İmza töreni öncesi konuşan Çağrı Fedai, Kütahyaspor gibi büyük bir kulübe gelmekten dolayı mutlu olduğunu söyledi.
Sezon sonunda şampiyonluk sevinci yaşamak istediğini aktaran Fedai, “Muğlaspor’da önceki sezon 5 gol, 1 asist yaptım. Bu sene de inşallah belirli bir sayıda katkı vermek istiyorum. Şu kadar gol atacağım demek çok zor ama elimden geldiğince takıma destek olup katkı vererek devam etmek istiyorum.” diye konuştu.
Futbol kariyerine Göztepe altyapısında başladığını anlatan Fedai, 16 yaşında Fenerbahçe Akademisi’ne katıldığını dile getirdi.

“BURAYA GELMEM İÇİN TALEPLER VARDI”

Fenerbahçe ile beraber kamplara katıldığını aktaran Fedai, sezon boyunca hazır olmak istediğini kaydetti.
Kütahyaspor’da çok önemli bir projenin olduğunu belirten Fedai, “Başkanımızla konuştuğumuzda da beni buraya gelmem için çok istediler. En önemli faktörlerden biri buydu. Takımda zaten tanıdığım ağabeylerim ve kardeşlerim var. Onlarla da konuştuğumda buraya gelmem konusunda bana çok destek ve yardım ettiler. En önemli şeyler bunlardı.” şeklinde konuştu.
Son üç sezonda kiralık olarak forma giydiğini belirten Fedai, Gençlerbirliği, Menemen Belediyespor ve son olarak Muğlaspor’un başarısı için ter döktüğünü ifade etti.

Gece uyurken ağızdan salya gelmesi çoğu zaman tek başına bir hastalık belirtisi olarak değerlendirilmiyor. Fazla alkol tüketimi, ağır bir yemek sonrasında uyuyakalmak veya uyuma pozisyonu gibi geçici nedenler de bu duruma yol açabiliyor. Ancak salya akıntısının sürekli hale gelmesi ve kişinin neredeyse her sabah ıslak bir yastıkla uyanması durumunda altta yatan nedenin araştırılması öneriliyor.

Northwestern Üniversitesi Feinberg Tıp Fakültesi Kulak Burun Boğaz ve Baş-Boyun Cerrahisi Bölümü'nden Dr. Landon Duyka, sürekli salya akıntısının özellikle yeni ortaya çıkması halinde doktor değerlendirmesi gerektirebileceğini belirtiyor. Duyka, bunun bazı durumlarda uyku bozukluklarına veya Parkinson hastalığı gibi nörolojik rahatsızlıklara işaret edebileceğini ifade ediyor.

UYKUDA SALYA AKITMAK UYKU APNESİYLE İLİŞKİLİ OLABİLİR

Uykuda salya akıtmanın nedenleri arasında uyku apnesi de bulunuyor. Uyku apnesinde kişi gece boyunca defalarca nefes almayı bırakabiliyor. Solunumun kesildiği dönemlerde vücut yeniden yeterli hava alabilmek için ağızdan nefes almaya başlayabiliyor.

Ağızdan solunum yapılması, tükürüğün ağız içerisinde birikmesine ve dışarı taşmasına neden olabiliyor. Horlama, sabahları ağız kuruluğuyla uyanma ve gece boyunca salya akıtma, uyku apnesi açısından değerlendirilmesi gereken belirtiler arasında yer alıyor.

Tedavi edilmeyen uyku apnesinin kalp hastalıkları, diyabet, inme ve depresyon gibi sağlık sorunlarıyla bağlantılı olduğu belirtiliyor. Amerikan Uyku Tıbbı Akademisi, ABD'de uyku apnesi bulunan milyonlarca kişinin henüz tanı almadığını bildiriyor.

AĞIZDAN NEFES ALMA VE BURUN TIKANIKLIĞI ETKİLİ OLABİLİR

Burundan yeterli hava geçmemesi de gece boyunca ağızdan nefes alınmasına yol açabiliyor. Burun kanallarının dar olması, septum eğriliği veya geniz eti büyümesi bu duruma neden olabiliyor.

Mevsimsel alerjiler, soğuk algınlığı, sinüs enfeksiyonları ve bademcik iltihabı gibi rahatsızlıklar da burun ve boğaz bölgesinde şişmeye yol açarak solunumu etkileyebiliyor. Bu tür enfeksiyonlarda vücut savunma mekanizmasının bir parçası olarak daha fazla tükürük üretebiliyor.

Kulak burun boğaz uzmanı Dr. Neil Hockstein, burun tıkanıklığı veya septum eğriliğinden şüphelenilmesi halinde uzman muayenesinin gerekli olabileceğini belirtiyor. Bazı hastalarda fiziksel tıkanıklığın giderilmesine yönelik tedaviler uygulanabiliyor.

Sosyal medyada uyurken ağız bantlama yöntemi de ağızdan nefes almayı önlemek amacıyla öneriliyor. Ancak uzmanlar, bu yöntemin özellikle burun tıkanıklığı veya uyku apnesi bulunan kişilerde risk oluşturabileceği konusunda uyarıyor. Ağız bantlamasının uyku apnesi ve horlama üzerindeki faydalarını destekleyen bilimsel kanıtların da sınırlı olduğu belirtiliyor.

REFLÜ VE DİŞ SORUNLARI DA SALYA AKINTISINA YOL AÇABİLİYOR

Mide asidinin yemek borusuna geri kaçmasıyla ortaya çıkan reflü de gece saatlerinde tükürük üretiminin artmasına neden olabiliyor. Reflüsü bulunan kişilerde ağızda kötü tat, göğüs ağrısı, mide içeriğinin ağza gelmesi ve gece öksürüğü gibi belirtiler görülebiliyor.

Dr. Duyka, reflü sırasında vücudun yemek borusundaki asidi nötralize etmek amacıyla daha fazla tükürük üretebildiğini belirtiyor. Bu nedenle bazı kişiler sabah uyandıklarında boğazlarında yoğun mukus bulunduğunu fark edebiliyor.

Diş ve çene yapısıyla ilgili sorunlar da göz ardı edilmiyor. Diş gıcırdatma veya üst ve alt dişlerin kapanışındaki bozukluklar, kişinin uyku sırasında ağzını tamamen kapatmasını zorlaştırabiliyor. Bu durumda diş hekimi tarafından yapılacak değerlendirme, sorunun ağız ve diş yapısından kaynaklanıp kaynaklanmadığının belirlenmesine yardımcı olabiliyor.

UYKU POZİSYONU SALYA AKIŞINI DEĞİŞTİREBİLİYOR

Uyuma şekli de uykuda salya akıtma ihtimalini etkileyebiliyor.

SÜREKLİ SALYA AKINTISINDA DOKTOR DEĞERLENDİRMESİ ÖNERİLİYOR

Salya akıntısının yutma güçlüğüyle birlikte görülmesi durumunda daha ayrıntılı bir değerlendirme gerekebiliyor. Dr. Hockstein, bazı nadir vakalarda yutma güçlüğünün yanı sıra yürümede küçük adımlar atma veya yüz ifadelerinde azalma gibi belirtilerin Parkinson hastalığı ya da diğer nörodejeneratif hastalıkların erken bulguları arasında yer alabileceğini belirtiyor.

Uzmanlar, özellikle daha önce görülmeyen ve düzenli biçimde tekrarlamaya başlayan salya akıntısında kulak burun boğaz uzmanına başvurulmasını öneriyor. Muayene sırasında horlama, sabah baş ağrısı, diş sıkma, diş gıcırdatma, gündüz yorgunluğu ve öğleden sonra uyku hali gibi belirtiler de değerlendirilebiliyor.

Altta yatan nedenin uyku sırasında solunum bozukluğu olduğundan şüphelenilmesi halinde uyku testi yapılabiliyor. Fiziksel bir tıkanıklık veya uyku kaynaklı solunum sorunu bulunmadığında ise salya akıntısının çoğu zaman ciddi bir sağlık sorunundan kaynaklanmadığı belirtiliyor. Alerji veya soğuk algınlığı gibi geçici durumların tetiklediği vakalarda ise uygun tedaviyle şikâyetin azalması mümkün olabiliyor.

Araştırma, ABD’nin Teksas eyaletindeki Austin kentinde bulunan 21 markette gerçekleştirildi. Çalışmada bebek maması, içecek ve püre gibi ilk dönem ürünleri değerlendirme dışında tutuldu. Araştırmacılar, doğrudan küçük çocuklara yönelik pazarlanan hazır gıdaların besin değerlerini ve içeriklerini inceledi.

ULTRA İŞLENMİŞ GIDALARDA ŞEKER VE SODYUM ÖNE ÇIKTI

Araştırmanın başyazarı, Children’s Hospital Los Angeles pediatri bölümünde doktora sonrası araştırmacı Erin Hudson, çalışmanın amacının ebeveynlerin market raflarında karşılaştığı ürünlerin içeriğini ortaya koymak olduğunu söyledi.

Hudson, “Cevap, ürünlerin yüzde 80’inden fazlasının ultra işlenmiş olduğu. Bunların çoğu yüksek miktarda şeker ve sodyum içeriyor ancak ebeveynler sadece raflara bakarak bunu anlayamıyor” dedi.

Dünya Sağlık Örgütü’nün 6-36 aylık çocuklara yönelik ticari ürünler için hazırladığı besin profiline göre bu ürünlerde ilave şeker, yapay tatlandırıcı ve konsantre meyve suyu bulunmaması, doymuş yağ ile sodyum miktarının ise sınırlandırılması gerekiyor.

Araştırmada, DSÖ’nün şekerle ilgili kriterlerini karşılamayan ürünlerin ultra işlenmiş olma ihtimalinin dört kat daha fazla olduğu belirlendi. Ürünlerin yaklaşık dörtte birinde önerilen seviyenin üzerinde sodyum bulundu. Bazı ürünlerin yağ ve kalori açısından da yüksek olduğu görüldü.

Meyve püresi içeren poşet ürünler ile yulaf barları yüksek şeker içeren ürünler arasında yer aldı. Hazır makarna ve peynir ürünleri ile hindi sosislerinde yüksek sodyum ve yağ tespit edildi. Fıstık ezmeli gevreklerde ise sodyum, yağ ve kalori miktarlarının yüksek olduğu belirlendi.

ARAŞTIRMADA 2 BİN 783 ÜRÜN İNCELENDİ

Hudson ve ekibi, marketlerde küçük çocuklara yönelik satılan ürünlerin besin etiketlerini fotoğraflayarak incelemeye aldı. Toplam 2 bin 783 ürünün şeker, tuz, doymuş ve doymamış yağ, kalori ile katkı maddeleri bakımından içerikleri değerlendirildi.

Ürünlerin işlenme düzeyi ise NOVA sınıflandırma sistemi kullanılarak belirlendi. Bu sistem gıdaları işlenme seviyelerine göre dört gruba ayırıyor.

İlk grupta meyve, sebze, et, süt ve yumurta gibi işlenmemiş veya minimum düzeyde işlenmiş ürünler bulunuyor. İkinci grup tuz, yağ ve baharat gibi yemek hazırlamada kullanılan bileşenleri kapsıyor. Üçüncü grupta konserve ürünler ve dondurulmuş sebzeler gibi işlenmiş gıdalar yer alıyor.

Ultra işlenmiş gıdalar ise sistemin dördüncü grubunu oluşturuyor. Bu ürünlerde doğal gıdalarda genellikle bulunmayan çeşitli katkı maddeleri kullanılabiliyor. Koruyucular, emülgatörler, yapay renklendiriciler, aroma güçlendiriciler, jelleştiriciler ve kıvam artırıcılar bunlar arasında bulunuyor.

Araştırmanın kıdemli yazarı Marissa Burgermaster, çocukların belirli bir yaştan sonra yalnızca bebek ve küçük çocuk ürünleri reyonundaki gıdalarla beslenmek zorunda olmadığını belirtti.

Burgermaster, “Çocuklar, çiğneyebilecek duruma geldiklerinde ailenin tükettiği sağlıklı yiyecekleri yiyebilir. Bunları yaşlarına uygun şekilde doğrayabilir veya ezebilirsiniz” dedi.

KATKI MADDELERİ DE ARAŞTIRMAYA DAHİL EDİLDİ

Çalışmanın sonuçları, yalnızca şeker ve tuz miktarının değil, ürünlerde kullanılan katkı maddelerinin de değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koydu.

Ocak ayında yayımlanan başka bir araştırmada 651 bebek ve küçük çocuk ürününün yüzde 70’inden fazlasında çeşitli katkı maddeleri bulunduğu bildirilmişti. Söz konusu çalışmada bu maddelerin bazıları iltihaplanma ve bağırsak mikrobiyotasındaki değişikliklerle ilişkilendirilmişti.

Araştırmanın başyazarı Elizabeth Dunford, bebek ve küçük çocuk ürünlerinde katkı maddelerinin kullanımına ilişkin değerlendirmesinde, “Beni şaşırtan şey, bu bebek gıdalarının yüzde 71’inde en fazla bulunan bileşenin meyve veya sebze değil, bir ya da daha fazla katkı maddesi olmasıydı” ifadelerini kullandı.

Dunford, bebeklerin sindirim sisteminin henüz tam olarak gelişmediğini belirterek bu maddelerin gıdanın görünümünü daha çekici hale getirmek amacıyla kullanıldığını söyledi.

UZMANLAR ETİKETLERİN İNCELENMESİNİ ÖNERİYOR

Araştırmaya katılan uzmanlar, küçük çocuklara yönelik olarak pazarlanan ürünlerin otomatik olarak sağlıklı kabul edilmemesi gerektiğini belirtiyor. Ürünlerin besin değerleri kadar içerik listesinin de incelenmesi gerektiği ifade ediliyor.

Healthy Babies Bright Futures araştırma direktörü Jane Houlihan, “Üzerinde küçük çocuklara yönelik olduğu belirtilen bir ürünün gerçekten sağlıklı olduğunu varsayamazsınız” dedi.

Houlihan, “Yüzde 100 meyve” ifadesinin bulunduğu ürünlerin yüksek miktarda şeker içerebileceğini, çocukların kolay tüketmesi için hazırlanan bazı atıştırmalıklarda ise fazla tuz veya yapay bileşen bulunabileceğini belirtti.

Araştırmacı Hudson da besin etiketlerinde ilave şeker ve doymuş yağ miktarlarına bakılması gerektiğini söyledi. İçerik listesindeki doğal veya yapay aromalar, emülgatörler, ksantan gam ve karragenan gibi maddelerin de ürünün işlenme düzeyi hakkında fikir verebileceğini ifade etti.

Meyve suyu konsantresi de araştırmacıların üzerinde durduğu içerikler arasında yer aldı. Hudson, konsantrelerin meyvenin besin değerinin önemli bölümünü kaybetmiş şekilde yüksek miktarda şeker ve aroma içerebildiğini belirtti.

Uzmanlar, mümkün olduğunca daha az işlenmiş gıdaların tercih edilmesini, meyve suyu tüketiminin sınırlandırılmasını ve poşet meyve ürünleri yerine bütün veya küçük parçalara ayrılmış meyvelerin verilmesini öneriyor. Meyve ve sebzelerin yaşa uygun şekilde yoğurt, kuruyemiş ezmesi, baklagiller, sağlıklı etler ve tam tahıllarla birlikte tüketilmesi de öneriler arasında bulunuyor.

“İLK ALDIĞIMIZDA İÇİ YANMIŞ, HAMAM TARAFI GÖÇMÜŞTÜ”

Yaklaşık ortalama 7-8 yıldır bu sürecin devam ettiğini belirten Kılıç, zamana yayılan bir süreç olduğunu ifade etti.
Eksiklerin olduğunu ancak tamamlamaya çalıştıklarını vurgulayan Kılıç, “14. yüzyılın sonlarında, ortalama 1420-1435 tarihleri arasına geldiğini söylüyorlar. Bazı tarihçiler ise tarihin daha eski olduğunu söylüyor. İlk devraldığımızda içi kapalı, yanmış, hamam tarafı da göçüktü. Biz onları canlandırdık, hamamı canlı tuttuk. Sanki böyle bir kafebistro değil de bir müze görünümü oldu. İnsanlar geldiğinde müze mi diye soruyorlar.” diye konuştu.

“TARİHİ DOKUYA HİÇ DOKUNMADIK”
Kütahya için bir değer oluşturmak istediklerini aktaran Kılıç, tarihi dokuya dokunmadıkların hatta hamam kurnalarının durduğunu dile getirdi.
İnsanların oturabileceği yerler yaptıklarını bildiren Kılıç, şunları kaydetti:
“Atalarımız, "Hamama giren terler" derler ama biz tam tersine çevirdik. Bizde hamama giren soğuyor çünkü doğal bir klima görevi yapıyor bina. Külhan tarafı var. Alttan ısıtma sistemi yaparak ateşi yakmışlar ve tüm binayı su ile ısıtmışlar. Üst katlarına öğrencilerimize yönelik kütüphane yapmak istiyorum. Bir de üst katta bağımsız bir girişimiz var. Gezeklerde ve özel günlerinde hiç aşağı katı görmeden direkt yukarıdan gelip oturabilsinler istiyoruz.”

“GELEN HERKES ÇOK BEĞENİYOR”
İşletmeye gelen insanların tepkilerinin memnuniyet verici olduğunu aktaran Kılıç, Kütahya’nın değerine sahip çıktıkları için teşekkür edildiğini bildirdi.
Güzel tepkilerin ardından farklı uygulamaları hayata geçirmek istediklerini belirten Kılıç, “Çok büyük bir bahçemiz var, yazın bahçeyi, kışın da katları kullanmak istiyoruz. Yani gıda sektörü biraz bana yabancı ama insanlarla merhaba demekten keyif almaya başladım. Amacıma ulaşmak üzereyim.” ifadelerini kullandı.

Kamu borcunun toplam büyüklüğü, ülkelerin ekonomik ölçeğine bağlı olarak önemli farklılık gösteriyor. Bu nedenle yalnızca borcun dolar cinsinden miktarına bakılması, ülkelerin taşıdığı borç yükünün karşılaştırılmasında tek başına yeterli olmuyor.

IMF verileri üzerinden hazırlanan 2026 projeksiyonları, dünyanın en yüksek kamu borcuna sahip ülkelerini iki farklı ölçütle ortaya koyuyor.

ABD’NİN KAMU BORCU 40,7 TRİLYON DOLARA ULAŞIYOR

ABD, 2026 yılında 40 trilyon 739 milyar dolarlık kamu borcuyla ilk sırada bulunuyor. Çin 22 trilyon 290 milyar dolarla ikinci sırada yer alırken, Japonya’nın kamu borcu 8 trilyon 951 milyar dolar olarak hesaplanıyor.

Birleşik Krallık 4 trilyon 418 milyar dolar, Fransa ise 4 trilyon 258 milyar dolarlık kamu borcuyla sıralamada dördüncü ve beşinci basamakta bulunuyor.

İtalya’nın kamu borcu 3 trilyon 790 milyar dolar, Almanya’nın 3 trilyon 523 milyar dolar, Hindistan’ın ise 3 trilyon 464 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. Kanada 2 trilyon 776 milyar dolarla dokuzuncu, Brezilya 2 trilyon 544 milyar dolarla onuncu sırada yer alıyor.

İspanya’nın 2 trilyon 54 milyar dolarlık kamu borcuna sahip olması beklenirken, Meksika 1 trilyon 330 milyar dolarla 12’nci sırada bulunuyor.

Toplam borç miktarında ABD’nin açık ara önde olması, ülkenin ekonomik büyüklüğü ve küresel finans sistemindeki konumuyla birlikte değerlendiriliyor. ABD dolarının dünyanın başlıca rezerv para birimi olması, dolar cinsinden varlıklara yönelik küresel talebin sürmesine katkı sağlıyor. ABD Hazine tahvilleri de uluslararası piyasalarda güvenli yatırım araçları arasında kabul ediliyor.

KAMU BORCUNUN GSYH’YE ORANINDA JAPONYA İLK SIRADA

Borç miktarı ekonominin büyüklüğüne göre hesaplandığında sıralama değişiyor. Japonya’nın kamu borcunun 2026 yılında GSYH’nin yüzde 204,4’üne ulaşması bekleniyor.

Japonya’yı yüzde 171,9 ile Singapur, yüzde 169,1 ile Sudan ve yüzde 152,4 ile Bahreyn izliyor. İtalya yüzde 138,4, Yunanistan yüzde 136,9 ve Senegal yüzde 132,3 oranlarıyla listenin üst sıralarında yer alıyor.

Maldivler’in kamu borcunun GSYH’ye oranı yüzde 129,4 olarak öngörülüyor. ABD ise yüzde 125,8’lik oranla dokuzuncu sırada bulunuyor.

Ukrayna’nın yüzde 122,6, Bhutan’ın yüzde 120,3 ve Saint Vincent ve Grenadinler’in yüzde 120,1 seviyesinde olması bekleniyor. Fransa yüzde 118,4, Kanada yüzde 110,7 ve Belçika yüzde 109,2 oranıyla ilk 15 ülke arasında yer alıyor.

Kamu borcunun GSYH’ye oranı, ülkelerin borç yükünü karşılaştırmak için kullanılan göstergelerden biri. Ancak bu oran tek başına bir ülkenin borçlanma koşullarını veya finansal piyasalardaki güven düzeyini belirlemiyor.

TÜRKİYE’NİN 2026 KAMU BORCU 418 MİLYAR DOLAR

Türkiye, 2026 yılında toplam kamu borcu en yüksek ülkeler sıralamasında 418 milyar dolarlık borçla 27. sırada yer alıyor. IMF’nin 2026 projeksiyonlarına dayanan verilerde Türkiye’nin kamu borcu, Güney Afrika’nın 379 milyar dolarlık ve Tayland’ın 387 milyar dolarlık borcunun üzerinde bulunuyor.

Türkiye’nin toplam kamu borcu; Yunanistan’ın 421 milyar dolarlık, İsviçre’nin 442 milyar dolarlık ve Suudi Arabistan’ın 446 milyar dolarlık borcunun ise altında kalıyor.

Türkiye’nin 2026 yılı kamu borcunun 418 milyar dolar seviyesinde olduğu belirtildi. Söz konusu rakam, Türkiye’nin IMF’ye olan borcunu değil, devletin toplam kamu borcunu ifade ediyor. Türkiye, IMF’ye olan son kredi borcunu 2013 yılında tamamen kapatmıştı.

YÜKSEK BORÇ ORANI TEK BAŞINA YETERLİ GÖSTERGE DEĞİL

Yatırımcılar kamu borcunu değerlendirirken ülkelerin mali geçmişini, kredi notunu, siyasi istikrarını ve finansmana erişim imkanlarını da dikkate alıyor.

Bu nedenle benzer borç oranlarına sahip ülkelerin borçlanma koşulları aynı olmayabiliyor. GSYH’sinin yüzde 103’ü seviyesinde kamu borcu bulunan Bolivya ile yüzde 106 seviyesindeki Mozambik, daha yüksek borç oranına sahip Singapur’dan farklı finansman koşullarıyla karşılaşabiliyor.

Singapur’un yüksek kamu borcu oranına rağmen finansal sisteminin yapısı ve yatırımcı tabanı, ülkenin borç sürdürülebilirliğinin değerlendirilmesinde etkili unsurlar arasında bulunuyor.

Japonya da benzer şekilde yüksek borç oranına sahip olmasına karşın geniş yerli yatırımcı tabanı ve gelişmiş finansal sistemiyle değerlendiriliyor.

AVRUPA’DA KAMU BORCU YÜKSEK SEYREDİYOR

Avrupa’nın büyük ekonomilerinde de kamu borcu yüksek seviyelerde bulunuyor. İtalya ve Yunanistan’ın 2026 yılında kamu borcunun GSYH’ye oranının yüzde 135’in üzerinde olması bekleniyor.

İtalya’nın toplam kamu borcu 3,79 trilyon dolar seviyesinde bulunuyor. Bu miktar Fransa ve Birleşik Krallık’ın toplam borçlarının altında kalıyor. Fransa’nın kamu borcunun GSYH’ye oranı yüzde 118,4, Birleşik Krallık’ın ise yaklaşık yüzde 104 seviyesinde bulunuyor.

İspanya’nın 2026 yılında yaklaşık 2,1 trilyon dolarlık kamu borcuna sahip olması öngörülüyor. Bu miktarın ülke ekonomisinin yaklaşık yüzde 98’ine denk gelmesi bekleniyor.

Almanya ise yapısal bütçe açıklarını sınırlandırmak amacıyla anayasal “borç freni” mekanizmasını uyguluyor. Ülkenin 2026 yılı kamu borcunun yaklaşık 3,5 trilyon dolar olması bekleniyor. Almanya böylece toplam borç miktarında Fransa, İtalya ve Birleşik Krallık’ın gerisinde kalıyor.

2026 yılı projeksiyonları, kamu borcunun ülkeler arasında yalnızca toplam miktar bakımından değil, ekonominin büyüklüğüne oranı açısından da farklı sonuçlar ortaya koyduğunu gösteriyor. ABD toplam borçta ilk sırada yer alırken, Japonya borç/GSYH oranında en yüksek seviyeye sahip ülke konumunda bulunuyor.

Elon Musk’ın sahibi olduğu SpaceX’te halka arz öncesi yatırımcılar ve çalışanlara ait 911,5 milyona kadar hissenin üzerindeki kilit süresi perşembe günü sona erdi. Böylece işlem görebilen SpaceX hisselerinin sayısı iki katından fazla arttı. Hisse senedi, bir gün önce yüzde 14’e yakın gerilemesinin ardından perşembe günü yüzde 6’nın üzerinde yükseldi.

SpaceX hisselerinde yaşanan hareketlilik, şirketin halka arzından yaklaşık iki ay sonra gerçekleşti. Halka arz döneminde sınırlı sayıdaki hissenin yoğun yatırımcı talebiyle birleşmesi fiyatı rekor seviyelere taşırken, son haftalarda hisse değerinde belirgin bir düşüş yaşandı.

Şirketin salı günü açıkladığı finansal sonuçlarda yapay zeka yatırımlarına yönelik sermaye harcamalarının beklentilerin üzerinde gerçekleşmesi de yatırımcıların gündeminde yer aldı. Kilit süresinin sona ermesiyle piyasaya daha fazla hissenin girmesi, fiyat hareketliliğini artırabilecek unsurlardan biri olarak değerlendiriliyor.

KİLİT SÜRESİ SONA ERDİĞİNDE NE OLACAK?

SpaceX, halka arz sırasında yaklaşık 640 milyon hisseyi yatırımcılara sundu. Bu miktar şirketin toplam hisselerinin yüzde 5’inden daha azına karşılık geliyordu.

Perşembe günü 911,5 milyona kadar hissenin işlem görmeye başlamasıyla birlikte halka açık hisselerin toplam şirket hisselerine oranı yaklaşık yüzde 12’ye yükseldi. Ancak kilit süresinin sona ermesi, söz konusu hisselerin tamamının piyasada satılacağı anlamına gelmiyor.

Hisseleri serbest kalan çalışanlar ve erken dönem yatırımcıları, paylarını ellerinde tutabilecekleri gibi yalnızca bir bölümünü satmayı da tercih edebilecek.

Direxion Kıdemli Başkan Yardımcısı Ryan Lee, kilit süresinin sona ermesiyle birlikte piyasaya doğal satıcıların girebileceğini belirtti. Lee, söz konusu yatırımcıların hisseleri SpaceX’in halka arz dönemindeki 135 dolarlık fiyatından çok daha önce elde ettiklerini ifade etti.

SPACEX HİSSELERİ BİR GÜN SONRA YÜKSELDİ

SpaceX hisseleri çarşamba günü yaklaşık yüzde 14 değer kaybetti. Bu düşüş, şirket hisselerinin halka arzından bu yana kaydettiği en kötü ikinci günlük performans oldu. Hisse günü 108,27 dolardan tamamlayarak tarihi en düşük kapanış seviyesine geriledi.

Perşembe günü ise yön değişti ve hisseler yüzde 6’dan fazla yükseldi. Piyasa hareketinde yalnızca kilit süresinin sona ermesi etkili olmadı.

Vanda Global Makro Stratejisti Viraj Patel’in verilerine göre çarşamba ve perşembe günleri, SpaceX’in halka arzından sonraki ilk üç işlem günü dışında bireysel yatırımcı faaliyetinin en yüksek olduğu dönem oldu.

Patel, SpaceX hisselerinde işlem gördüğü her gün bireysel yatırımcıların net alım gerçekleştirdiğini belirtti. CNN’e gönderdiği e-postada Patel, bireysel yatırımcıların şirkete yönelik alımlarında şu aşamada bir yavaşlama görülmediğini ifade etti.

HALKA AÇIK HİSSELERİN ARTMASI NASDAQ 100 AĞIRLIĞINI DEĞİŞTİRECEK

Halka açık hisse sayısındaki artışın SpaceX’in Nasdaq 100 endeksindeki ağırlığı üzerinde de etkisi olacak. Şirket, yaz başında endekse dahil edilmişti.

Nasdaq 100’de şirketlerin ağırlıkları piyasa değeri ve halka açık işlem gören hisse miktarı dikkate alınarak hesaplanıyor. Endeks üç ayda bir yeniden dengeleniyor ve SpaceX’in yeni halka açık hisse miktarı eylül ayında yapılacak düzenlemede hesaba katılacak.

TD Securities hesaplamalarına göre, perşembe günü serbest kalan 911,5 milyon hissenin tamamının dikkate alınması ve hisse fiyatının mevcut seviyelerde kalması halinde SpaceX’in Nasdaq 100’deki ağırlığı yüzde 3,5’in üzerine çıkabilir. Nihai oran ise hisse fiyatındaki değişime bağlı olacak.

SPACEX HİSSELERİNDE YENİ KİLİT AÇILIMLARI GELECEK

SpaceX, hisselerin tamamını aynı anda halka açık hale getirmek yerine kademeli bir kilit açılım takvimi uyguluyor. Perşembe günkü işlem, önümüzdeki yıl boyunca gerçekleşmesi planlanan bir dizi açılımın ilk aşamasını oluşturuyor.

Şirketin 7,5 milyardan fazla A sınıfı hissesi bulunuyor. Bu payların büyük bölümü çalışanlar ve yatırımcılara ait. SpaceX’te ayrıca çoğunlukla Elon Musk ve yöneticilerin elinde bulunan 5,5 milyardan fazla B sınıfı hisse bulunuyor.

Yıl içinde gerçekleştirilecek diğer kilit açılımlarının ardından 5 milyardan fazla A sınıfı hissenin halka açık şekilde işlem görmesi mümkün hale gelebilecek.

Fortuna Investments Kurucusu ve Üst Yöneticisi Justus Parmar, yeni hisselerin piyasaya girmesinin kısa vadede hisse fiyatı üzerinde baskı oluşturabileceğini, ancak şirketin temel faaliyetlerinin ayrı değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Parmar, SpaceX’in iş performansı ile Musk’ın uzun vadeli hedeflerini hayata geçirme kapasitesinin yatırımcılar açısından belirleyici olacağını ifade etti.

ELON MUSK’IN SPACEX HİSSELERİ 2027’YE KADAR KİLİTLİ

SpaceX’te yöneticiler için uygulanan daha uzun süreli kilit dönemlerinin 2027 yılında sona ermeye başlaması bekleniyor. Elon Musk’ın şirketteki hisseleri ise halka arzdan bir yıl sonrasına kadar kilit altında tutulacak.

Musk’ın sahip olduğu hisselerin şirketin toplam değerinin yüzde 40’ından fazlasını temsil ettiği belirtiliyor.

Halka arzın ardından yaşanan ilk yükseliş döneminde sınırlı hisse arzı ve bireysel yatırımcı talebi fiyatı yukarı taşımıştı. SpaceX hisseleri 16 Haziran’da rekor seviyeye ulaştıktan sonra yüzde 40’tan fazla değer kaybetti. Hisse ayrıca 135 dolarlık halka arz hedef fiyatının yaklaşık yüzde 15 altında bulunuyor.

Önümüzdeki dönemde yeni kilit açılımlarının gerçekleşmesiyle birlikte piyasada işlem gören SpaceX hisselerinin miktarı artacak. Şirketin Nasdaq 100’deki ağırlığı da eylül ayındaki endeks düzenlemesinde güncellenecek.

A.T.G. (22) idaresindeki 07 BZG 492 plakalı otomobil kontrolden çıkarak sulama kanalına ters devrildi.

Çevredekilerin kazayı 112 Acil Çağrı Merkezi’ne bildirilmesi üzerine bölgeye sağlık ve polis ekipleri sevk edildi.

KENDİ İMKANLARI İLE ÇIKTILAR

Sürücü A.T.G. ve İ.A. otomobilden kendi imkanları ile çıkarken, sürücü yaralandı.

Sağlık ekiplerinin ilk müdahalesinin ardından yaralı sürücü ambulansla Kütahya Şehir Hastanesi’ne kaldırıldı.

Yaralının sağlık durumunun iyi olduğu öğrenildi.

OLAY ANINI ANLATTI

Kazanın ardından polis ekiplerine kazayı anlatan sürücü A.T.G. cadde üzerinde karşı şeritten gelen başka bir otomobile çarpmamak için manevra yapması sonucu kaza yaptığını dile getirdi.

Bu nedenle “borsada emtia nasıl alınır?” sorusunun tek bir cevabı yok. Seçilecek yatırım aracı, yatırım yapılmak istenen emtiaya ve yatırımcının risk profiline göre değişiyor.

Emtia Yatırımı Nasıl Yapılır?

Emtia yatırımı yapmanın en pratik yollarından biri, emtia fiyatlarını takip eden veya portföyünde emtia bulunduran finansal araçları satın almaktır. Fiziki alım dışında yatırımcılar fon, ETF, sertifika, varant veya ilgili şirket hisselerini tercih edebilir.

Başlıca yöntemler şöyle özetlenebilir:

Bu araçların hepsi aynı risk yapısına sahip değildir. Özellikle vadeli işlemler ve kaldıraçlı türev ürünlerde küçük fiyat hareketleri daha büyük kazanç veya kayıplara dönüşebilir. CFTC de emtia vadeli işlemleri ve kaldıraçlı ürünlerin karmaşık ve yüksek riskli olabileceği konusunda yatırımcıları uyarıyor.

Borsada Emtia Nasıl Alınır?

Borsada emtia almak için emtianın kendisini fiziksel olarak satın almak gerekmez. Bunun yerine borsada işlem gören ve emtia fiyatına doğrudan veya dolaylı olarak maruz kalan bir sermaye piyasası aracı satın alınabilir.

Örneğin yatırımcı;

• altın için Altın Sertifikası veya altın fonu,

• petrol için petrol ETF'si veya Brent petrol varantı,

• alüminyum için alüminyum üreticilerinin hisseleri,

• pamuk için tarım ve emtia fonları veya ilgili ETF'ler

üzerinden yatırım yapabilir.

Midas'ta TEFAS'ta işlem gören yatırım fonlarına erişim bulunuyor. Bu fonların portföylerinde altın ve diğer kıymetli madenlerin yanı sıra farklı emtialar ve bunlara dayalı yatırım araçları bulunabiliyor. Midas, TEFAS fonlarının alım-satımında ayrıca işlem komisyonu almadığını; fon yönetim ücretinin ise fonun kendi yapısı içerisinde tahsil edildiğini belirtiyor.

ABD borsaları tarafında ise Midas üzerinden ABD'de işlem gören hisse ve fonlara erişim sağlanabiliyor. Böylece emtia fiyatlarını veya emtia sektöründeki şirketleri takip eden borsa yatırım fonları da portföye dahil edilebiliyor.

Altına Nasıl Yatırım Yapılır?

Altına yatırım; fiziki altın dışında Altın Sertifikası, yatırım fonları, ETF'ler ve altın fiyatından etkilenen şirket hisseleri üzerinden yapılabilir. Türkiye'de borsa üzerinden altına erişmenin en doğrudan yöntemlerinden biri Darphane Altın Sertifikası'dır.

Borsa İstanbul'da ALTIN.S1 koduyla işlem gören Darphane Altın Sertifikası'nın her biri 0,995 saflıkta 0,01 gram altını temsil ediyor. Sertifika aynı zamanda izahnamede belirtilen koşullar altında fiziki altına dönüştürülebiliyor.

Midas yatırım hesabı olan yatırımcılar uygulamada “Altın Sertifikası” veya “ALTIN.S1” araması yaparak sertifikanın alım-satımını gerçekleştirebiliyor. Midas'ta alınan Altın Sertifikaları Borsa İstanbul yatırımları altında görüntüleniyor ve saklama MKK nezdinde gerçekleştiriliyor.

Altına yatırım yapmak isteyenler ayrıca Midas üzerinden erişilebilen TEFAS'taki altın ve kıymetli maden fonlarını da inceleyebilir. Böylece fiziki altın saklama ihtiyacı olmadan altın fiyatlarına finansal araçlar üzerinden maruz kalmak mümkün olur.

Petrole Nasıl Yatırım Yapılır?

Petrole yatırım yapmak için fiziksel olarak petrol satın almak gerekmez. Petrol ETF'leri, emtia fonları, Brent petrol varantları veya petrol şirketlerinin hisseleri kullanılabilir.

Petrol yatırımlarında kullanılan araçlardan biri ABD borsalarında işlem gören petrol ETF'leridir. Örneğin United States Oil Fund (USO) WTI ham petrol vadeli işlemlerini, United States Brent Oil Fund (BNO) ise Brent petrol vadeli işlemlerini takip etmeye yönelik ürünler arasında yer alıyor. Midas’dan güncel piyasa içeriklerinde USO ve BNO gibi petrol ETF'ler takip edilebiliyor.

Türkiye'deki yatırımcılar için diğer bir seçenek ise Brent petrol varantları. Midas'ta Borsa İstanbul'da işlem gören varantlara erişilebiliyor ve

Ancak varant, doğrudan petrol satın almak anlamına gelmez. Borsa İstanbul'un tanımına göre yatırımcı varant aldığında dayanak varlığın kendisini değil, belirli koşullarda o varlığa ilişkin alma veya satma hakkını satın alır.

Petrol yatırımında bir diğer yöntem de ExxonMobil, Chevron gibi petrol üreticileri veya enerji şirketlerine yatırım yapmaktır. Burada yatırımın getirisi yalnızca petrol fiyatına değil, şirketin operasyonel performansına, maliyetlerine ve bilançosuna da bağlı olur.

Petrol ETF'si ile petrol fiyatı birebir aynı mı hareket eder?

Her zaman değil. Özellikle petrol gibi vadeli kontrat kullanan emtia ETF'lerinde fonun getirisi spot petrol fiyatından farklılaşabilir.

Bunun temel nedenlerinden biri vadeli kontratların belirli tarihlerde sona ermesi ve fonların pozisyonlarını yeni vadeye taşımasıdır. “Roll” olarak adlandırılan bu süreç, fon performansının uzun vadede dayanak emtia fiyatından sapmasına neden olabilir. CFTC bu nedenle emtia ETP'lerinin geleneksel hisse ETF'leri gibi değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekiyor.

Alüminyuma Nasıl Yatırım Yapılır?

Alüminyuma yatırım, alüminyum fiyatına bağlı finansal araçlar veya alüminyum üreticilerinin hisseleri üzerinden yapılabilir. Bireysel yatırımcılar açısından alüminyum üreticilerine yatırım yapmak en erişilebilir dolaylı yöntemlerden biridir.

Örneğin dünyanın önemli alüminyum üreticilerinden Alcoa (AA) ABD borsasında işlem görüyor ve Midas üzerinden yatırım yapılabilen şirketler arasında bulunuyor.

Century Aluminum (CENX) gibi üreticiler de alüminyum sektörüne borsa üzerinden erişim sağlayan şirket örnekleri arasında yer alıyor.

Burada önemli bir ayrım bulunuyor: Alcoa hissesi almak, doğrudan alüminyum almak değildir. Şirketin finansal performansı alüminyum fiyatlarından etkilenebilse de enerji maliyetleri, üretim miktarı, şirket borçluluğu ve operasyonel gelişmeler gibi birçok değişken de hisse fiyatını etkiler.

Dolayısıyla doğrudan emtia fiyatını takip etmek isteyen yatırımcı ile emtia sektöründeki şirketlere yatırım yapmak isteyen yatırımcının risk profilleri farklıdır.

Pamuğa Nasıl Yatırım Yapılır?

Pamuk yatırımı; pamuk vadeli kontratları, tarım emtiası ETF'leri veya portföyünde pamuk ve diğer tarımsal emtialar bulunan fonlar üzerinden yapılabilir.

Pamuk, altın veya petrolün aksine bireysel yatırımcıların doğrudan erişiminin daha sınırlı olduğu emtialardan biridir. Uluslararası piyasalarda pamuk fiyatları vadeli işlemler üzerinden takip edilse de, vadeli kontratların yapısı başlangıç seviyesindeki yatırımcılar açısından daha karmaşıktır.

Midas'ta doğrudan Cotton No. 2 vadeli işlem kontratı alıp satmak yerine, yatırımcılar erişime açık fon ve ETF'ler aracılığıyla tarım emtialarına dolaylı pozisyon alabilir. TEFAS'ta işlem gören bazı emtia fonları ve emtia fon sepetleri farklı enerji, metal ve tarım ürünlerini aynı portföy içerisinde bulundurabilir. Midas üzerinden TEFAS fonlarına erişim sağlanabiliyor.

Burada fon veya ETF'nin adında “emtia” ya da “tarım” geçmesi, portföyün mutlaka pamuğa belirli bir oranda yatırım yaptığı anlamına gelmez. Yatırım öncesinde fonun güncel portföy dağılımının, izahnamesinin veya ETF'nin takip ettiği endeksin incelenmesi gerekir.

Midas Üzerinden Emtia Yatırımı Nasıl Yapılabilir?

Midas'ta emtia yatırımı tek bir ürün üzerinden değil; yatırım fonları, ABD borsalarında işlem gören ETF ve hisseler, Altın Sertifikası ve varantlar gibi farklı araçlar üzerinden gerçekleştirilebilir.

Emtiaya göre kullanılabilecek araçlar kabaca şöyle ayrılabilir:

Midas'ın güncel platformunda Borsa İstanbul, ABD ve Avrupa borsaları, yatırım fonları, altın sertifikası ve türev ürünler aynı yatırım hesabı üzerinden erişilebilir ürün grupları arasında yer alıyor.

Bu yapı özellikle farklı emtialara yatırım yapmak isteyen yatırımcıların her ürün için ayrı bir platform kullanmak yerine alternatif yatırım araçlarını tek uygulamada karşılaştırabilmesini sağlıyor.

Emtia Yatırımı Yaparken Nelere Dikkat Edilmeli?

Emtiaların fiyatını belirleyen faktörler hisse senetlerinden önemli ölçüde farklılaşabilir. Arz-talep dengesi, jeopolitik gelişmeler, hava koşulları, doların değeri, faizler, üretim maliyetleri ve stok seviyeleri emtia fiyatlarını doğrudan etkileyebilir.

Örneğin:

• petrol fiyatları OPEC+ kararları ve jeopolitik risklerden,

• pamuk fiyatları hava koşulları ve tarımsal üretimden,

• alüminyum fiyatları enerji maliyetleri ve sanayi talebinden,

• altın fiyatları ise faiz, dolar ve jeopolitik risk beklentilerinden

etkilenebilir.

Ayrıca kullanılan finansal aracın yapısı da en az emtianın kendisi kadar önemlidir. ETF, yatırım fonu, varant ve şirket hissesi aynı emtiaya bağlı görünse bile tamamen farklı risk-getiri profillerine sahip olabilir.

Özellikle kaldıraçlı ürünlerde yatırımcı, ürünün nasıl fiyatlandığını ve hangi koşullarda değer kaybedebileceğini anlamadan işlem yapmamalıdır. CFTC, yatırımcıların fiziksel emtia, vadeli işlemler ve menkul kıymet piyasaları arasındaki farkları işlem öncesinde anlamasının önemine dikkat çekiyor.

Emtia Yatırımı Portföy Çeşitlendirmesinde Kullanılabilir mi?

Emtialar hisse ve tahvil gibi geleneksel varlık sınıflarından farklı fiyat dinamiklerine sahip olduğu için portföy çeşitlendirmesinde kullanılabilir. Ancak “emtia yatırımı her koşulda riski azaltır” şeklinde genel bir sonuç çıkarmak doğru değildir.

Altın, petrol, alüminyum ve pamuk birbirinden tamamen farklı arz-talep dengelerine sahiptir. Bu nedenle yalnızca “emtia” başlığı altında değerlendirilmeleri yerine her bir yatırım aracının ayrı ayrı analiz edilmesi gerekir.

Yeni başlayan bir yatırımcı açısından ise doğrudan kaldıraçlı vadeli işlem kullanmak yerine fon, ETF veya ilgili menkul kıymetler üzerinden emtia piyasasına erişmek, ürünün yapısını anlamayı daha kolay hale getirebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Emtia yatırımı nedir?

Emtia yatırımı; altın, petrol, gümüş, bakır veya tarım ürünleri gibi fiziksel varlıkların fiyat hareketlerine doğrudan ya da fon, ETF, sertifika, varant ve şirket hisseleri gibi finansal araçlar üzerinden yatırım yapılmasıdır.

Borsada emtia nasıl alınır?

Borsa hesabı üzerinden emtia sertifikası, emtia fonu, ETF, varant veya emtia sektöründeki şirket hisseleri satın alınabilir. Kullanılabilecek ürünler emtiaya göre değişir.

Midas'ta emtia yatırımı yapılabilir mi?

Evet. Midas üzerinden Altın Sertifikası, TEFAS yatırım fonları, ABD borsalarında işlem gören fon ve hisseler ile Borsa İstanbul'daki varantlar aracılığıyla farklı emtialara doğrudan veya dolaylı yatırım yapılabilir.

Petrol borsadan alınabilir mi?

Fiziksel petrol yerine petrol ETF'leri, Brent petrol varantları veya petrol şirketlerinin hisseleri aracılığıyla petrol fiyatlarına yatırım yapılabilir.

Alüminyum borsada nasıl alınır?

Alcoa gibi alüminyum üreticilerinin hisseleri veya alüminyum sektörüne yatırım yapan fon ve ETF'ler kullanılabilir. Alcoa hissesi Midas üzerinden erişilebilen ABD hisseleri arasında yer alıyor.

Pamuğa Midas üzerinden yatırım yapılabilir mi?

Midas'ta Cotton No. 2 vadeli kontratının doğrudan alım-satımı yerine, pamuk veya diğer tarımsal emtialara maruz kalan erişilebilir yatırım fonları ve ETF'ler değerlendirilebilir. Fonun gerçekten pamuk pozisyonu taşıyıp taşımadığı güncel portföy dağılımından kontrol edilmelidir.

Depremlerde en büyüğü 3,3 olan sarsıntı yine Simav’da 11.93 kilometre derinlikte saat 03.04’te meydana geldi.

DAKİKALAR İÇİNDE 4 İLÇEDE SARSINTILAR

Kütahya’nın Emet, Simav, Aslanapa ve Hisarcık ilçelerinde küçük şiddetli depremler yaşandı.

Gece saatlerinde başlayan sarsıntılar sabah saatlerine kadar sürdü.

Son olarak Simav’da 09.58’de 1,2 büyüklüğünde, Emet’te 09.29’da 1,0 büyüklüğünde, Aslanapa’da 07.18’de 1,1 büyüklüğünde deprem meydana geldi.

BÜYÜK DEPREM OLMASINDAN ENDİŞE EDİLİYOR

Kütahya’nın dört ilçesindeki depremler korkuya neden oldu.

Meydana gelen deprem fırtınasının arkasından, büyük bir deprem yaşanmasından endişe ediliyor.

Bölgede bir kişinin hareketsiz olduğunu fark eden vatandaşlar, durumu 112 Acil Çağrı Merkezi’ne bildirdi. İhbarın ardından bölgeye sağlık ve jandarma ekipleri yönlendirildi.

HAYATINI KAYBETTİĞİ BELİRLENDİ

Sağlık ekiplerinin yaptığı kontrolde, hareketsiz halde bulunan kişinin 45 yaşındaki Faruk A. olduğu ve yaşamını yitirdiği tespit edildi.

Jandarma Arama Kurtarma (JAK) timi, Faruk A’nın cenazesini bulunduğu bölgeden çıkardı.

CENAZESİ OTOPSİYE GÖNDERİLDİ

Faruk A’nın cenazesi, kesin ölüm nedeninin belirlenmesi amacıyla Muğla Adli Tıp Kurumu morguna gönderildi.

Olayla ilgili inceleme sürüyor.

Yaklaşık üç yıllık hazırlık sürecinin ardından şekillenen projede, cihazın donanım ve yazılım altyapısının mümkün olduğunca yerli imkanlarla geliştirilmesi hedefleniyor.

Projenin ilerleyen aşamalarında farklı kurum ve kuruluşların da sürece dahil olmasıyla kapsam genişletilirken, telefonun yalnızca bireysel kullanıcıların ihtiyaçlarına yönelik değil, kamu kurumları ve afet dönemlerinde güvenli iletişim ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde geliştirilmesi planlanıyor.

2027’nin ilk çeyreğinde tanıtılması hedefleniyor

Mevcut proje takvimine göre yerli akıllı telefonun 2027’nin ilk çeyreğinde tanıtılması hedefleniyor. Marka ve şirket yapılanmasına ilişkin çalışmalar devam ederken, cihazın seri üretiminin Türkiye’de gerçekleştirilmesi planlanıyor.

Üretim tesisinin İstanbul’da kurulması hedeflenirken, projenin yönetim kadrosunun oluşturulmasına yönelik çalışmaların da sürdüğü belirtiliyor.

Teknik özelliklerin ve ürün gamının ise proje sürecinin ilerleyen aşamalarında daha net hale gelmesi bekleniyor.

Afet dönemlerinde uydu üzerinden iletişim sağlanacak

Yerli telefonun öne çıkan özellikleri arasında uydu bağlantısının bulunması planlanıyor. Bu teknoloji sayesinde mobil şebekelerin kullanılamadığı doğal afet ve olağanüstü durumlarda iletişimin devam ettirilmesi amaçlanıyor.

Özellikle deprem, sel ve benzeri afetlerde iletişim altyapısının zarar görmesi veya mobil şebekelerde kesinti yaşanması durumunda uydu haberleşmesinden yararlanılması hedefleniyor. Böylece cihazın günlük kullanımın yanı sıra kritik iletişim ihtiyaçlarında da kullanılabilmesi planlanıyor.

Yerli yazılım ve dijital ekosistem hedefleniyor

Projede yalnızca telefonun donanımının değil, yazılım altyapısının da mümkün olduğunca yerli çözümlerle geliştirilmesi hedefleniyor. Cihazın günlük kullanımda ihtiyaç duyulan sosyal medya platformları ve diğer uygulamalarla uyumlu şekilde çalışması planlanıyor.

Bunun yanında telefonun Togg’un dijital ekosistemiyle uyumlu hale getirilmesi de hedefler arasında yer alıyor. Böylece akıllı telefon ile otomobil arasında bağlantılı bir dijital kullanım deneyiminin oluşturulması amaçlanıyor.

İlk etapta kamu kurumları kullanacak

Habertürk'ten Yiğitcan Yıldız'ın haberine göre yerli telefonun pazara sunulmasında ilk aşamada kamu kurumlarına öncelik verilmesi planlanıyor. Kamuya yönelik versiyonun yüksek güvenlik seviyesine ve kriptolu iletişim altyapısına sahip olması hedefleniyor.

Kamu kurumlarında kullanılmasının ardından cihazın bireysel tüketicilere sunulması planlanıyor. Telefonun uzun pil ömrünün yanı sıra suya ve toza dayanıklılık gibi özelliklerle donatılması bekleniyor.

Farklı kullanıcı gruplarına hitap edebilmek amacıyla cihazın biri daha erişilebilir, diğeri ise üst segment olmak üzere farklı versiyonlarla satışa sunulması planlanıyor. Ürünlerin telekomünikasyon operatörlerinin yanı sıra teknoloji mağazaları üzerinden tüketicilere ulaştırılması hedefleniyor.

Teknolojik bağımsızlık hedefleniyor

Projenin temel hedefinin yalnızca ticari bir ürün ortaya çıkarmak olmadığı belirtiliyor. Çalışmalar kapsamında Türkiye’nin haberleşme teknolojilerinde dışa bağımlılığını azaltacak yerli bir ekosistemin oluşturulması amaçlanıyor.

Bu doğrultuda akıllı telefonun yanı sıra farklı kullanıcı cihazları, haberleşme ekipmanları, donanım ve yazılım çözümlerinin geliştirilmesi de planlanıyor. Böylece projenin ilerleyen dönemlerde daha geniş bir teknoloji ekosistemine dönüşmesi hedefleniyor.

ASELSAN cep telefonu alanına dönüyor

Proje, ASELSAN açısından da uzun bir aranın ardından cep telefonu alanına dönüş anlamı taşıyor. Şirket, 1990’lı yıllarda ASELSAN 1919 ve ardından geliştirilen ASELSAN 1920 modelleriyle cep telefonu pazarında yer almıştı.

Yaklaşık üç dekat sonra gündeme gelen yeni projede ise klasik cep telefonu anlayışının ötesine geçilmesi hedefleniyor. Yerli yazılım, uydu haberleşmesi, afet dönemlerinde iletişim ve bağlantılı dijital ekosistem özelliklerinin aynı cihazda bir araya getirilmesi planlanıyor.

Marka ve yönetim yapılanmasına ilişkin çalışmaların tamamlanmasının ardından telefonun teknik özelliklerinin daha da netleşmesi bekleniyor.

Mevcut planlama doğrultusunda yerli akıllı telefonun 2027’nin ilk çeyreğinde tanıtılması öngörülüyor.

Su ile karıştırılarak hazırlanan kül macunu, özellikle limon ve diğer meyve ağaçlarının gövdelerine uygulanabiliyor. Bu yöntemin temel amacı, karıncaların ağacın gövdesine tırmanmasını zorlaştırarak yaprak bitlerinin ağaca taşınmasını önlemeye yardımcı olmak.

Karıncaların ağaca ulaşmasını zorlaştırıyor

Karıncalar doğrudan ağaçlara büyük zarar vermese de yaprak bitleriyle olan ilişkileri nedeniyle meyve ağaçları açısından sorun oluşturabiliyor. Karıncalar, yaprak bitlerinin ürettiği şekerli sıvılardan yararlanırken onları bitkilerin farklı bölümlerine taşıyabiliyor.

Su ile karıştırılan odun külünün gövde üzerinde kurumasıyla oluşan pürüzlü tabaka, karıncaların gövde boyunca ilerlemesini güçleştiren fiziksel bir bariyer oluşturabiliyor. Külün burada kimyasal bir böcek ilacı gibi çalışmadığı, daha çok böceklerin hareketini zorlaştıran bir tabaka oluşturduğu belirtiliyor.

Bu nedenle uygulama, bahçede zararlılarla mücadelede tek başına bir ilaçlama yöntemi olarak değil, destekleyici ve doğal bir uygulama olarak değerlendiriliyor.

Kül macunu nasıl hazırlanır?

Uygulama için öncelikle tamamen soğumuş ve temiz odun külünün kullanılması gerekiyor. Kül bir kaba alındıktan sonra üzerine azar azar su eklenerek karıştırılıyor. Karışımın çok sıvı olmaması ve fırçayla gövdeye sürülebilecek koyu bir kıvama ulaşması gerekiyor.

Hazırlanan macunun uygulanacağı ağacın alt gövdesi öncelikle toz ve kirden arındırılıyor. Daha sonra kül macunu bir fırça yardımıyla, toprağın hemen üzerindeki gövde bölümüne ince bir tabaka halinde sürülüyor.

Yağmur sonrası uygulama yenilenebiliyor

Gövdeye uygulanan kül tabakası zaman içerisinde yağmur, sulama ve diğer çevresel koşullar nedeniyle etkisini kaybedebiliyor. Bu nedenle ihtiyaç duyulduğunda uygulamanın yenilenmesi gerekiyor.

Ancak odun külünün aşırı miktarda kullanılmaması önem taşıyor. Kül, toprak ve bitki çevresinde pH değerini etkileyebileceğinden gereğinden kalın tabakalar halinde uygulanmaması ve ağacın tüm gövdesinin külle kaplanmaması gerekiyor.

Ayrıca yalnızca temiz, işlenmemiş odunların külünün kullanılması gerekiyor. Boyanmış, verniklenmiş veya kimyasal işlem görmüş ahşapların külleri bahçecilik amacıyla kullanılmamalı.

Evliya Çelebi Mahallesi Altınbilek Caddesi’nde boş araziden dumanlar yükseldiğini görenler durumu 112 Acil Çağrı Merkezi’ne bildirdi.

İhbar üzerine bölgeye itfaiye ve polis ekipleri sevk edildi.

Mahalle sakinlerinin de müdahale ettiği yangın, itfaiye ekiplerinin hızlı müdahalesiyle büyümeden söndürüldü.

Yangının çıkış sebebinin araştırıldığı öğrenildi.

Öte yandan caddede bir gün önce farklı bir sokakta ot yangını meydana gelmişti.

Ons altındaki hareketlilik ve döviz kurunun etkisiyle gram altın yeni seviyeleri test ediyor.

Son haftalarda değerli metallere yönelik talebin güçlenmesiyle gram altın, ağustos ayı başındaki 6 bin 500 lira seviyelerinden 7 bin lira sınırına doğru ilerledi.

GÖZLER 7 BİN LİRA SINIRINDA

Gram altında yaşanan yükselişin ardından yatırımcıların takip ettiği önemli seviyelerden biri 7 bin lira oldu.

Fiyatların bu seviyeye yaklaşması çeyrek, yarım, tam ve Cumhuriyet altınının fiyatlarına da yansıyor.

Altın fiyatlarında kısa sürede yaşanan değişimler nedeniyle alış ve satış rakamları gün içerisinde farklılık gösterebiliyor.

KÜRESEL GELİŞMELER ALTINI ETKİLİYOR

Altının seyrinde ABD ekonomisine ilişkin veriler, faiz beklentileri, tahvil getirileri ve jeopolitik gelişmeler belirleyici olmaya devam ediyor.

Ağustos ayının ilk bölümünde zayıf ABD istihdam verileri ve Fed'e yönelik faiz beklentilerindeki değişim değerli metalleri destekleyen unsurlar arasında yer almıştı.

Piyasalarda bundan sonraki süreçte ABD'den gelecek ekonomik veriler ve merkez bankalarının para politikalarına ilişkin mesajlar yakından takip edilecek.

NG Grubu tarafından geçen yıl yapımına başlanan yeni seramik fabrikasında üretimin büyük bölümünün faaliyete geçirildiği bildirildi.
Fabrika çalışanlarıyla da bir araya gelen Bolat, çalışanlarla sohbet etti.
Bolat, NG Grubu Kurucu Başkanı Nafi Güral ve ailesini tebrik etti.
Ziyaretin sonunda Bolat, NG ailesi ve fabrika çalışanlarıyla günün anısına fotoğraf çektirdi.
Bakan Bolat, daha sonra fabrikadan ayrıldı.

Afyonkarahisar İscehisar Hacı Süleyman Selek Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi ile Doğa Koruma ve Milli Parklar 5. Bölge Müdürlüğü işbirliğinde yürütülen çalışma sona erdi.

Yaklaşık bir ay önce okul atölyesinde başlayan ve Dumlupınar Şehitliği'nde bulunan 510 mezar taşının yenilenmesi gerçekleştirildi.

Mezar taşlarının kesimi, üzerlerindeki yazıların hazırlanması, boyanması ve son işlemleri öğrenciler tarafından yapılırken, hazırlanan yeni taşlar, öğrenciler tarafından şehitlikteki eski taşların yerine yerleştirildi.

“ÖĞRENCİLER İÇİN ÖNEMLİ BİR DENEYİM”

Makine Teknolojileri Alan Şefi Yavuz Duruk'un koordinasyonunda yürütülen çalışma okulun 11'inci ve 12'nci sınıf öğrencileri tarafından yapıldı.

İscehisar Hacı Süleyman Selek Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Müdürü Yasin Kaplan, yaklaşık 3 yıldır Doğa Koruma ve Milli Parklar 5. Bölge Müdürlüğü ile işbirliği içerisinde şehitliklerin bakım ve onarım çalışmalarına katkı sunduklarını söyledi.

Bu yıl Dumlupınar Şehitliği'nde çalışma yapıldığını ifade eden Kaplan, çalışmanın öğrenciler açısından da önemli bir deneyim olduğunu belirtti.

Kaza, Adnan Menderes Caddesi üzerinde meydana geldi.

G.S. (14) idaresindeki elektrikli bisiklet ara caddeye dönmek isteyen 07 KD 604 plakalı otomobille çarpıştı.

Çarpışmanın etkisiyle savrulan elektrikli bisiklet park halindeki minibüsün altına girdi.

Kazada, elektrikli bisiklet sürücüsü çocuk yaralandı.

Çevredekilerin kazayı 112 Acil Çağrı Merkezi’ne bildirmesi üzerine bölgeye sağlık ve polis ekipleri sevk edildi.

YARALI ÇOCUK HASTANEYE KALDIRILDI

Sağlık ekiplerinin ilk müdahalesinin ardından G.S. ambulansla Kütahya Şehir Hastanesi’ne kaldırıldı.

Kaza nedeniyle bir süre kontrollü ilerleyen trafik araçların kaldırılmasıyla normale döndü.

Yaşanan gelişmelerle birlikte altın fiyatlarının bir günde yüzde 4’lük artışla 7 bin lira seviyesine yükseldiğini aktaran Eğce, “Bir hafta, 10 günlük süre içerisinde 6 bin 100 lira bandından 7 bin lira bandına geldi. Yüzde 10-15 civarında yükseldi.” dedi.
Eğce, fiyatların yurt dışından gelecek haberlere bağlı olduğunu ifade etti.

“FİYATLAR ARTINCA BOZDURMALAR BAŞLADI”

Kütahya’da vatandaşların fiyatların yükselmesiyle satış yapmaya başladığını bildiren Eğce, ancak beklenen yoğunluğun oluşmadığını dile getirdi.
7 bin liraya çıkan fiyatların piyasalara olumlu yansımasını beklediklerini anlatan Eğce, “Şu an ev ve araba fiyatları oynamıyordu. Bu ticaretlerde sıkıntı vardı. Altın piyasasının hareketlenmesiyle onların da açılacağını düşünüyoruz. Altın artık her yerde etkili olan bir unsur haline geldi. Altın düşünce insanlar altınını satmıyor; ev almıyor, araba almıyor. Bütün ticaret duruyor. İnsanlar borçlarını bile ödemiyor. Açıkçası her şey altının düşüp çıkmasına bağlı. İnşallah bu hareketlilik ticareti hızlandırır.” diye konuştu.

ALTIN FİYATLARINDAKİ SON DURUM NE?

Çeyrek altın 11 bin 250 lira, yarım altın 22 bin 500 lira, tam altın 45 bin lira, gremse altın 112 bin 500 lira, gram altın ise 7 bin 20 lira seviyesinde.

Y.Y. (33) ile E.E. (20) ve E.Y.T. (24) arasında henüz belirlenemeyen nedenle tartışma çıktı.

Kısa sürede büyüyen tartışma kavgaya dönüştü.

BIÇAK VE POMPALI TÜFEK KULLANILDI

Kavga sırasında Y.Y, bıçak darbeleri ve pompalı tüfekten çıkan saçmaların isabet etmesi sonucu yaralandı.

Çevredekilerin ihbarı üzerine bölgeye polis ve sağlık ekipleri sevk edildi.

Sağlık ekiplerinin olay yerindeki ilk müdahalesinin ardından yaralı, Uşak Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ne kaldırıldı.

Y.Y’nin sağlık durumunun ağır olduğu öğrenildi.

2 ŞÜPHELİ GÖZALTINA ALINDI

Olayın ardından çalışma başlatan polis ekipleri, E.E. ve E.Y.T’yi gözaltına aldı.

Kavgaya ilişkin inceleme sürüyor.

Şirketten yapılan açıklamaya göre, periyodik araç muayenesi, araç ve trafik güvenliğinin önemli unsurlarından biri olarak öne çıkıyor.

Muayene sırasında araç ve trafik güvenliğini doğrudan etkileyen teknik unsurlar incelenirken, araçlardaki eksikliklerin belirlenmesi ve gerekli önlemlerin alınması sağlanıyor.

Araç sahiplerinin muayene öncesinde yapacağı basit kontrollerin de olası eksikliklerin önceden fark edilmesine yardımcı olabileceği belirtildi.

MUAYENE ÖNCESİ BU NOKTALARA DİKKAT

Muayene öncesinde lastiklerin hava basıncı ve genel durumu, aydınlatma sistemleri, cam ve aynalar ile sileceklerin kontrol edilmesi tavsiye edildi.

Fren sisteminde olağan dışı ses, titreşim veya çekme gibi belirtilerin göz ardı edilmemesi gerektiği belirtilirken, gösterge panelindeki arıza ve ikaz ışıklarının da dikkate alınması istendi.

İlk yardım çantası, yangın söndürme tüpü ve üçgen reflektör gibi araçta bulunması gereken ekipmanların mevzuata uygun şekilde bulundurulmasının da muayene öncesi hazırlığın önemli bir parçası olduğu kaydedildi.

SIK KARŞILAŞILAN KUSURLAR

TÜVTÜRK'ün bir yıllık muayene verilerine göre, sık karşılaşılan kusurlar arasında özellikle aydınlatma ve fren sistemlerine ilişkin eksiklikler bulunuyor.

Arka servis freni değerlerindeki dengesizlikler, park freninin yetersizliği, kısa hüzmeli far ayarının bozuk olması, fren lambalarının kısmen veya tamamen yanmaması ve geri vites lambasının çalışmaması sık tespit edilen kusurlar arasında yer alıyor.

Araçlarda geçerli egzoz gazı emisyon ölçümünün bulunmaması da karşılaşılan önemli eksikliklerden biri olarak belirtilirken, sonradan takılan ve standartlara uygun olmayan LED ampullerin de sürüş güvenliğini olumsuz etkileyebileceği ifade edildi.

TÜVTÜRK, araçların bakım ve kontrollerinin yalnızca muayene dönemlerinde değil, düzenli olarak yapılmasını ve tespit edilen teknik sorunların ihmal edilmemesini tavsiye etti.

Araç muayene randevularının şirketin resmi internet sitesi, çağrı merkezi, istasyon kioskları veya e-Devlet üzerinden ücretsiz alınabildiği bildirildi.

Kütahya, zengin tarihi mirası, doğal güzellikleri ve kültürel değerleriyle Türkiye’nin görülmesi gereken şehirlerinden biridir.

Tarihi antik kentlerden, termal kaplıcalara, yemyeşil doğa alanlarından geleneksel Osmanlı mimarisiyle süslenmiş sokaklara kadar geniş bir yelpazeye sahiptir.

İşte Kütahya’da mutlaka gezip görmeniz gereken yerler:

İlk kez göreceğiniz 1890’lı yıllara ait olan ve yabancılar tarafından çekilen bu fotoğraflar dönemin Kütahya’sını yansıtıyor...

Kütahya geçmişten bugüne birçok medeniyete ev sahipliği yapmış bir kent.

İlk kez göreceğiniz 1890’lı yıllara ait olan ve yabancılar tarafından çekilen bu fotoğraflar dönemin Kütahya’sını yansıtıyor.

Fotoğraflar arasında Kütahya’nın Çavdarhisar ilçesindeki 5 bin yıl geçmişi bulunan Aizanoi Antik Kenti’ndeki tiyatro da yer alıyor.

Yaklaşık 130 yıl önce çekişmiş arşivlerden çıkan fotoğrafları keyifle izleyeceksiniz...

Kütahya'da, 35 yıl önce başlayan höyük kurtarma kazısında yeni bir buluntuya daha ulaşıldı. 4 bin 400 yıl öncesine ait yeşim taşından yapılan silindir mühür gün yüzüne çıkarıldı. 

Kentte faaliyet gösteren termik santral bölgesindeki höyükte devam eden kurtarma kazısında yeni bir tarihi eser daha bulundu. 

Kütahya Müzesi Müdürlüğü tarafından Çelikler Holding sponsorluğundaki kazıya Dr. Arkeolog Sevgi Gürdal başkanlık yapıyor.

Erken Tunç Çağı başta olmak üzere seramik üretimine dair buluntuların çıkarıldığı höyük milattan önce 3000-2000 yıllarını kapsıyor. 
Kurtarma kazısını 25 uzman personel ve 50 işçi olmak üzere toplam 75 kişilik bir ekip yürütüyor. 

“2024’ÜN EN ÖNEMLİ BULUNTULARINDAN BİRİSİ”

Höyükte Orta Tunç Çağı ve Erken Tunç Çağı tabakalarında çalışma yürüttüklerini belirten kazı başkanı Dr. Arkeolog Sevgi Gürdal, 2024 kazı sezonu için en önemli buluntulardan birisini ortaya çıkardıklarını söyledi. 

Bu çerçevede Erken Tunç Çağı II dönemine tarihlenen tabakada rastladıkları 4 bin 400 yıllık silindir mühür olduğunu aktaran Gürdal, “Silindir mühürler Mezopotamya'da ilk olarak 4'üncü binin ortalarında çıkıyor. Daha sonra ticari yollarla hem Anadolu'ya hem de dünyanın farklı bölgelerine yayılıyor.” dedi.

“EN ESKİ MÜHÜR OLMA ÖZELLİĞİNİ TAŞIYOR"

Aynı döneme ait Batı Anadolu'da şimdiye kadar sadece iki eser bulunduğunu hatırlatan Gürdal, geçen yaz Çanakkale'deki Troya Antik Kenti'nde biri pişmiş topraktan, diğeri mavi feldispat taşından yapılmış iki silindir mühür bulunduğunu kaydetti.

Seyitömer'de buldukları silindir mührün, Troya'dakilerden yaklaşık 600 yıl önce yapıldığını vurgulayan Gürdal, “Seyitömer Höyük kazılarında daha önce Erken Tunç Çağı III ve Orta Tunç Çağı'na ait silindir mühürler bulundu ancak bu örnek, İç Batı Anadolu'daki en eski silindir mühür olma özelliği taşımaktadır.” ifadelerini kullandı. 
Gürdal, silindir gövdeli, yatay dairesel ip delikli mührün baskı yüzeyinin her iki uçta dairesel çizgiyle sınırlandırıldığını ve iki çizgi arasında kafes motifi biçiminde bezeme bulunduğunu bildirdi.
“BAZI MEDENİYETLERDE KUTSAL KABUL EDİLİYOR”

Mührün, bölgede uluslararası ticaretin olduğunu ve kültürel etkileşimi gösterdiğini anlatan Gürdal, mührün ham maddesiyle ilgili araştırmalarda yeşim taşından yapıldığını belirlediklerini dile getirdi. 

Yeşim taşının, Türkiye'de nadir bulunan bir taş olduğunu bildiren Gürdal, şöyle devam etti:
“Bazı medeniyetlerde kutsal kabul edilen bir taş. Buraya en yakın ise Bursa ile Kütahya arasındaki Harmancık bölgesinde var ancak bu coğrafyada yeşim taşı mor renkli, bulduğumuz mühür ise yeşil renkli.

Uzmanlarla yaptığımız görüşmelerde nadir de olsa yeşim taşının yeşil örneklerinin Harmancık bölgesinde olduğunu söylediler. Uluslararası farklı kültürlerden etkilenerek yapıldığını, bölgedeki bir taş çeşidiyle üretildiğini göstermesi bakımından son derece önemli bir buluntu."
Gürdal, silindir mührü bir mimari yapıyı kaldırırken duvarın içinden bulduklarını sözlerine ekledi.