Türkiye'nin yerli ve milli motor geliştirme çalışmalarına önemli katkı sağlayacak TRMOTOR Alt Sistemler Test Merkezi, Gebze Teknik Üniversitesi yerleşkesinde hizmete açıldı.

Yeni merkezde, milli motorlar ve yardımcı güç sistemlerinin kritik alt bileşenleri gerçek çalışma koşullarına benzer senaryolarda test edilerek doğrulanacak. Böylece savunma ve havacılık alanındaki yerli mühendislik altyapısının daha da güçlendirilmesi hedefleniyor.

MİLLİ MOTORLARIN KRİTİK SİSTEMLERİ TEST EDİLECEK

TRMOTOR tarafından geliştirilen ve başta TF35000 olmak üzere milli motor projelerinde kullanılacak kritik alt sistemler, yeni test merkezinde kapsamlı değerlendirmelerden geçirilecek.

Merkezde hava türbinli başlatıcı sistemlerinin yüksek devir performansını doğrulayacak ATS Overrunning Test Rigi, TF35000 motorunun hava-yağ ayrıştırma sistemini test edecek Deoiler Test Rigi, yakıt kontrol ünitesini doğrulayacak FMU Test Rigi ve yardımcı güç ünitesine ait dişli kutusu test altyapısı bulunacak.

Bu sistemler sayesinde motorların performansı, dayanıklılığı ve güvenilirliği geliştirme sürecinde ayrıntılı şekilde analiz edilebilecek.

KRİTİK FONKSİYONLAR GERÇEK KOŞULLARDA DOĞRULANACAK

Yeni merkezde motorların yakıt kontrolü, yağlama sistemleri, hava-yağ ayrıştırma mekanizmaları, güç aktarımı ve yüksek devir dayanımı gibi kritik fonksiyonları gerçek çalışma koşullarına yakın senaryolarda test edilecek.

Bu altyapının, geliştirilen motor sistemlerinin güvenilirliğini artırmasının yanı sıra tasarım süreçlerinde elde edilen verilerin doğrulanmasına da önemli katkı sağlaması bekleniyor.

ÜNİVERSİTE VE SANAYİ İŞ BİRLİĞİ GÜÇLENECEK

Gebze Teknik Üniversitesi yerleşkesinde kurulan merkez, yalnızca savunma sanayisine değil akademik çalışmalara da katkı sunacak.

Öğrenciler motor teknolojileri alanındaki test süreçlerini yerinde gözlemleme fırsatı bulurken, üniversite ile sanayi arasındaki iş birliğinin güçlenmesi ve yeni araştırma projelerinin desteklenmesi hedefleniyor.

YERLİ TEST ALTYAPISI DIŞA BAĞIMLILIĞI AZALTACAK

TRMOTOR Genel Müdürü Osman Saim Dinç, merkezin açılışının milli motor projeleri açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu belirtti.

Dinç, geliştirilen milli motor ve yardımcı güç sistemlerinin kritik alt bileşenlerinin artık yerli test altyapısıyla doğrulanabileceğini ifade ederek, tasarımdan test süreçlerine kadar her aşamada milli mühendislik kabiliyetlerini geliştirmeyi hedeflediklerini vurguladı.

SAVUNMA SANAYİSİNDE YENİ BİR ADIM

Uzmanlara göre Gebze'de faaliyete geçen TRMOTOR Alt Sistemler Test Merkezi, Türkiye'nin motor teknolojilerinde dışa bağımlılığı azaltma hedefi doğrultusunda önemli bir yatırım niteliği taşıyor.

Merkezde elde edilecek test verilerinin, gelecekte geliştirilecek yerli motor projelerinde güvenilirliği artırması ve savunma ile havacılık sanayisinin teknolojik yetkinliğine önemli katkılar sağlaması bekleniyor.

DAİRE SAYISINDA YÜZDE 37'LİK ARTIŞ YAŞANDI

TÜİK'in açıkladığı verilere göre yılın ilk üç ayında yapı ruhsatı verilen daire sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 37 artarak 232 bin 252'ye yükseldi.

Bu rakam, 2017 yılından bu yana ocak-mart dönemlerinde kaydedilen en yüksek daire sayısı olurken, konut üretiminde yeniden güçlü bir ivme yakalandığını ortaya koydu.

BİNA SAYISI DA SON BEŞ YILIN ZİRVESİNE ULAŞTI

İlk çeyrek verilerinde yalnızca daire sayısı değil, yapı ruhsatı verilen bina sayısında da dikkat çekici artış görüldü. Yıllık bazda yüzde 19,6 yükselen bina sayısı 34 bin 579 olarak kaydedildi.

Toplam yapı yüzölçümü ise yüzde 26,1 artış göstererek 44 milyon 406 bin 211 metrekareye ulaştı. Böylece bina sayısında son beş yılın, yüzölçümünde ise son dokuz yılın en yüksek ilk çeyrek performansı elde edildi.

KONUT ARZINI ARTIRMAYA YÖNELİK YATIRIMLAR SÜRÜYOR

Sektör temsilcileri, yapı ruhsatı verilerindeki yükselişin konut arzını artırmaya yönelik yatırımların devam ettiğini gösterdiğini değerlendiriyor.

Özellikle önceki yıllarda deprem konutlarının etkisiyle yaşanan üretim artışına rağmen, bu yıl ulaşılan seviyenin son yılların en yüksek rakamlarından biri olması, yeni konut projelerine olan yatırım isteğinin sürdüğüne işaret ediyor.

FİNANSMAN MALİYETLERİNE RAĞMEN ÜRETİM DEVAM EDİYOR

Yüksek kredi maliyetleri ve konut talebindeki görece yavaşlamaya rağmen inşaat sektörünün üretim temposunu koruduğu görülüyor. Yapı ruhsatı verilerindeki artış, sektörün kısa vadeli piyasa koşullarından bağımsız olarak orta ve uzun vadede oluşacak konut ihtiyacını karşılamaya yönelik hazırlıklarını sürdürdüğünü ortaya koyuyor.

Gaybiefendi Mahallesi’ndeki semt pazarında kurulan Kütahya Antika Pazarı, en yoğun günlerinden birisini yaşadı.

Kütahya Antikacılar Derneği Başkanı Adem Akgün, hem esnaf hem de vatandaş yönünde yeni bir rekor kırdıklarını söyledi.

Pazara olan ilgiye yetişemediklerini belirten Akgün, “Her geçen gün daha da büyüyoruz. Kütahya artık Türkiye'de adını bahsettiren pazarlardan bir tanesi oldu.” dedi.

Ege Bölgesi’nin en büyük pazarı olduklarını vurgulayan Akgün, pazara ilgi gösteren, destek veren herkese teşekkür etti.

Akgün, Kütahya Antika Pazarı’nı görmeye tüm vatandaşları davet etti.

“METEHAN KARDEŞİMİZİ UNUTMADIK”

Kütahya Antika Pazarı’nda DMD hastası Metehan Selvi için bir etkinlik yapacaklarını belirten Akgün, Metehan’ı unutmadıklarını ve desteğin süreceğini dile getirdi.

Bu kapsamda Metehan için saat 18 civarında mezat yapacaklarını belirten Akgün, “Bütün halkımızı, esnafımızı, antikacı arkadaşlarımızı Metehan kardeşimize bir nebze olsun destek için pazarımıza davet ediyorum. Pazardaki esnaf arkadaşlarımız Metehan için ürün verecek.” diye konuştu.

Yaz aylarının en çok tüketilen meyvelerinden biri olan incir, lezzetinin yanı sıra ilginç biyolojik yapısıyla da dikkat çekiyor. Dışarıdan sıradan bir meyve gibi görünse de bazı incir türlerinin oluşumu, incir arılarıyla kurduğu özel ilişkiye dayanıyor. Uzmanlar, bu doğal döngünün milyonlarca yıldır devam ettiğini ve doğadaki en dikkat çekici karşılıklı yaşam örneklerinden biri olduğunu belirtiyor.

BAZI İNCİR TÜRLERİ ARILAR SAYESİNDE ÇOĞALIYOR

Botanik uzmanlarına göre bazı yabani ve belirli kültür inciri türlerinde üreme süreci, "incir arısı" olarak bilinen küçük bir yaban arısıyla gerçekleşiyor. Dişi incir arısı, polen taşıyarak incirin iç kısmındaki çiçekleri döllüyor ve bu sırada meyvenin içine giriyor.

Bu karşılıklı ilişki sayesinde hem incirin tozlaşması gerçekleşiyor hem de arı yaşam döngüsünü sürdürebiliyor. Bilim insanları bu ortak yaşam biçimini doğadaki en özel simbiyotik ilişkilerden biri olarak değerlendiriyor.

ARI MEYVENİN İÇİNDE YAŞAM DÖNGÜSÜNÜ TAMAMLIYOR

İncirin içine giren dişi arı, görevini tamamladıktan sonra dışarı çıkamıyor ve yaşam döngüsünü burada sonlandırıyor. Ancak bu durum, birçok kişinin düşündüğü gibi meyvenin içinde böcek kalıntılarının kaldığı anlamına gelmiyor.

Uzmanlar, incirin doğal enzimlerinin arının dokularını zamanla tamamen parçaladığını belirtiyor. Bu nedenle olgunlaşmış incirlerde gözle görülebilecek böcek kalıntıları bulunmuyor.

İNCİRİN İÇİNDEKİ ÇITIRTI ÇEKİRDEKLERDEN KAYNAKLANIYOR

İncir yerken hissedilen çıtırtının böceklerden kaynaklandığı yönündeki iddialar bilimsel olarak doğru kabul edilmiyor. Meyvenin ağızda hissedilen gevrek dokusu, büyük ölçüde çok sayıdaki küçük çekirdeklerinden oluşuyor.

Arının yaşam döngüsü ise meyvenin gelişim sürecinin erken aşamalarında tamamlanıyor ve doğal enzimler sayesinde görünür bir kalıntı bırakmıyor.

DOĞANIN EN İLGİNÇ ORTAK YAŞAM ÖRNEKLERİNDEN BİRİ

İncir ile incir arısı arasındaki ilişki, milyonlarca yıldır devam eden karşılıklı faydaya dayalı bir ekolojik sistem olarak kabul ediliyor. Birçok incir türü bu sayede üremesini sürdürürken, incir arıları da yaşam döngülerini tamamlayabiliyor.

Uzmanlar, bu biyolojik mekanizmanın doğadaki hassas dengenin önemli örneklerinden biri olduğunu belirterek, incirin oluşum sürecinin sanıldığından çok daha karmaşık ve etkileyici bir yapıya sahip olduğunu vurguluyor.

Vücudun atık maddelerden arınmasını sağlayan ve su-elektrolit dengesini koruyan böbrekler, yaşam için hayati öneme sahip organlar arasında yer alıyor. Ancak bazı ürolojik hastalıklar, uzun süre belirti vermeden ilerleyerek böbrek fonksiyonlarında kalıcı hasara neden olabiliyor.

Uzmanlar, böbrek taşı, böbrek tümörleri ve idrar yolu tıkanıklıklarının erken teşhis edilmesinin böbrek sağlığını korumada kritik rol oynadığına dikkat çekiyor.

BÖBREK TAŞLARI KALICI HASARA NEDEN OLABİLİYOR

Böbreklerde oluşan taşlar, idrarın mesaneye ulaşmasını sağlayan kanalları tıkadığında ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor. İdrarın akamaması nedeniyle böbrekte basınç artarken, tıpta hidronefroz olarak adlandırılan şişme gelişebiliyor.

Uzmanlara göre uzun süre devam eden bu durum, böbrek dokusunun zarar görmesine ve organın işlevini kaybetmesine neden olabiliyor. Ayrıca idrarın birikmesi enfeksiyon riskini artırarak hayati tehlike oluşturabilecek tabloların ortaya çıkmasına zemin hazırlayabiliyor.

Bol su tüketimi ve tuz kullanımının sınırlandırılması böbrek taşı riskini azaltan önemli önlemler arasında yer alırken, günümüzde kapalı cerrahi ve lazer yöntemleriyle taşların başarılı şekilde tedavi edilebildiği belirtiliyor.

BÖBREK TÜMÖRLERİ ERKEN DÖNEMDE BELİRTİ VERMEYEBİLİR

Böbrek tümörleri çoğu zaman erken evrede belirgin şikâyet oluşturmadığı için tesadüfen yapılan görüntüleme tetkiklerinde ortaya çıkıyor. Ağrı ya da idrarda kanama gibi belirtiler görülmeden ilerleyebilen bu hastalıkta erken tanı büyük önem taşıyor.

İleri yaş, sigara kullanımı, yüksek tansiyon ve obezite gibi faktörler böbrek tümörü riskini artırıyor. Uzmanlar, günümüzde uygulanan nefron koruyucu cerrahi yöntemleri sayesinde sadece tümörlü dokunun çıkarılabildiğini ve sağlıklı böbrek dokusunun korunabildiğini belirtiyor.

PROSTAT VE İDRAR YOLU TIKANIKLIKLARI BÖBREKLERİ ETKİLİYOR

Özellikle ileri yaşlardaki erkeklerde görülen iyi huylu prostat büyümesi ve idrar yolu darlıkları, böbrek sağlığını tehdit eden önemli sorunlar arasında yer alıyor. Mesanenin tam boşalamaması nedeniyle oluşan yüksek basınç zamanla böbreklere kadar ulaşarak organın çalışma düzenini bozabiliyor.

Tedavi edilmeyen idrar yolu tıkanıklıkları uzun vadede kronik böbrek yetmezliğine kadar ilerleyebiliyor. Uzmanlar, idrar yaparken zorlanma, sık idrara çıkma veya mesanenin tam boşalmadığı hissi gibi şikâyetlerin ihmal edilmemesi gerektiğini vurguluyor.

BU BELİRTİLER GÖRÜLÜRSE VAKİT KAYBETMEYİN

Böbrek hastalıklarının erken teşhis edilebilmesi için vücudun verdiği uyarıların dikkate alınması gerekiyor. İdrarda kan görülmesi, şiddetli yan ağrısı, sık tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları ve idrar alışkanlıklarında meydana gelen değişiklikler mutlaka uzman değerlendirmesi gerektiriyor.

Uzmanlar, özellikle 50 yaş ve üzerindeki erkeklerin herhangi bir şikâyeti olmasa bile yılda en az bir kez üroloji muayenesi yaptırmasını ve böbrek ile prostat sağlığını ultrasonografi gibi görüntüleme yöntemleriyle düzenli olarak kontrol ettirmesini öneriyor.

DÜZENLİ KONTROLLER BÖBREK SAĞLIĞINI KORUYOR

Böbrek hastalıklarının önemli bir bölümü erken evrede belirgin belirtiler vermeden ilerleyebiliyor. Bu nedenle sağlıklı beslenme, yeterli su tüketimi, sigaradan uzak durma ve düzenli sağlık kontrolleri böbreklerin korunmasında büyük önem taşıyor.

Uzmanlar, erken teşhis edilen böbrek hastalıklarında tedavi başarısının önemli ölçüde arttığını, zamanında müdahalenin ise böbrek yetmezliği gibi ciddi komplikasyonların önüne geçebildiğini belirtiyor.

Bir dönem dünyanın en büyük dördüncü gölü olarak gösterilen Aral Gölü, yanlış su yönetimi ve tarım politikalarının en çarpıcı sonuçlarından biri olarak tarihe geçti.

Özbekistan ile Kazakistan arasında yer alan göl, onlarca yıl süren insan müdahalesi sonucunda büyük ölçüde kururken, bölgede hem çevresel hem de ekonomik açıdan derin etkiler bıraktı. Uzmanlar, Aral Gölü'nün yaşadığı dönüşümü dünyanın en büyük çevre felaketlerinden biri olarak değerlendiriyor.

GÖLÜ BESLEYEN NEHİRLERİN YÖNÜ DEĞİŞTİRİLDİ

1960'lı yıllara kadar milyonlarca hektarlık alanı kaplayan Aral Gölü, Ceyhun, Seyhun ve Zerevşan nehirlerinin oluşturduğu su sistemiyle besleniyordu. Ancak Sovyetler Birliği döneminde pamuk üretimini artırmak amacıyla nehirlerin suları geniş tarım arazilerine yönlendirildi.

Bu uygulama kısa vadede tarımsal üretimi artırsa da, gölü besleyen su miktarının hızla azalmasına neden oldu. Yıllar içinde Aral Gölü küçülmeye başladı ve yüzey alanının yaklaşık yüzde 90'ı kayboldu.

ARALKUM ÇÖLÜ ORTAYA ÇIKTI

Su seviyesindeki dramatik düşüş, göl tabanının büyük bölümünün tamamen kurumasına yol açtı. Kuruyan alanlarda oluşan Aralkum Çölü, dünyanın en genç çöllerinden biri olarak kabul ediliyor.

Bir zamanlar balıkçılık yapılan bölgeler bugün tuz ve kumla kaplı geniş arazilere dönüşmüş durumda. Rüzgarla taşınan tuz ve kimyasal kalıntılar ise çevredeki yaşamı olumsuz etkilemeye devam ediyor.

ÇEVRE FELAKETİ MİLYONLARCA İNSANI ETKİLEDİ

Aral Gölü'nün kuruması yalnızca doğal yaşamı değil, bölgede yaşayan milyonlarca insanın hayatını da değiştirdi. Artan toz fırtınaları, hava kirliliği ve toprak tuzlanması nedeniyle sağlık sorunları yaygınlaşırken, tarımsal üretimde de ciddi kayıplar yaşandı.

Uzmanlar, çevresel bozulmanın özellikle çocuklar ve yaşlılar üzerinde daha ağır etkiler oluşturduğunu, bölgedeki yaşam kalitesinin yıllar içinde önemli ölçüde düştüğünü belirtiyor.

BALIKÇILIK VE TARIM BÜYÜK DARBE ALDI

Göl sularının çekilmesiyle birlikte kıyı kentleri denizden kilometrelerce uzaklaştı. Bir zamanlar canlı bir balıkçılık ekonomisine sahip olan liman kentleri işlevini kaybederken, tarım arazilerinde artan tuzluluk üretimi olumsuz etkiledi.

Ekonomik faaliyetlerin azalması nedeniyle çok sayıda kişi geçimini sağlayabilmek için farklı bölgelere göç etmek zorunda kaldı. Böylece çevre felaketi sosyal ve ekonomik sonuçlarıyla da uzun yıllar etkisini sürdürdü.

KUZEY ARAL GÖLÜNDE KISMİ İYİLEŞME GÖRÜLÜYOR

Kazakistan tarafından 2005 yılında inşa edilen Kokaral Barajı sayesinde Kuzey Aral Gölü'nde su seviyesi belirli ölçüde yükselmeye başladı. Bu gelişme bölgede balık popülasyonunun kısmen yeniden canlanmasına katkı sağladı.

Buna karşın Özbekistan sınırları içinde bulunan Güney Aral Gölü'nün büyük bölümü kurumuş durumda. Uzmanlar, kuzeyde elde edilen olumlu sonuçlara rağmen gölün ekolojik dengesinin hâlâ kırılgan olduğunu ve uzun vadeli koruma çalışmalarına ihtiyaç duyulduğunu vurguluyor.

ARAL GÖLÜ ÇEVRE YÖNETİMİ İÇİN ÖNEMLİ BİR DERS NİTELİĞİ TAŞIYOR

Bilim insanlarına göre Aral Gölü'nün yaşadığı dönüşüm, doğal kaynakların plansız kullanımının doğurabileceği sonuçları gözler önüne seriyor. Su kaynaklarının sürdürülebilir yönetimi, iklim değişikliğiyle mücadele ve çevresel planlamanın önemini ortaya koyan Aral Gölü, bugün dünya genelinde çevre politikalarının en dikkat çekici örneklerinden biri olarak gösteriliyor.

Bu nedenle yalnızca elle muayeneye güvenmenin yeterli olmadığına dikkat çeken uzmanlar, meme görünümündeki değişikliklerin de yakından takip edilmesi gerektiğini vurguluyor.

MEME KANSERİ HER ZAMAN KİTLEYLE BELİRTİ VERMEYEBİLİR

Meme kanserinin en bilinen belirtisi sert bir kitle olsa da, her vaka aynı şekilde ilerlemiyor. Bazı hastalarda tümör elle hissedilebilecek büyüklüğe ulaşmadan önce ciltte veya meme dokusunda farklı değişiklikler görülebiliyor.

Uzmanlar, özellikle hızlı seyreden kanser türlerinde erken belirtilerin gözden kaçmasının tanı sürecini geciktirebileceğini belirtiyor. Bu nedenle memedeki her değişikliğin dikkatle değerlendirilmesi gerektiği ifade ediliyor.

MEMEDEKİ GÖRÜNÜM DEĞİŞİKLİKLERİ ÖNEMLİ İPUÇLARI VEREBİLİR

Uzmanlara göre bazı belirtiler, ele gelen bir kitle olmadan da meme kanserine işaret edebilir. Bunlar arasında meme derisinde portakal kabuğunu andıran kalınlaşma, ciltte gamze veya çukur görünümü oluşması, açıklanamayan kızarıklık ya da morarma yer alıyor.

Bunun yanı sıra memede ani hassasiyet, sıcaklık artışı, ağırlık hissi ve meme ucunun içe doğru çekilmesi gibi değişiklikler de ihmal edilmemesi gereken belirtiler arasında gösteriliyor.

İNFLAMATUAR MEME KANSERİ DAHA HIZLI İLERLEYEBİLİYOR

Uzmanların dikkat çektiği önemli hastalıklardan biri de inflamatuar meme kanseri olarak bilinen özel bir meme kanseri türü. Nadir görülmesine rağmen diğer türlere göre daha hızlı ilerleyebilen bu hastalık, çoğu zaman belirgin bir kitle oluşturmadan gelişebiliyor.

Bu nedenle standart belirtilerin görülmemesi hastalığın olmadığı anlamına gelmiyor. Bazı vakalarda görüntüleme yöntemleriyle tanı koymak da daha zor olabiliyor. Erken fark edilen belirtiler ise tedavi başarısını artırabiliyor.

KOLTUK ALTI VE KÖPRÜCÜK KEMİĞİ ÇEVRESİNDEKİ ŞİŞLİKLER GÖZ ARDI EDİLMEMELİ

Meme dokusundaki değişimlerin yanı sıra koltuk altında veya köprücük kemiği çevresinde oluşan açıklanamayan şişlikler de dikkatle değerlendirilmesi gereken bulgular arasında yer alıyor.

Uzmanlar, bu bölgelerde hissedilen farklılıkların lenf bezleriyle ilişkili olabileceğini belirterek gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulmasını öneriyor.

ERKEN TEŞHİS TEDAVİ BAŞARISINI ARTIRIYOR

Uzmanlar, meme sağlığını korumak için yalnızca elle yapılan muayenenin yeterli olmadığını vurguluyor. Aynanın karşısında düzenli olarak memelerin şekli, simetrisi ve cilt yapısının da kontrol edilmesi gerektiği belirtiliyor.

Meme dokusunda ya da görünümünde fark edilen herhangi bir değişiklikte "kitle yoksa sorun yoktur" düşüncesiyle hareket edilmemesi gerektiğine dikkat çekiliyor. Erken tanı sayesinde tedavi seçeneklerinin arttığı ve hastalığın kontrol altına alınma ihtimalinin önemli ölçüde yükseldiği ifade ediliyor.

YAĞIŞ BEKLENMİYOR

Meteoroloji'nin tahminlerine göre Kütahya'da gün boyunca yağış beklenmezken, açık gökyüzünün etkili olacağı öngörülüyor. Hava sıcaklıklarının mevsim normalleri civarında seyretmesi bekleniyor.

DIŞARIDA VAKİT GEÇİRECEKLER DİKKAT

Özellikle öğle saatlerinde hava sıcaklığının yükselmesi nedeniyle vatandaşların güneşin etkili olduğu saatlerde dikkatli olmaları öneriliyor. Meteoroloji Genel Müdürlüğü, güncel hava durumu tahminlerinin takip edilmesini tavsiye ediyor.

BEŞ AYLIK VERİLER NETLEŞMİŞTİ

Yılın ilk 5 ayında (Ocak-Mayıs dönemi) biriken enflasyon rakamlarına göre iki ana grupta kesinleşen zam oranları şu şekildedir:

SSK ve Bağ-Kur Emeklileri: Doğrudan 6 aylık enflasyon oranı kadar zam alan bu gruptaki emekliler için 5 aylık süreçte yüzde 16,60'lık zam oranı kesinleşti.

Memur ve Memur Emeklileri: Toplu sözleşme zammına ek olarak üzerinde oluşan enflasyon farkını alan memurlar, 5 aylık verilere göre yüzde 5,05'lik enflasyon farkı elde etti. Böylece memur ve memur emeklilerinin ulaştığı toplam zam oranı şu an için yüzde 12,41 seviyesinde bulunuyor.

HAZİRAN AYI BEKLENTİLERİNE GÖRE MAAŞ ZAMMI HESAPLAMA SENARYOLARI

Piyasa analistlerinin ve ekonomistlerin haziran ayı tahminlerine göre masada iki farklı senaryo öne çıkıyor. Maaşların bu tahminler doğrultusunda nasıl şekilleneceği ise şu şekildedir:

1. Senaryo: Haziran Enflasyonu Yüzde 1,36 Açıklanırsa

Haziran ayında TÜFE aylık bazda yüzde 1,36 oranında gerçekleşirse, 6 aylık toplam enflasyon yüzde 18,19'a ulaşacak. Bu durumda:

SSK ve Bağ-Kur Emeklisi (Yüzde 18,19 Zam): En düşük 20.000 TL olan SSK ve Bağ-Kur emekli maaşı 23.638 TL'ye yükselecek.

Memur Maaşı (Yüzde 13,93 Zam): Memurlar için 6 aylık enflasyon farkı yüzde 6,48 olacak. Yüzde 7'lik toplu sözleşme zammıyla birlikte en düşük memur maaşı 61.890 TL'den 70.511,27 TL'ye çıkacak.

Memur Emeklisi (Yüzde 13,93 Zam): En düşük memur emekli aylığı 27.772 TL'den 31.640,63 TL seviyesine yükselecek.

2. Senaryo: Haziran Enflasyonu Yüzde 2,01 Açıklanırsa

Haziran ayı enflasyonunun piyasa beklentilerinin biraz üzerinde, yüzde 2,01 olarak açıklanması durumunda 6 aylık toplam enflasyon yüzde 19'u bulacak. Bu durumda:

SSK ve Bağ-Kur Emeklisi (Yüzde 19,00 Zam): En düşük 20.000 TL olan emekli maaşı 23.800 TL olacak.

Memur Maaşı (Yüzde 14,71 Zam): En düşük 61.890 TL olan memur maaşı 70.994,01 TL'ye ulaşacak.

Memur Emeklisi (Yüzde 14,71 Zam): En düşük memur emekli aylığı 27.772 TL'den 31.857,26 TL'ye tırmanacak.

3 Temmuz Cuma günü saat 10.00'da TÜİK'in internet sitesinden ilan edilecek resmi verilerle birlikte, bu senaryolardan hangisinin gerçeğe dönüşeceği ve milyonların yeni dönem bütçesi kesin olarak ilan edilmiş olacak.

Avrupa Uzay Ajansı'nın (ESA) Euclid uzay teleskobu, Samanyolu Galaksisi'nin merkezine ait bugüne kadar elde edilen en ayrıntılı görünür ışık görüntüsünü kaydetti.

Yaklaşık 60 milyon yıldızın tek karede yer aldığı dev mozaik görüntü, galaksinin merkezindeki yapının daha önce hiç olmadığı kadar ayrıntılı incelenmesine olanak sağladı. Bilim insanları, bu verilerin hem galaksimizin yapısını anlamada hem de yeni ötegezegenlerin keşfinde önemli rol oynayacağını belirtiyor.

EUCLID TELESKOBU GÖREV PLANININ DIŞINA ÇIKTI

Euclid teleskobu normal şartlarda uzak galaksileri, karanlık maddeyi ve karanlık enerjiyi araştırmak amacıyla görev yapıyor. Ancak bilim insanlarının özel talebi üzerine teleskop kısa süreliğine Samanyolu'nun merkezine çevrildi.

Görev planında bulunmayan bu gözlemden elde edilen sonuçlar araştırmacıları şaşırtırken, ortaya çıkan görüntü bilim dünyasında büyük ilgi gördü. Uzmanlar, bu özel çalışmanın gelecekte yapılacak araştırmalar için önemli bir veri kaynağı olacağını ifade ediyor.

60 MİLYON YILDIZ TEK GÖRÜNTÜDE BULUŞTU

Euclid tarafından oluşturulan dev görüntü, dokuz farklı gözlem alanının bir araya getirilmesiyle hazırlandı. Her biri dolunaydan daha geniş alanları kapsayan bu mozaik sayesinde Samanyolu'nun merkezindeki yaklaşık 60 milyon yıldız ayrıntılı şekilde görüntülendi.

Görüntüde yıldız kümeleri, bulutsular ve galaksinin yoğun yıldız bölgeleri yüksek çözünürlükte seçilebiliyor. Bilim insanlarına göre bu veri seti, galaksimizin merkezine ilişkin şimdiye kadar oluşturulan en kapsamlı görünür ışık haritalarından biri olma özelliğini taşıyor.

YENİ ÖTEGEZEGENLERİN KEŞFİ İÇİN UMUT VERİYOR

Araştırmacılar, elde edilen görüntünün yalnızca galaksinin yapısını incelemek için değil, yeni ötegezegenlerin keşfi açısından da önemli fırsatlar sunduğunu belirtiyor.

Yoğun yıldız popülasyonu sayesinde yıldızların parlaklığındaki çok küçük değişimler takip edilerek bugüne kadar fark edilmeyen gezegenlerin tespit edilmesi mümkün olabilecek. Bu da Samanyolu'nun merkezindeki gezegen sistemleri hakkında daha fazla bilgi edinilmesini sağlayacak.

MİKROMERCEKLEME YÖNTEMİ YENİ KEŞİFLER SAĞLAYABİLİR

Bilim insanlarının üzerinde durduğu en önemli tekniklerden biri mikromercekleme yöntemi olarak öne çıkıyor. Bu yöntemde bir yıldızın kütle çekimi, arkasındaki yıldızın ışığını geçici olarak büyütüyor.

Eğer bu yıldızın çevresinde bir gezegen bulunuyorsa, ışıkta oluşan çok küçük değişimler sayesinde gezegenin varlığı tespit edilebiliyor. Uzmanlar, bugüne kadar binlerce ötegezegenin bu yöntemle keşfedildiğini, Euclid'in sağlayacağı yeni verilerle bu sayının daha da artabileceğini değerlendiriyor.

GELECEKTEKİ UZAY GÖREVLERİNE REHBERLİK EDECEK

Euclid'in elde ettiği görüntünün, önümüzdeki yıllarda uzaya gönderilecek yeni nesil teleskoplar için önemli bir referans oluşturacağı belirtiliyor.

Araştırmacılar, aynı bölgenin ilerleyen yıllarda yeniden görüntülenmesiyle yıldızların hareketlerinin daha hassas biçimde ölçülebileceğini ve gezegen sistemlerine ilişkin hesaplamaların daha doğru yapılabileceğini ifade ediyor.

SAMANYOLU'NUN YAPISI DAHA AYRINTILI İNCELENECEK

Dev veri seti yalnızca ötegezegen araştırmalarına katkı sağlamayacak. Bilim insanları, çift yıldız sistemlerinden kahverengi cücelere, yıldız oluşum bölgelerinden galaksideki toz bulutlarına kadar birçok yapının da bu görüntüler sayesinde daha ayrıntılı analiz edilebileceğini belirtiyor.

Euclid teleskobunun kaydettiği bu tarihi görüntünün, Samanyolu'nun merkezine ilişkin bilimsel çalışmalarda yeni bir dönemin kapısını aralaması bekleniyor.

KONUŞMA BOZUKLUĞU NEDİR?

Konuşma bozukluğu, kişinin sesleri, kelimeleri ve cümleleri doğru, akıcı ve anlaşılır şekilde ifade etmesini engelleyen durumlar olarak tanımlanıyor. Sorun, konuşma organlarının işlevlerindeki aksaklıklardan veya beyindeki konuşma merkezlerini etkileyen nörolojik nedenlerden kaynaklanabiliyor.

Bu durum, bireyin ne söylemek istediğini bilmesine rağmen düşüncelerini sözlü olarak aktarmakta zorlanmasına yol açabiliyor. Uzmanlar, konuşma bozukluklarının zihinsel yetersizlikten çok, seslerin üretilmesi ve aktarılmasıyla ilgili motor veya işlevsel sorunlardan kaynaklandığını belirtiyor.

DİL BOZUKLUĞU İLE KONUŞMA BOZUKLUĞU AYNI DEĞİL

Uzmanlara göre dil ve konuşma bozuklukları sıklıkla karıştırılıyor. Dil bozukluğu, kişinin kelimeleri anlaması veya cümle kurmasıyla ilgili sorunları ifade ederken, konuşma bozukluğu ise bu kelimelerin fiziksel olarak doğru şekilde seslendirilmesiyle ilgili problemleri kapsıyor.

Bu ayrımın doğru yapılması, uygulanacak tedavi yönteminin belirlenmesi açısından büyük önem taşıyor.

EN SIK GÖRÜLEN KONUŞMA BOZUKLUKLARI

Konuşma bozuklukları farklı türlerde ortaya çıkabiliyor. Artikülasyon bozukluklarında sesler yanlış veya eksik çıkarılırken, fonolojik bozukluklarda seslerin zihinsel organizasyonunda sorun yaşanabiliyor.

Kekemelik ve hızlı konuşma olarak bilinen takifemi ise akıcı konuşma bozuklukları arasında yer alıyor. Ayrıca beyin hasarına bağlı gelişen dizartri ve apraksi gibi motor konuşma bozuklukları ile ses tellerini etkileyen ses bozuklukları da sık karşılaşılan problemler arasında bulunuyor.

ÇOCUKLARDA ERKEN MÜDAHALE BÜYÜK ÖNEM TAŞIYOR

Çocukluk döneminde görülen konuşma bozuklukları genellikle gelişim sürecinde fark ediliyor. Uzmanlar, çocukların belirli yaşlarda belirli sesleri doğru çıkarmasının beklendiğini ve akranlarından belirgin şekilde geri kalan çocukların değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.

"Zamanla düzelir" düşüncesiyle beklemenin önemli bir hata olduğuna dikkat çeken uzmanlar, erken yaşta başlanan dil ve konuşma terapilerinin başarı oranını artırdığını belirtiyor.

YETİŞKİNLERDE ANİ KONUŞMA BOZUKLUĞU CİDDİYE ALINMALI

Yetişkinlerde sonradan gelişen konuşma bozuklukları çoğu zaman nörolojik hastalıklar, kafa travmaları veya inme gibi ciddi sağlık sorunlarının belirtisi olabiliyor.

Özellikle aniden başlayan konuşma güçlüğü, kelimeleri karıştırma veya konuşamama gibi durumların acil değerlendirilmesi gerektiği belirtiliyor. Uzmanlar, bu belirtilerin felç veya beyin kanamasının habercisi olabileceği konusunda uyarıyor.

TEDAVİ KİŞİYE ÖZEL PLANLANIYOR

Konuşma bozukluklarının tedavisinde en önemli yöntemlerden biri dil ve konuşma terapisi olarak öne çıkıyor. Sorunun kaynağına göre artikülasyon terapisi, akıcılık çalışmaları, motor konuşma terapileri veya ses terapileri uygulanabiliyor.

Bazı vakalarda ise dil bağı, dudak-damak yarığı veya ses teli problemleri gibi yapısal nedenlerin cerrahi yöntemlerle düzeltilmesi gerekebiliyor. Tedavi sürecinin başarısında düzenli terapi ve uzman takibi büyük rol oynuyor.

HANGİ BÖLÜME BAŞVURULMALI?

Konuşma bozukluğu şikayeti bulunan kişilerin öncelikle Kulak Burun Boğaz veya Nöroloji uzmanlarına başvurması öneriliyor. Yapılan değerlendirmelerin ardından gerekli durumlarda dil ve konuşma terapistleri sürece dahil oluyor.

Uzmanlar, konuşma güçlüğünün sosyal yaşamı ve eğitim başarısını olumsuz etkileyebileceğini belirterek, belirtilerin fark edilmesi halinde profesyonel destek alınmasının önemine dikkat çekiyor.

Egzoz gazını, gürültü kirliliğini ve yoğun trafiği geride bırakmayı tercih eden bu yerleşimler, ziyaretçilerine daha sakin ve çevreci bir deneyim sunuyor. Tarihi dokularını koruyan ya da doğal yaşamı ön planda tutan bu destinasyonlar, farklı ulaşım yöntemleriyle dikkat çekiyor.

MOTORLU ARAÇLARIN YASAKLANDIĞI YERLER NEDEN TERCİH EDİLİYOR?

Dünyanın farklı ülkelerinde bulunan bazı ada ve kasabalarda otomobillerin kullanımı tamamen ya da büyük ölçüde yasaklanmış durumda. Bu uygulamalar sayesinde hem hava kirliliği azaltılıyor hem de tarihi ve doğal dokunun korunması amaçlanıyor.

Araç trafiğinin bulunmadığı bölgelerde yürüyüş, bisiklet ve hayvanlarla yapılan ulaşım günlük yaşamın doğal bir parçası olarak öne çıkıyor.

MACKINAC ADASI YÜZYILI AŞKIN SÜREDİR OTOMOBİLSİZ

ABD'nin Michigan eyaletindeki Mackinac Adası, 1898 yılından bu yana motorlu araçlara kapalı olmasıyla biliniyor. Adada ulaşım ağırlıklı olarak bisikletler, yürüyüş ve at arabalarıyla sağlanıyor. Bu özelliği sayesinde bölge hem tarihi atmosferini koruyor hem de her yıl çok sayıda turisti ağırlıyor.

MONHEGAN ADASI DOĞASIYLA ÖNE ÇIKIYOR

Maine eyaletinde bulunan Monhegan Adası, sanatçılar ve doğa tutkunlarının uğrak noktaları arasında yer alıyor. Acil durum araçları ve lojistik taşıtlar dışında motorlu araçların kullanılmadığı ada, yürüyüş rotaları ve doğal güzellikleriyle sakin bir tatil arayanların ilgisini çekiyor.

HYDRA ADASINDA ULAŞIM EŞEKLERLE SAĞLANIYOR

Yunanistan'ın en dikkat çeken adalarından Hydra'da motorlu araçların yanı sıra bisiklet kullanımı da oldukça sınırlı. Yol yapısının uygun olmaması nedeniyle yük taşımacılığı ve ulaşımın büyük bölümü eşekler aracılığıyla gerçekleştiriliyor. Bu durum adanın geleneksel kimliğini bugüne kadar korumasına katkı sağlıyor.

DAUFUSKIE ADASI HUZURLU YAŞAMIYLA DİKKAT ÇEKİYOR

ABD'nin Güney Carolina eyaletinde bulunan Daufuskie Adası'na kara bağlantısı bulunmuyor. Bu nedenle adada otomobil kullanımı yaygın değil. Günlük ulaşımda golf araçları ve bisikletler tercih edilirken, bölge tarihi yapısı ve sakin yaşam tarzıyla öne çıkıyor.

GIETHOORN KANALLARIYLA ÜNLÜ BİR KASABA

"Hollanda'nın Venedik'i" olarak anılan Giethoorn'da şehir merkezinde otomobil trafiğine izin verilmiyor. Kanallar üzerine kurulu yerleşimde ulaşım tekneler, bisikletler ve yürüyüş yollarıyla sağlanıyor. Sessiz atmosferi ve geleneksel evleriyle kasaba, Avrupa'nın en ilgi çekici destinasyonları arasında gösteriliyor.

ZERMATT TEMİZ HAVASINI KORUMAYI BAŞARIYOR

İsviçre Alpleri'nin eteklerinde yer alan Zermatt, hava kalitesini korumak amacıyla özel araç kullanımını yasaklayan yerleşimlerden biri olarak öne çıkıyor. Bölgede ulaşım trenler, elektrikli otobüsler ve elektrikli taksilerle gerçekleştiriliyor. Matterhorn Dağı manzarasıyla ünlü kasaba, çevreci ulaşım anlayışı sayesinde her yıl milyonlarca ziyaretçiyi ağırlıyor.

DOĞAYLA UYUMLU YAŞAM MODELİ İLGİ GÖRÜYOR

Motorlu araç kullanımının sınırlandırıldığı bu bölgeler, yalnızca çevreyi korumakla kalmıyor; ziyaretçilere daha sakin, güvenli ve huzurlu bir yaşam deneyimi de sunuyor. Gürültünün ve yoğun trafiğin olmadığı bu destinasyonlar, sürdürülebilir turizm anlayışının başarılı örnekleri arasında gösteriliyor. Özellikle doğayla iç içe vakit geçirmek isteyen gezginler için otomobilsiz yerleşimler her geçen yıl daha fazla ilgi görüyor.

Mevcut plaka tanıma kameralarına entegre edilen sistem, kişisel elektronik cihazlardan yayılan dijital sinyalleri toplayarak hareket analizleri oluşturabiliyor.

iPhone ve AirPods sinyalleri izlenebiliyor

SignalTrace, iPhone, AirPods, akıllı saatler ve fitness takipçileri gibi Bluetooth sinyali yayan cihazları tespit ederek bu verileri plaka bilgileriyle eşleştirebiliyor.

Bu sayede belirli kişilerin veya grupların hareketleri dijital bir iz üzerinden takip edilebiliyor.

Şirketten veri güvenliği açıklaması

Leonardo, sistemin cihazların içeriğine erişmediğini, mesajları okumadığını ve şifre kırma işlemi yapmadığını belirtti.

Şirkete göre toplanan veriler yalnızca kolluk kuvvetlerinin talepleri doğrultusunda kullanılıyor.

Gizlilik tartışmaları başladı

Uzmanlar ise sistemin kullanılabilmesi için arama kararı şartına ilişkin net bir düzenleme bulunmamasının, kişisel verilerin korunması açısından hukuki tartışmaları beraberinde getirebileceğine dikkat çekiyor.

SignalTrace'in önceki nesil plaka tanıma teknolojileri ise 25'ten fazla ülkede yaklaşık 4 bin kurum tarafından kullanılıyor.

KİREÇLENME YAŞAM KALİTESİNİ DÜŞÜRÜYOR

Halk arasında "kireçlenme" veya "eklem sıvısının tükenmesi" olarak bilinen eklem kıkırdağı aşınmaları, özellikle ilerleyen yaşlarda sık görülen sağlık sorunları arasında yer alıyor.

Bu durum zamanla yürüme güçlüğüne, merdiven çıkarken zorlanmaya ve sürekli ağrı nedeniyle günlük aktivitelerin kısıtlanmasına yol açabiliyor. Uzmanlar, bazı hastaların ağrı nedeniyle her gün düzenli ilaç kullanmak zorunda kaldığını belirtiyor.

PROTEZ CERRAHİSİ YÜZEY YENİLEME İŞLEMİDİR

Memorial Medstar Antalya Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Bölümü'nden Op. Dr. Mustafa Kunt, diz ve kalça protezi ameliyatlarının en sık ileri düzey eklem kireçlenmelerinde uygulandığını ifade etti.

Protez ameliyatlarının temel olarak aşınan eklem yüzeylerinin uygun protez materyalleriyle değiştirilmesi işlemi olduğunu belirten Kunt, bu operasyonların hasta memnuniyet oranlarının oldukça yüksek olduğunu söyledi.

Uzmanlar, başarılı bir operasyon sonrasında hastaların ağrılarında belirgin azalma yaşandığını ve hareket kabiliyetlerinin önemli ölçüde arttığını vurguluyor.

60 YAŞ ÜZERİNDE RİSK DAHA FAZLA

Kireçlenme genellikle 60 yaş ve üzerindeki bireylerde görülüyor. Ancak bazı risk faktörleri nedeniyle daha genç yaşlarda da ortaya çıkabiliyor.

Aşırı kilo, eski spor yaralanmaları, kalça çıkığı öyküsü, romatizmal hastalıklar ve genetik yatkınlık, kireçlenme riskini artıran başlıca etkenler arasında yer alıyor.

Kadınlarda ise özellikle menopoz sonrası dönemde kemik ve kıkırdak yapısında meydana gelen değişiklikler nedeniyle eklem sorunlarının daha sık görüldüğü belirtiliyor.

AMELİYAT KARARI KİŞİYE GÖRE VERİLİYOR

Uzmanlara göre protez ameliyatlarında her hasta için aynı yaklaşım uygulanmıyor. Cerrahi karar alınırken ağrının şiddeti, hareket kısıtlılığı ve hastanın günlük yaşamının ne ölçüde etkilendiği ayrıntılı şekilde değerlendiriliyor.

Röntgen görüntüleri, gerekli durumlarda MR incelemeleri ve kan tetkikleri de karar sürecinde önemli rol oynuyor. Amaç, hastanın yaşam kalitesini artıracak en uygun tedavi yöntemini belirlemek oluyor.

BAŞARILI SONUÇ İÇİN DOĞRU PLANLAMA ŞART

Protez ameliyatlarında kullanılan malzemenin hastanın kemik yapısına uygun seçilmesi büyük önem taşıyor. Bunun yanı sıra operasyonun steril koşullarda ve deneyimli bir cerrahi ekip tarafından gerçekleştirilmesi başarı oranını artırıyor.

Uzmanlar, ameliyat öncesi hazırlık sürecinin ve operasyon planlamasının sonuçlar üzerinde doğrudan etkili olduğunu ifade ediyor.

AMELİYAT SONRASI SÜREÇ DE ÖNEM TAŞIYOR

Diz ve kalça protezi ameliyatlarında yalnızca operasyonun başarılı geçmesi yeterli olmuyor. Hastaların ameliyat sonrası süreç hakkında doğru bilgilendirilmesi ve rehabilitasyon programına uyum sağlaması da tedavinin önemli parçaları arasında yer alıyor.

Uzmanlar, hasta ve hekim arasındaki güçlü iletişimin hem iyileşme sürecini hızlandırdığını hem de hasta memnuniyetini artırdığını belirtiyor.

HAREKETLİ YAŞAMA DÖNÜŞ MÜMKÜN

Modern tıbbın en başarılı uygulamaları arasında gösterilen diz ve kalça protezi ameliyatları sayesinde birçok kişi yeniden aktif yaşamına dönebiliyor.

Uzmanlar, doğru hasta seçimi, uygun cerrahi teknik ve düzenli takip ile protez cerrahisinin hareket özgürlüğünü artırdığını ve yaşam kalitesini önemli ölçüde yükselttiğini vurguluyor.

Akaryakıt fiyatları Meclis gündemine taşındı

İYİ Parti Denizli Milletvekili Yasin Öztürk, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'a verdiği soru önergesinde, uluslararası petrol fiyatları ile Türkiye'deki akaryakıt zamları arasındaki farkın nedenlerini sordu.

Öztürk, akaryakıt fiyatlarının yalnızca küresel gelişmelerle açıklanamayacağını belirterek, döviz kuru, vergi yükü ve fiyatlama politikalarının da vatandaşın ödediği fiyatı artırdığını ifade etti.

"Fiyatı yalnızca ham petrol belirlemiyor"

Soru önergesini yanıtlayan Bakan Bayraktar, Türkiye'de akaryakıt fiyatlarının 1 Ocak 2005'ten bu yana serbest piyasa koşullarında oluştuğunu belirtti.

Bayraktar, uluslararası ham petrol fiyatının yanı sıra navlun maliyetleri, döviz kuru, gümrük vergileri, arz-talep dengesi ve piyasa koşullarının da fiyatları etkilediğini söyledi.

Yurt içindeki pompa satış fiyatının ise temel olarak ürün fiyatı, dağıtıcı ve bayi marjı ile ÖTV ve KDV'den oluşan vergilerden meydana geldiğini ifade etti.

Petrol düşse de fiyat neden artabiliyor?

Bayraktar, uluslararası piyasalarda petrol fiyatlarının gerilemesi veya döviz kurunda düşüş yaşanmasının tek başına akaryakıt fiyatlarının ineceği anlamına gelmediğini belirtti.

Rafine ürünlerin uluslararası fiyatları, arz-talep dengesi, navlun maliyetleri, döviz kuru hareketleri, vergisel unsurlar ve diğer piyasa gelişmelerinin eş zamanlı olarak pompa fiyatlarına yansıdığını kaydetti.

Vergiler için Maliye Bakanlığı'nı işaret etti

Bayraktar, oluşan nihai pompa fiyatının tüm bu unsurların birlikte değerlendirilmesiyle belirlendiğini söyledi.

Vergisel düzenlemeler ve enflasyon kaynaklı etkilerin ise Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın görev alanında olmadığını belirten Bayraktar, bu konular için Hazine ve Maliye Bakanlığı'ndan görüş alınmasının daha doğru olacağını ifade etti.

Ölüm sayısı arttı, kaba ölüm hızı değişmedi

TÜİK verilerine göre 2024 yılında 489 bin 734 olan ölüm sayısı, 2025'te 491 bin 684'e yükseldi. Hayatını kaybedenlerin yüzde 55,1'ini erkekler, yüzde 44,9'unu kadınlar oluşturdu.

Bin kişi başına düşen ölüm sayısını ifade eden kaba ölüm hızı ise önceki yılla aynı seviyede kalarak binde 5,7 olarak kaydedildi.

Kaba ölüm hızının en yüksek olduğu il Sinop olurken, onu Kastamonu, Giresun ve Balıkesir takip etti. En düşük kaba ölüm hızı ise Şırnak'ta ölçüldü.

En fazla ölüm dolaşım sistemi hastalıklarından kaynaklandı

2025 yılında ölüm nedenleri incelendiğinde, ilk sırada yüzde 34,7 ile dolaşım sistemi hastalıkları yer aldı. Bunu yüzde 16,1 ile iyi ve kötü huylu tümörler (kanser), yüzde 15,1 ile solunum sistemi hastalıkları izledi.

Dolaşım sistemi hastalıklarına bağlı ölümlerin;

Yüzde 42,3'ü iskemik kalp hastalıklarından,

Yüzde 24,6'sı diğer kalp hastalıklarından,

Yüzde 18,2'si serebro-vasküler hastalıklardan kaynaklandı.

Bu hastalıklara bağlı ölüm oranının en yüksek olduğu il Çanakkale, en düşük olduğu il ise Kilis olarak açıklandı.

Kanser ölümlerinde ilk sırada akciğer yer aldı

İyi ve kötü huylu tümörlere bağlı ölümler incelendiğinde, ölümlerin yüzde 28,9'unun gırtlak, soluk borusu, bronş ve akciğerin kötü huylu tümörlerinden kaynaklandığı belirlendi.

Bunu yüzde 8 ile kolon kanseri, yüzde 7,6 ile lenfoid ve hematopoetik kötü huylu tümörler takip etti.

Kanser kaynaklı ölüm oranının en yüksek olduğu il Ağrı, en düşük olduğu il ise Kilis oldu.

Bebek ve beş yaş altı ölüm hızında düşüş

TÜİK verilerine göre bebek ölümlerinde de gerileme yaşandı. 2024 yılında 8 bin 484 olan bebek ölüm sayısı, 2025 yılında 6 bin 988'e düştü. Buna bağlı olarak bebek ölüm hızı binde 9,0'dan binde 7,8'e geriledi.

Doğumdan sonraki ilk beş yıl içinde ölme olasılığını gösteren beş yaş altı ölüm hızı ise 2024'te binde 11,1 iken, 2025 yılında binde 9,5 olarak hesaplandı.

Buna göre, Kütahyalı girişimcilerin destek almaya hak kazanan projeleri belirlendi.

Programa toplam 57 proje başvurusu yapılırken idari, teknik ve mali değerlendirmeler sonucunda 46 proje başarılı bulunarak destek almaya hak kazandı. Desteklenmeye hak kazanan projelerin toplam bütçesi 307 milyon 101 bin 736 lira olarak gerçekleşti.

“YENİ İSTİHDAM İMKANLARI SAĞLAYACAK”

İller bazında değerlendirildiğinde Kütahya’dan sunulan 4 projenin tamamı desteklenmeye hak kazandı.

Zafer Kalkınma Ajansı Genel Sekreteri Kutlu Eser, program sonuçlarına ilişkin açıklamada bulundu.

Eser, TR33 Bölgesi’nden programa gösterilen yoğun ilginin işletmelerin yeşil geçiş sürecine uyum sağlama konusundaki kararlılığını ortaya koyduğunu söyledi.

Desteklenecek projelerin bölgede faaliyet gösteren işletmelerin rekabet güçlerinin artırılmasına, çevresel sürdürülebilirlik uygulamalarının yaygınlaştırılmasına ve yeni istihdam imkanlarının oluşturulmasına katkı sağlayacağını dile getirdi.

Destek almaya hak kazanan girişimcileri tebrik eden Eser, “Ajans olarak programa başvuru yapan tüm işletmelere ve süreç boyunca katkı sunan paydaşlara teşekkür ediyor, destek almaya hak kazanan projelerin bölgemize hayırlı olmasını diliyoruz.” diye konuştu.

İŞTE O İŞLETMELER VE PROJELER

AMS Akyol Metal Anonim Şirketi, Çevre Dostu Üretim Altyapısıyla Seramik-Porselen Makine İmalatında Dönüşüm projesi

Düzeltaş İnşaat Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Atık Hammadde Kullanılarak Dolgulu Bor Blok Üretimi Projesi

Boliş Plastik ve Kimya Sanayi Ticaret Anonim Şirketi, Plastik Atıkların Geri Kazanımı ve Su Tasarrufunun Arttırılması projesi

Hermes Porselen San.Tic. A.Ş., Porselen Üretiminde Oluşan Atık Suların Geri Kazanımı ve Yeniden Kullanımı ile Su ve Karbon Ayak İzi Azaltımı projesi

Kaza, Atatürk Bulvarı üzerinde bir yaya geçidinde meydana geldi.

Cadde üzerinde ticari taksiye yaya geçidinde vatandaşlara yol vermek için durduğu sırada bir motosiklet arkadan çarptı.

Çarpmanın etkisiyle motosiklet devrilirken sürücü hafif yaralandı.

Kazanın 112 Acil Çağrı Merkezi’ne bildirilmesi üzerine bölgeye sağlık ve polis ekipleri sevk edildi.

Yaralıya ilk müdahalesi sağlık ekipleri tarafından olay yerinde yapıldı.

Kaza nedeniyle bir süre tek şeritten ilerleyen trafik, araçların kaldırılmasıyla normale döndü.

Türk Eğitim-Sen Kütahya Şubesi seçimli olağanüstü genel kurulu gerçekleştirildi.

Kütahya Belediyesi Sosyal Tesislerinde düzenlenen genel kurulun divan başkanlığını Türk Eğitim Sen Genel Başkan Yardımcısı İrfan Kılınçer yaptı.

Genel kurul öncesi konuşan Kılınçer, sendikanın Kütahya’daki çalışmalarını yakından takip ettiğini söyledi.

Türk Eğitim-Sen olarak Kütahya’da 2 bin 500 üyeye sahip olduğunu aktaran Kılınçer, “Türk Eğitim-Sen’in geneldeki üyesi arttı ama Kütahya şubemiz maalesef istenilen seviyelerde değil. İnşallah bugün burada yapacağımız genel kurulla genç ve dinamik bir ekiple Kütahya’da var olan üyelerimizi artıracağımıza yürekten inanıyorum.” diye konuştu.

Türk Eğitim-Sen Kütahya Şube Başkanlığına seçilen Musa Çelik, sendika olarak görevlerinin bilincinde olduklarını ve bu doğrultuda çalışacaklarını kaydetti.

34 yıllık bir çınarın gölgesinde çalışmanın gururunu yaşadığını belirten Çelik, Türkiye Kamu-Sen'in tarihi yalnızca sendikal başarıların tarihi değildir. Aynı zamanda bir karakterin, bir duruşun ve bir inancın tarihidir” dedi.

Musa Çelik Başkanlığındaki Türk Eğitim-Sen Kütahya Şube yönetimi şu isimlerden oluştu: Oktay Yavuz, Ali Kara, Dr. Erkan Çakır, Serdar Taşoğlu, Enes Eser ve Zekeriya Akkaş.

Sakarya’da yaşayan çini sanatçısı 50 yaşındaki Filiz Fidan, 31 yıl önce Kütahya Dumlupınar Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Çini İşlemeciliği Bölümünde eğitim aldı.

Fidan üniversitede eğitim görürken UNESCO tarafından 2009'da "Yaşayan İnsan Hazinesi" ödülü verilen çini ustası Mehmet Gürsoy ile İsmail Yiğit ve Mehmet Koçer'le tanıştı.

Geleneksel yöntemlerle çini sanatını öğrenen ve mezun olduktan sonra 2 yıl İznik Vakfı Çini Atölyesi'nde çalışan Fidan, Sakarya Üniversitesinde formasyon eğitimi aldı.

Evlenip çocuk sahibi olmasının ardından çalışma hayatına 15 yıl ara veren Fidan, 2016'da çocuklarını resim kursuna kaydettirmek için geldiği Adapazarı Yenikent Halk Eğitimi Merkezi'nde çini alanında usta öğreticiliği teklifini kabul etti.

Sanatını geleneksel yöntemlerle icra eden Fidan'dan eğitim alan kursiyerler, hem sosyalleşiyor hem de yaptıkları ürünlerin satışından gelir elde ediyor.

“TÜRKİYE KÜLTÜR YOLU FESTİVALİ’NDE YER ALACAĞIM”

Kültür ve Turizm Bakanlığınca yok olma tehlikesi altındaki geleneksel sanatları icra eden somut olmayan kültürel miras taşıyıcılarına verilen sanatçı tanıtım kartına 2024'te sahip olan Fidan, çini sanatını geleceğe aktarmak için sergi ve eğitimler düzenliyor.

Fidan, 4-12 Temmuz'da Sakarya'da düzenlenecek Türkiye Kültür Yolu Festivali'nde bir eseri ve atölye çalışmalarıyla yer alacak.
İşini severek yaptığını aktaran Fidan, üniversiteden mezun olduktan sonra çalıştığı vakıfın kendisine değerler kattığını söyledi.

“ÇİNİ ÇALIŞIRKEN SIKILMAYA GELMEZ”

Çininin kadim ve eski sanat olduğunu vurgulayan Fidan, “Uygulamaları çok farklıdır, arkadaşlarımızla gerçekten sakin ve huzurlu hissederek çalışmalarımızı yapıyoruz. Çini çalışırken sıkılmaya gelmez, sıkıldığın zaman fırçayı bırakman gerekiyor. Böyle olduğunda 10-15 dakika terapi yapar gibi aramızda konuşma ve sohbet oluyor, daha sonra yapacağımız işleri birbirimizden fikir alarak yapıyoruz.” diye konuştu.

Kütahya, zengin tarihi mirası, doğal güzellikleri ve kültürel değerleriyle Türkiye’nin görülmesi gereken şehirlerinden biridir.

Tarihi antik kentlerden, termal kaplıcalara, yemyeşil doğa alanlarından geleneksel Osmanlı mimarisiyle süslenmiş sokaklara kadar geniş bir yelpazeye sahiptir.

İşte Kütahya’da mutlaka gezip görmeniz gereken yerler:

İlk kez göreceğiniz 1890’lı yıllara ait olan ve yabancılar tarafından çekilen bu fotoğraflar dönemin Kütahya’sını yansıtıyor...

Kütahya geçmişten bugüne birçok medeniyete ev sahipliği yapmış bir kent.

İlk kez göreceğiniz 1890’lı yıllara ait olan ve yabancılar tarafından çekilen bu fotoğraflar dönemin Kütahya’sını yansıtıyor.

Fotoğraflar arasında Kütahya’nın Çavdarhisar ilçesindeki 5 bin yıl geçmişi bulunan Aizanoi Antik Kenti’ndeki tiyatro da yer alıyor.

Yaklaşık 130 yıl önce çekişmiş arşivlerden çıkan fotoğrafları keyifle izleyeceksiniz...

Kütahya'da, 35 yıl önce başlayan höyük kurtarma kazısında yeni bir buluntuya daha ulaşıldı. 4 bin 400 yıl öncesine ait yeşim taşından yapılan silindir mühür gün yüzüne çıkarıldı. 

Kentte faaliyet gösteren termik santral bölgesindeki höyükte devam eden kurtarma kazısında yeni bir tarihi eser daha bulundu. 

Kütahya Müzesi Müdürlüğü tarafından Çelikler Holding sponsorluğundaki kazıya Dr. Arkeolog Sevgi Gürdal başkanlık yapıyor.

Erken Tunç Çağı başta olmak üzere seramik üretimine dair buluntuların çıkarıldığı höyük milattan önce 3000-2000 yıllarını kapsıyor. 
Kurtarma kazısını 25 uzman personel ve 50 işçi olmak üzere toplam 75 kişilik bir ekip yürütüyor. 

“2024’ÜN EN ÖNEMLİ BULUNTULARINDAN BİRİSİ”

Höyükte Orta Tunç Çağı ve Erken Tunç Çağı tabakalarında çalışma yürüttüklerini belirten kazı başkanı Dr. Arkeolog Sevgi Gürdal, 2024 kazı sezonu için en önemli buluntulardan birisini ortaya çıkardıklarını söyledi. 

Bu çerçevede Erken Tunç Çağı II dönemine tarihlenen tabakada rastladıkları 4 bin 400 yıllık silindir mühür olduğunu aktaran Gürdal, “Silindir mühürler Mezopotamya'da ilk olarak 4'üncü binin ortalarında çıkıyor. Daha sonra ticari yollarla hem Anadolu'ya hem de dünyanın farklı bölgelerine yayılıyor.” dedi.

“EN ESKİ MÜHÜR OLMA ÖZELLİĞİNİ TAŞIYOR"

Aynı döneme ait Batı Anadolu'da şimdiye kadar sadece iki eser bulunduğunu hatırlatan Gürdal, geçen yaz Çanakkale'deki Troya Antik Kenti'nde biri pişmiş topraktan, diğeri mavi feldispat taşından yapılmış iki silindir mühür bulunduğunu kaydetti.

Seyitömer'de buldukları silindir mührün, Troya'dakilerden yaklaşık 600 yıl önce yapıldığını vurgulayan Gürdal, “Seyitömer Höyük kazılarında daha önce Erken Tunç Çağı III ve Orta Tunç Çağı'na ait silindir mühürler bulundu ancak bu örnek, İç Batı Anadolu'daki en eski silindir mühür olma özelliği taşımaktadır.” ifadelerini kullandı. 
Gürdal, silindir gövdeli, yatay dairesel ip delikli mührün baskı yüzeyinin her iki uçta dairesel çizgiyle sınırlandırıldığını ve iki çizgi arasında kafes motifi biçiminde bezeme bulunduğunu bildirdi.
“BAZI MEDENİYETLERDE KUTSAL KABUL EDİLİYOR”

Mührün, bölgede uluslararası ticaretin olduğunu ve kültürel etkileşimi gösterdiğini anlatan Gürdal, mührün ham maddesiyle ilgili araştırmalarda yeşim taşından yapıldığını belirlediklerini dile getirdi. 

Yeşim taşının, Türkiye'de nadir bulunan bir taş olduğunu bildiren Gürdal, şöyle devam etti:
“Bazı medeniyetlerde kutsal kabul edilen bir taş. Buraya en yakın ise Bursa ile Kütahya arasındaki Harmancık bölgesinde var ancak bu coğrafyada yeşim taşı mor renkli, bulduğumuz mühür ise yeşil renkli.

Uzmanlarla yaptığımız görüşmelerde nadir de olsa yeşim taşının yeşil örneklerinin Harmancık bölgesinde olduğunu söylediler. Uluslararası farklı kültürlerden etkilenerek yapıldığını, bölgedeki bir taş çeşidiyle üretildiğini göstermesi bakımından son derece önemli bir buluntu."
Gürdal, silindir mührü bir mimari yapıyı kaldırırken duvarın içinden bulduklarını sözlerine ekledi.