileceğine işaret ediyor.

Uzmanların değerlendirmelerine göre erken yaşlarda el yazısı pratiğinin korunması, çocukların harfleri tanıma ve ilerleyen dönemde okuma becerilerini geliştirmeleri açısından destekleyici bir unsur olabilir.

Başbakan Binyamin Netanyahu’nun liderliğindeki Likud Partisi’nin Tel Aviv’de kullandığı yeni seçim afişi dikkat çekti.

Reklam panosunda Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yanı sıra İran lideri Mücteba Hamaney, Hizbullah Genel Sekreteri Naim Kasım ve New York Belediye Başkanı Zohran Mamdani’nin fotoğrafları yan yana kullanıldı.

“NETANYAHU’NUN KAYBETMESİNİ İSTİYORLAR”

Likud’un hazırladığı afişte seçmenlere yönelik olarak, söz konusu isimlerin Netanyahu’nun seçimi kaybetmesini istediği mesajı verildi ve buna izin verilmemesi çağrısı yapıldı.

Afişin, İsrail’de 27 Ekim’de gerçekleştirilecek seçimler öncesinde Likud’un propaganda çalışmalarının bir parçası olarak kullanıldığı belirtildi.

SEÇİM ÖNCESİ DİKKAT ÇEKEN HAMLE

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bir İsrail seçim kampanyasında doğrudan görsel unsur olarak kullanılması dikkat çekerken, son dönemde İsrail siyasetinde Türkiye ve Erdoğan’a yönelik açıklamaların da arttığı görülüyor.

Bu kapsamda belirlenen kontrol tarihine uyulması önem taşıyor. Kişinin kendi ihmali nedeniyle muayene sürecini geciktirmesi halinde aylık ödemesi durdurulabiliyor.

3 AYLIK SÜRE HAK KAYBINA NEDEN OLABİLİR

Kontrol muayenesinin belirlenen tarihten itibaren 3 ay içerisinde tamamlanması kritik önem taşıyor.

Gecikmenin kişinin kendi kusurundan kaynaklanması ve üç ayı aşması durumunda, daha sonra sağlık şartlarının devam ettiği belirlense bile arada geçen dönemin ödemelerinde kayıp yaşanabiliyor.

Aylığın yeniden başlatılması halinde ödeme, şartlara bağlı olarak yeni sağlık raporu tarihini takip eden ay başından itibaren yapılabiliyor.

SGK YENİDEN SAĞLIK RAPORU İSTEYEBİLİYOR

SGK, sağlık durumunun değiştiğine ilişkin değerlendirmeler, mevcut raporlardaki eksiklikler veya yürütülen denetimler kapsamında kişiden yeniden muayene ve sağlık kurulu raporu talep edebiliyor.

Bu nedenle kontrol muayenesi bildirimi alanların işlemlerini son güne bırakmaması ve kendilerine verilen tarihleri yakından takip etmesi gerekiyor.

Bunlardan biri olan yabani semizotu ise besin içeriğiyle dikkat çekiyor. Bitkisel kaynaklı omega-3 yağ asidi içeren semizotu, salatalardan yemeklere kadar birçok farklı şekilde tüketilebiliyor.

Normal semizotuna benzer şekilde çiğ veya pişirilerek sofralara dahil edilebilen yabani semizotunun tüketilmeden önce yabancı maddelerden ve kirden arındırılması gerekiyor.

BİTKİSEL OMEGA-3 KAYNAĞI

Semizotu, özellikle alfa-linolenik asit (ALA) adı verilen bitkisel omega-3 yağ asidi bakımından öne çıkan yeşillikler arasında bulunuyor.

Bu nedenle et ve balık tüketmeyen kişilerin beslenmesinde bitkisel omega-3 kaynaklarından biri olarak değerlendirilebiliyor. Ancak bitkisel ALA ile balıklarda bulunan EPA ve DHA aynı değildir; vücudun ALA'yı EPA ve DHA'ya dönüştürme oranı sınırlıdır.

YABANİ SEMİZOTU NASIL TÜKETİLİR?

Yabani semizotu, iyice temizlendikten sonra farklı yemek ve salatalarda kullanılabiliyor.

Yoğurtlu semizotu: Temizlenip doğranan semizotu, yoğurt ve sarımsakla karıştırılabilir.

Semizotu yemeği: Soğan, domates ve zeytinyağıyla birlikte pişirilebilir.

Yumurtalı semizotu: Tavada kısa süre sotelenerek üzerine yumurta eklenebilir.

Salata: Genç ve taze yaprakları iyice yıkandıktan sonra domates, salatalık ve limonla tüketilebilir.

Börek içi: Hafifçe sotelenerek peynirle birlikte börek harcında kullanılabilir.

TOPLARKEN DİKKAT EDİLMELİ

Yabani bitkiler tüketilmeden önce doğru şekilde teşhis edilmeli. Yol kenarları, ilaçlama yapılan alanlar veya kirli bölgelerden toplanan bitkiler tüketilmemeli.

Toplanan semizotlarının da bol suyla dikkatlice temizlenmesi ve yabancı otlardan ayrılması gerekiyor.

Ancak fren balatalarının kullanım ömrü her araçta aynı olmuyor. Sürüş tarzı, yol koşulları, araç yükü ve kullanılan balatanın kalitesi gibi birçok faktör, aşınma süresini değiştirebiliyor.

Bu nedenle yalnızca kilometreye bakarak hareket etmek yerine fren sisteminin düzenli şekilde kontrol edilmesi önem taşıyor.

FREN BALATALARININ ÖMRÜNÜ SÜRÜŞ TARZI BELİRLİYOR

Fren balatalarının ne kadar süre kullanılabileceği, büyük ölçüde aracın nasıl kullanıldığına bağlı. Özellikle şehir içinde yoğun trafik ve sürekli dur-kalk yapan araçlarda fren sistemi daha sık kullanıldığı için balatalar daha hızlı aşınabiliyor.

Ani ve sert frenlemelerin sık yapıldığı sürüşlerde de balata üzerindeki yük artıyor. Buna karşılık daha sakin, öngörülü ve fren kullanımının daha az olduğu sürüşlerde balataların kullanım ömrü uzayabiliyor.

Normal kullanım koşullarında fren balatalarının yaklaşık 25 bin ila 40 bin kilometre arasında dayanabildiği belirtiliyor. Ancak bu değer, her araç ve sürücü için kesin bir değişim aralığı anlamına gelmiyor.

ÖN BALATALAR DAHA HIZLI AŞINIYOR

Frenleme sırasında aracın ağırlığının önemli bir bölümü ön tarafa aktarıldığı için ön fren balataları genellikle arka balatalara göre daha fazla yük taşıyor.

Bu nedenle ön balataların daha erken aşınması normal kabul ediliyor. Ancak aracın fren sistemi, kullanım koşulları ve balata türüne göre aşınma miktarı değişebileceğinden kontrol sırasında tüm fren sisteminin değerlendirilmesi gerekiyor.

BU BELİRTİLERİ GÖRÜRSENİZ BEKLEMEYİN

Fren balatalarındaki aşınma bazı durumlarda sürücü tarafından fark edilebilecek belirtilerle kendini gösterebiliyor. Fren pedalına basıldığında cırtlama veya metalik ses duyulması, frenleme sırasında titreşim hissedilmesi ve aracın durma mesafesinin uzaması bu belirtiler arasında yer alıyor.

Bu tür işaretlerin ortaya çıkması halinde belirli bir kilometrenin dolmasını beklemek yerine aracın vakit kaybetmeden kontrol ettirilmesi gerekiyor. Özellikle metalik sürtünme sesleri, fren sistemindeki parçaların daha ciddi şekilde zarar görmesine yol açabilecek aşınmalara işaret edebiliyor.

HER 10 BİN KİLOMETREDE BİR KONTROL ÖNERİLİYOR

Fren balataları için 5 bin veya 15 bin kilometre gibi herkes için geçerli tek bir değişim sınırı bulunmuyor. Uzmanların önerisi, balataların periyodik bakımlar sırasında kontrol edilmesi ve genel olarak 10 bin kilometrede bir veya yılda bir kez fren sisteminin gözden geçirilmesi yönünde.

Burada hangi süre veya kilometre önce dolarsa onun dikkate alınması gerekiyor. Ancak yoğun şehir içi kullanım, sık frenleme veya ağır yük taşıma gibi koşullarda daha sık kontrol gerekebiliyor.

KALİTESİZ BALATALAR EK MASRAF ÇIKARABİLİR

Fren balatası seçiminde yalnızca fiyatın dikkate alınması da uzun vadede daha yüksek maliyetlere neden olabiliyor. Kalitesiz veya araca uygun olmayan balatalar daha hızlı aşınabildiği gibi fren disklerinde de hasara yol açabiliyor.

Bu nedenle değişim sırasında aracın üreticisinin önerdiği özelliklere uygun ve güvenilir fren parçalarının tercih edilmesi, hem fren performansı hem de diğer fren bileşenlerinin korunması açısından önem taşıyor.

Ancak fasulyeleri doğrudan poşetleyerek dondurucuya kaldırmak yerine öncesinde doğru şekilde hazırlamak hem kullanım kolaylığı hem de ürünün kalitesini koruması açısından önem taşıyor.

İlk olarak taze, lekesiz ve diri fasulyeler seçiliyor. Uç kısımları temizlenen fasulyeler bol suyla yıkandıktan sonra kullanılacak büyüklükte doğranıyor.

DONDURUCUDA SAKLAMANIN İKİ YÖNTEMİ VAR

Taze fasulye dondurucuya kaldırılmadan önce kısa süreli haşlanabilir.

Kaynar suda birkaç dakika tutulan fasulyeler hemen soğuk veya buzlu suya alınarak pişme süreci durduruluyor.

Tamamen süzüldükten sonra porsiyonlara ayrılarak dondurucu poşetlerine yerleştiriliyor.

Bir diğer yöntemde ise fasulyeler doğranmış domatesle birlikte kısa süre pişiriliyor.

Yaklaşık 20-25 dakika pişirilen karışım tamamen soğuduktan sonra porsiyonlanarak dondurucuya kaldırılabiliyor.

PORSİYONLARA AYIRMAK KOLAYLIK SAĞLIYOR

Fasulyeleri tek kullanımlık miktarlara ayırmak, ihtiyaç kadar ürünün dondurucudan çıkarılmasını sağlıyor.

Poşetlerin içerisindeki fazla havanın alınması ve üzerine hazırlama tarihinin yazılması da saklama sürecinin takibini kolaylaştırıyor.

Dondurulmuş fasulye kullanılacağı zaman doğrudan pişirme işlemine alınabiliyor.

Çözünen ürünlerin tekrar dondurulmaması ise gıda güvenliği açısından önem taşıyor.

KONSERVE YÖNTEMİ DE TERCİH EDİLİYOR

Taze fasulyeyi kışa hazırlamak için kullanılan bir diğer seçenek konserve yöntemi.

Ancak evde konserve hazırlanırken yalnızca kavanozların temiz olması yeterli değil.

Uygun ısıl işlem ve güvenilir konserve yöntemlerinin uygulanması, ciddi gıda zehirlenmesi risklerinin önlenmesi açısından önem taşıyor.

Doğru hazırlama ve saklama yöntemi tercih edildiğinde yazın alınan taze fasulyeler kış aylarında farklı yemeklerde değerlendirilebiliyor.

Ev yapımı tarhananın uzun süre dayanabilmesi için özellikle nemden, sıcaktan ve doğrudan güneş ışığından uzak tutulması gerekiyor. Uygun olmayan koşullarda saklanan tarhana kısa sürede nemlenebiliyor ve böceklenme riskiyle karşı karşıya kalabiliyor.

Tarhananın lezzetini ve yapısını korumak için saklama kabından bulunduğu ortama kadar birkaç noktaya dikkat etmek yeterli.

CAM KAVANOZDA SAKLAYIN

Tarhanayı saklarken öncelikle kuru, temiz ve hava almayan bir kap tercih edilmesi gerekiyor. Bu nedenle plastik poşet veya açık ambalaj yerine, kapağı sıkıca kapanan cam kavanozlar kullanılabilir.

Kavanozun tamamen kuru olması da büyük önem taşıyor. İçeride oluşabilecek nem, tarhananın yumuşamasına ve zamanla bozulmasına neden olabilir. Kavanozun içine 1-2 adet kurutulmuş defne yaprağı koymak da geleneksel olarak tercih edilen yöntemlerden biri.

BEZ TORBADA SERİN VE KURU YERDE TUTUN

Tarhananın saklanabileceği bir diğer yöntem ise pamuklu bez torbalar. Özellikle serin, kuru ve karanlık bir kiler ya da dolap bulunuyorsa tarhana bez torba içerisinde muhafaza edilebilir.

Ancak bu yöntemde ortamın nemli olmaması gerekiyor. Nem oranı yüksek yerlerde bez torba tarhanayı dış ortamdan yeterince korumayabileceği için kapalı cam kavanoz tercih etmek daha uygun olabilir.

Tarhana hangi yöntemle saklanırsa saklansın, doğrudan güneş ışığından ve sıcak ortamlardan uzak tutulması gerekiyor.

NEMLİ BÖLGELERDE DONDURUCUYU TERCİH EDİN

Özellikle nem oranının yüksek olduğu bölgelerde tarhanayı uzun süre korumak daha zor olabilir. Böyle durumlarda tarhanayı porsiyonlara ayırarak hava geçirmeyen buzdolabı poşetlerinde derin dondurucuda muhafaza etmek alternatif bir yöntem olarak kullanılabilir.

Dondurucu, tarhananın nem ve sıcaklıkla temasını azaltırken böceklenme riskinin de önüne geçmeye yardımcı olur. Kullanılacağı zaman ihtiyaç duyulan miktarın çıkarılması, kalan tarhananın tekrar tekrar dış ortamla temas etmesini de engeller.

SAKLAMA ÖNCESİ TARHANANIN TAMAMEN KURU OLDUĞUNDAN EMİN OLUN

Tarhananın böceklenmesini önlemede en önemli noktalardan biri, saklama işleminden önce ürünün yeterince kurutulmuş olması. İçinde nem kalan tarhana kapalı bir ortamda bekletildiğinde zamanla küflenme, topaklanma veya böceklenme görülebilir.

Bu nedenle tarhana tamamen kuruduktan sonra temiz ve kuru kaplara alınmalı, saklama alanı da serin ve güneş almayan bir yer olmalı. Saklama sırasında zaman zaman kontrol edilerek nemlenme veya bozulma belirtisi olup olmadığına bakılması da faydalı olacaktır.

Kütahya, zengin tarihi mirası, doğal güzellikleri ve kültürel değerleriyle Türkiye’nin görülmesi gereken şehirlerinden biridir.

Tarihi antik kentlerden, termal kaplıcalara, yemyeşil doğa alanlarından geleneksel Osmanlı mimarisiyle süslenmiş sokaklara kadar geniş bir yelpazeye sahiptir.

İşte Kütahya’da mutlaka gezip görmeniz gereken yerler:

İlk kez göreceğiniz 1890’lı yıllara ait olan ve yabancılar tarafından çekilen bu fotoğraflar dönemin Kütahya’sını yansıtıyor...

Kütahya geçmişten bugüne birçok medeniyete ev sahipliği yapmış bir kent.

İlk kez göreceğiniz 1890’lı yıllara ait olan ve yabancılar tarafından çekilen bu fotoğraflar dönemin Kütahya’sını yansıtıyor.

Fotoğraflar arasında Kütahya’nın Çavdarhisar ilçesindeki 5 bin yıl geçmişi bulunan Aizanoi Antik Kenti’ndeki tiyatro da yer alıyor.

Yaklaşık 130 yıl önce çekişmiş arşivlerden çıkan fotoğrafları keyifle izleyeceksiniz...

Kütahya'da, 35 yıl önce başlayan höyük kurtarma kazısında yeni bir buluntuya daha ulaşıldı. 4 bin 400 yıl öncesine ait yeşim taşından yapılan silindir mühür gün yüzüne çıkarıldı. 

Kentte faaliyet gösteren termik santral bölgesindeki höyükte devam eden kurtarma kazısında yeni bir tarihi eser daha bulundu. 

Kütahya Müzesi Müdürlüğü tarafından Çelikler Holding sponsorluğundaki kazıya Dr. Arkeolog Sevgi Gürdal başkanlık yapıyor.

Erken Tunç Çağı başta olmak üzere seramik üretimine dair buluntuların çıkarıldığı höyük milattan önce 3000-2000 yıllarını kapsıyor. 
Kurtarma kazısını 25 uzman personel ve 50 işçi olmak üzere toplam 75 kişilik bir ekip yürütüyor. 

“2024’ÜN EN ÖNEMLİ BULUNTULARINDAN BİRİSİ”

Höyükte Orta Tunç Çağı ve Erken Tunç Çağı tabakalarında çalışma yürüttüklerini belirten kazı başkanı Dr. Arkeolog Sevgi Gürdal, 2024 kazı sezonu için en önemli buluntulardan birisini ortaya çıkardıklarını söyledi. 

Bu çerçevede Erken Tunç Çağı II dönemine tarihlenen tabakada rastladıkları 4 bin 400 yıllık silindir mühür olduğunu aktaran Gürdal, “Silindir mühürler Mezopotamya'da ilk olarak 4'üncü binin ortalarında çıkıyor. Daha sonra ticari yollarla hem Anadolu'ya hem de dünyanın farklı bölgelerine yayılıyor.” dedi.

“EN ESKİ MÜHÜR OLMA ÖZELLİĞİNİ TAŞIYOR"

Aynı döneme ait Batı Anadolu'da şimdiye kadar sadece iki eser bulunduğunu hatırlatan Gürdal, geçen yaz Çanakkale'deki Troya Antik Kenti'nde biri pişmiş topraktan, diğeri mavi feldispat taşından yapılmış iki silindir mühür bulunduğunu kaydetti.

Seyitömer'de buldukları silindir mührün, Troya'dakilerden yaklaşık 600 yıl önce yapıldığını vurgulayan Gürdal, “Seyitömer Höyük kazılarında daha önce Erken Tunç Çağı III ve Orta Tunç Çağı'na ait silindir mühürler bulundu ancak bu örnek, İç Batı Anadolu'daki en eski silindir mühür olma özelliği taşımaktadır.” ifadelerini kullandı. 
Gürdal, silindir gövdeli, yatay dairesel ip delikli mührün baskı yüzeyinin her iki uçta dairesel çizgiyle sınırlandırıldığını ve iki çizgi arasında kafes motifi biçiminde bezeme bulunduğunu bildirdi.
“BAZI MEDENİYETLERDE KUTSAL KABUL EDİLİYOR”

Mührün, bölgede uluslararası ticaretin olduğunu ve kültürel etkileşimi gösterdiğini anlatan Gürdal, mührün ham maddesiyle ilgili araştırmalarda yeşim taşından yapıldığını belirlediklerini dile getirdi. 

Yeşim taşının, Türkiye'de nadir bulunan bir taş olduğunu bildiren Gürdal, şöyle devam etti:
“Bazı medeniyetlerde kutsal kabul edilen bir taş. Buraya en yakın ise Bursa ile Kütahya arasındaki Harmancık bölgesinde var ancak bu coğrafyada yeşim taşı mor renkli, bulduğumuz mühür ise yeşil renkli.

Uzmanlarla yaptığımız görüşmelerde nadir de olsa yeşim taşının yeşil örneklerinin Harmancık bölgesinde olduğunu söylediler. Uluslararası farklı kültürlerden etkilenerek yapıldığını, bölgedeki bir taş çeşidiyle üretildiğini göstermesi bakımından son derece önemli bir buluntu."
Gürdal, silindir mührü bir mimari yapıyı kaldırırken duvarın içinden bulduklarını sözlerine ekledi.