Böylece askeri harcamalar art arda 11’inci yılını da yükselişle tamamladı.

Raporda, küresel askeri harcamaların dünya ekonomisindeki payının yüzde 2,5’e çıkarak 2009’dan bu yana en yüksek seviyeye ulaştığı vurgulandı.

SAVAŞLAR VE BELİRSİZLİK ARTIŞI TETİKLEDİ

Uzmanlara göre bu artışın arkasında devam eden çatışmalar ve artan jeopolitik belirsizlikler bulunuyor.

Devletlerin güvenlik kaygıları nedeniyle savunma bütçelerini artırdığına dikkat çekilirken, küresel ölçekte silahlanma eğiliminin güçlendiği ifade ediliyor.

EN FAZLA HARCAMA YAPAN ÜLKELER

2025 yılında en fazla askeri harcama yapan ülkeler sırasıyla ABD, Çin, Rusya, Almanya ve Hindistan oldu. Bu beş ülke, dünya genelindeki askeri harcamaların yaklaşık yüzde 58’ini oluşturdu.

ABD’nin askeri harcamaları yüzde 7,5 düşüşle 954 milyar dolara gerilerken, bu düşüşün geçici olabileceği değerlendiriliyor. Çin’in harcamaları ise yüzde 7,4 artarak 336 milyar dolara yükseldi ve uzun vadeli artış trendini sürdürdü.

TÜRKİYE’DE HARCAMALAR ARTIŞTA

Raporda Türkiye’nin askeri harcamalarına da yer verildi. Buna göre Türkiye’nin savunma harcamaları 2025 yılında yüzde 7,2 artarak 30 milyar dolara ulaştı.

2016 yılına kıyasla yüzde 94’lük artış dikkat çekerken, bu yükselişin en önemli nedenlerinden biri olarak yerli savunma sanayisine yapılan yatırımlar gösterildi. Savunma sanayisine ayrılan özel fonun toplam harcamalar içindeki payının da arttığı belirtildi.

AVRUPA’DA TARİHİ ARTIŞ

Rapora göre askeri harcamalardaki en büyük artış Avrupa’da gerçekleşti. Bölgedeki harcamalar yüzde 14 artarak 864 milyar dolara ulaştı ve rekor kırdı.

Bu yükselişte Rusya-Ukrayna Savaşı ve artan güvenlik kaygıları etkili oldu. Almanya’nın harcamaları yüzde 24 artışla 114 milyar dolara yükselirken, Ukrayna’nın savunma harcamalarının GSYH’sine oranı yüzde 40’a ulaştı.

ASYA-PASİFİK BÖLGESİNDE YÜKSELİŞ

Asya ve Okyanusya bölgesinde de askeri harcamalar artış gösterdi. 2025 yılında yüzde 8,1’lik yükselişle toplam harcama 681 milyar dolara çıktı. Bölgedeki tüm alt alanlarda artış görülmesi, askeri hareketliliğin geniş bir coğrafyaya yayıldığını ortaya koydu.

ARTIŞ TRENDİ DEVAM EDEBİLİR

Uzmanlar, küresel ölçekte yaşanan krizler ve güvenlik endişeleri nedeniyle askeri harcamalardaki artışın önümüzdeki yıllarda da sürebileceğini öngörüyor. Devletlerin uzun vadeli savunma planları ve artan risk algısı, bu eğilimin kalıcı olabileceğine işaret ediyor.

ASYA ÜLKELERİ ZİRVEYE AMBARGO KOYDU

Sıralamanın ilk üç basamağında Asya ülkelerinin hakimiyeti dikkat çekiyor. Singapur’u 190 ülke ile Güney Kore ve 189 ülke ile Japonya takip ediyor. Avrupa ülkeleri ise listenin 4. ve 5. sıralarında kümelenmiş durumda.

TÜRK PASAPORTU 51. SIRADA

Dünyanın en güçlü pasaportları sıralamasında Türkiye, 113 ülkeye vizesiz seyahat imkanı ile 51. sırada yer aldı. Türkiye’nin enerji ve diplomasi alanındaki hamlelerine rağmen küresel hareketlilik endeksindeki yeri geçtiğimiz yıla oranla stabil bir seyir izledi.

ÇİN VE BAE'DEN REKOR YÜKSELİŞ

Son on yılın en büyük başarı hikayelerine Çin ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) imza attı.

BAE: 42. sıradan 8. sıraya yükselerek büyük bir sıçrama gerçekleştirdi.

Çin: 2015 yılında 94. sıradayken, 37 yeni ülkeyle yaptığı vize anlaşmaları sayesinde 2025 yılında 64. sıraya kadar tırmandı.

2025 YILI EN GÜÇLÜ PASAPORTLAR SIRALAMASI

1. Singapur (193 ülke)
2. Güney Kore (190 ülke)
3. Japonya (189 ülke)
4. Almanya, İtalya, İspanya, İsviçre (188 ülke)
5. Fransa, İrlanda, Hollanda, Finlandiya (187 ülke)

Listenin en sonunda ise sadece 24 ülkeye vizesiz giriş hakkı bulunan Afganistan yer aldı. Onu Suriye ve Irak takip etti. Henley & Partners Başkanı Christian H. Kaelin, bu değişimin sadece bir sıralama farkı değil, küresel "yumuşak güç" dinamiklerindeki köklü dönüşümün bir yansıması olduğunu vurguladı.

YASAĞIN ETKİSİ SINIRLI KALDI

Molly Rose Vakfı tarafından yürütülen kapsamlı araştırma, 12 ile 15 yaş arasındaki 1.050 çocuğun katılımıyla gerçekleştirildi. Mart ayında yapılan anket sonuçları, sosyal medya yasağının sahadaki karşılığının sınırlı kaldığını ortaya koydu.

Araştırmaya göre, söz konusu yaş grubundaki çocukların yüzde 61’i en az bir sosyal medya platformunda aktif olarak yer almayı sürdürüyor. Bu durum, yasal düzenlemelerin dijital alışkanlıkları değiştirmekte yetersiz kaldığını gözler önüne seriyor.

ENGELLER KOLAYLIKLA AŞILIYOR

Araştırma bulguları, yalnızca erişimin devam ettiğini değil, aynı zamanda yasağın teknik olarak da kolaylıkla aşılabildiğini ortaya koyuyor. Katılımcı çocukların yüzde 70’i, sosyal medya platformlarına girişte karşılaştıkları kısıtlamaları aşmanın “çok kolay” olduğunu ifade etti.

Uzmanlara göre bu durum, mevcut denetim mekanizmalarının yetersizliğine işaret ederken, çocukların dijital platformlara erişimini sınırlandırmanın teknik açıdan daha güçlü çözümler gerektirdiğini ortaya koyuyor.

REFAH ÜZERİNDE NET ETKİ YOK

Vakfın yayımladığı raporda, Aralık ayında yürürlüğe giren yasağın çocukların psikolojik ve sosyal refahı üzerindeki etkilerine dair henüz net bir sonuca ulaşılamadığı belirtildi.

Raporda, yasağın olumlu ya da olumsuz etkilerinin ölçülebilmesi için daha uzun vadeli verilere ihtiyaç duyulduğu vurgulandı. Bu durum, düzenlemenin yalnızca erişim değil, aynı zamanda çocukların genel gelişimi üzerindeki etkilerinin de dikkatle izlenmesi gerektiğini ortaya koyuyor.

SOSYAL MEDYA ŞİRKETLERİNE SORUŞTURMA

Öte yandan Avustralya hükümeti, sosyal medya platformlarına yönelik denetimlerini artırmış durumda. Resmi kaynaklardan yapılan açıklamada, Snap, TikTok, Facebook, Instagram ve YouTube hakkında kurallara uyumsuzluk şüphesiyle soruşturma başlatıldığı bildirildi.

Ülkenin e-Güvenlik kurumu tarafından yürütülen incelemelerin 2026 yılının ortalarına kadar tamamlanması bekleniyor. Soruşturma kapsamında ihlal tespit edilmesi halinde ilgili şirketlere 35 milyon dolara kadar para cezası uygulanabileceği ifade ediliyor.

DİJİTAL DÜZENLEMELER YENİDEN GÜNDEMDE

Ortaya çıkan veriler, çocukların dijital dünyadaki varlığını sınırlandırmaya yönelik mevcut politikaların yeniden değerlendirilmesi gerektiğini gündeme taşıdı. Uzmanlar, yalnızca yasakların değil, aile denetimi, eğitim ve teknoloji şirketlerinin sorumluluğunun da sürecin önemli parçaları olduğunu vurguluyor.

BALKANLAR VE KAFKASYA İLK SIRADA

Sırbistan, Arnavutluk, Kuzey Makedonya ve Bosna-Hersek gibi Balkan ülkeleri, Türk Lirası’nın daha avantajlı olduğu bölgeler arasında yer alıyor. Bu ülkelerde konaklama, yeme-içme ve ulaşım maliyetleri Avrupa’nın birçok noktasına kıyasla daha uygun seviyelerde bulunuyor.
Aynı şekilde Gürcistan ve Azerbaycan da hem yakınlığı hem de ekonomik olmasıyla dikkat çeken alternatifler arasında yer alıyor.

ASYA ÜLKELERİ UYGUN FİYATLARIYLA DİKKAT ÇEKİYOR

Daha uzak rotalar arasında ise Vietnam, Endonezya, Tayland ve Hindistan, düşük yaşam maliyetleri sayesinde bütçe dostu tatil seçenekleri sunuyor. Özellikle konaklama ve yeme-içme harcamalarının uygun olması, bu ülkeleri cazip hale getiriyor.

HEM KEŞİF HEM TASARRUF MÜMKÜN

Söz konusu destinasyonlar, yalnızca ekonomik olmalarıyla değil; tarihi, kültürel ve doğal zenginlikleriyle de öne çıkıyor. Balkan şehirlerinde tarihi dokuyu keşfetmek, Kafkasya’da doğa ile iç içe vakit geçirmek ya da Asya’da egzotik kültürleri deneyimlemek mümkün. Böylece tatilciler hem bütçelerini koruyabiliyor hem de farklı coğrafyaları keşfetme fırsatı yakalıyor.

2026 YAZI İÇİN ALTERNATİF ROTALAR ARTIYOR

Uzmanlar, döviz kurlarındaki değişimlerin tatil tercihlerinde belirleyici olmaya devam edeceğini belirtirken, uygun bütçeyle yurt dışına çıkmak isteyenler için bu ülkelerin önemli fırsatlar sunduğunu ifade ediyor. 2026 yaz sezonunda ekonomik ve keyifli bir tatil planlayanlar için bu rotalar öne çıkan seçenekler arasında yer alıyor.

Enerjinin, modern orduların hareket kabiliyetini belirleyen en kritik lojistik faktör olarak kabul edildiği bu dönemde, Amerika kıtasındaki devasa rezervler Orta Doğu ülkelerini geride bıraktı.

VENEZUELA REZERVDE LİDER, SUUDİ ARABİSTAN İKİNCİ

Listenin zirvesinde 303 milyar 806 milyon varillik devasa rezerviyle Venezuela yer alırken, uzun yıllar lider olarak bilinen Suudi Arabistan 258 milyar 600 milyon varil ile ikinci sırada kaldı. İran ise 208 milyar 600 milyon varil ile üçüncülüğe yerleşti.

DÜNYANIN EN GÜÇLÜ PETROL REZERVLERİ

VENEZUELA: 303 Milyar 806 Milyon Varil

SUUDİ ARABİSTAN: 258 Milyar 600 Milyon Varil

İRAN: 208 Milyar 600 Milyon Varil

KANADA: 170 Milyar 300 Milyon Varil

IRAK: 145 Milyar 19 Milyon Varil

KUVEYT: 101 Milyar 500 Milyon Varil

BİRLEŞİK ARAP EMİRLİKLERİ: 97 Milyar 800 Milyon Varil

RUSYA: 80 Milyar Varil

LİBYA: 48 Milyar 363 Milyon Varil

ABD: 38 Milyar 212 Milyon Varil

TÜRKİYE ENERJİ BAĞIMSIZLIĞI YOLUNDA İLERLİYOR

Türkiye, son yıllarda gerçekleştirdiği yeni keşiflerle rezervlerini artırmayı sürdürüyor. Global Firepower verilerine göre Türkiye, 366 milyon varillik rezerviyle dünya genelinde 49. sırada yer alıyor. Enerji bağımsızlığına yönelik atılan bu stratejik adımlar, Türkiye’nin genel askeri güç (PwrIndx) puanını yukarı taşıyan en önemli faktörler arasında gösteriliyor.

Araştırmacılar Richard Lynn ve David Becker tarafından yapılan daha önceki çalışmaların da Doğu Asya'nın entelektüel kapasitesini ön plana çıkardığı bildirildi.

SİNGAPUR AKADEMİK BAŞARIDA ÖNE ÇIKTI

Eğitim performansı verilerinin de bu bulguları desteklediği kaydedildi. 2022 OECD Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA) sonuçlarına göre Singapur; matematik, fen bilimleri ve okuma alanlarında genel sıralamada birinci oldu. IQ puanları ile akademik başarı arasında güçlü bağ bulunan Çin, Japonya, Tayvan ve Güney Kore'nin de ilk 5 içerisinde yer aldığı ifade edildi.

IQ TEK ÖLÇÜT DEĞİL

Uzmanlar, IQ puanlarının zekayı ölçmek için tek kriter olmadığını vurguladı. Eğitim kalitesi, inovasyon ve Nobel Ödülleri gibi faktörleri dikkate alan Zeka Sermayesi Endeksi (ICI) verilerinin daha farklı bir tablo çizdiği belirtildi. 2017 yılında ABD'nin bu endekste ilk sırada yer aldığı, Çin ve Rusya'nın ise ilk 10 içinde bulunduğu aktarıldı.

EĞİTİME ERİŞİMİN ETKİSİ BÜYÜK

IQ puanlarının eğitime erişim ve sosyoekonomik kaynaklardan doğrudan etkilendiğine dikkat çekildi. Analistler, düşük puan alan bölgelerin genellikle doğuştan gelen yeteneklerden ziyade eğitim ve kalkınma alanındaki eşitsizlikleri yansıttığını bildirdi. Buna rağmen son verilerin, Doğu Asya ülkelerinin akademik performans ve zeka alanındaki tutarlı küresel liderliğini bir kez daha kanıtladığı vurgulandı.

Yerel basına yansıyan bilgilere göre çift, nikah işlemlerinin ardından adliyeden ayrılmak üzereyken beklenmedik bir olay yaşadı. Bu kısa süreli evlilik, “dünyanın en kısa evliliği” olarak kayıtlara geçti.

NİKAH SONRASI TARTIŞMA ÇIKTI

İddiaya göre gelin, nikah işlemlerinin ardından yürürken tökezledi. Bu sırada damadın eşine yönelik kullandığı sözler, olayın seyrini tamamen değiştirdi.

Damadın, eşine “aptal” diyerek hakaret ettiği öne sürüldü. Bu sözler karşısında büyük tepki gösteren gelin, durumu kabul etmeyerek anında karar aldı.

HAKARETİ KABUL ETMEDİ

Yaşanan olayın ardından genç kadın, evliliğin daha ilk dakikalarında böyle bir saygısızlıkla karşılaşmayı kabul etmedi. Tepkisini net bir şekilde ortaya koyan gelin, nikahın iptali için harekete geçti.

Bu durum, evlilikte saygının ve iletişimin ne kadar önemli olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.

HAKİM EVLİLİĞİ ANINDA İPTAL ETTİ

Genç kadın, nikahın hemen ardından hakim karşısına çıkarak evliliğin iptal edilmesini talep etti. Talebi değerlendiren hakim, başvuruyu haklı bularak evliliğin sona erdirilmesine karar verdi.

Böylece çift, evlilik salonundan karı-koca olarak ayrılmadan yollarını ayırmış oldu. Olay, kısa sürede uluslararası basında da geniş yankı uyandırdı.

FABRİKADA DEĞİL, ÜREYEREK ÇOĞALIYORLAR

Geleneksel insansız sistemlerden farklı olarak bu biyobotlar fabrikalarda üretilmiyor. Doğal canlılardan oluşan sistem, biyolojik üreme yoluyla çoğaltılabiliyor.

Şirketin CEO’su Stefan Wilhelm, geliştirdikleri teknolojiyle fiziksel zekâyı mühendislik yerine biyoloji aracılığıyla ölçeklendirdiklerini belirterek bunun savunma teknolojilerinde yeni bir yaklaşım sunduğunu ifade etti.

ÇİPLİ “SIRT ÇANTALARI” İLE YÖNLENDİRİLİYOR

Sistemde Madagaskar Tıslayan Hamamböceği türü kullanılıyor. Böceklerin üzerine sensörler, mini yapay zekâ modülleri ve şifreli iletişim sistemleri içeren küçük sırt çantaları yerleştiriliyor.

Sinir arayüzlerine gönderilen düşük voltajlı elektrik sinyalleri sayesinde böceklerin yönü kontrol edilebiliyor. Özel yazılım sayesinde bu biyobotlar sürü halinde koordineli hareket edebiliyor.

ULAŞILMASI ZOR ALANLARDA GÖREV YAPIYOR

Yaklaşık 3 grama kadar teknolojik yük taşıyabilen bu sistemler, dron veya kara robotlarının giremediği dar alanlarda görev yapabiliyor. Özellikle enkaz, tünel ve karmaşık yapıların bulunduğu bölgelerde gerçek zamanlı veri toplama amacıyla kullanılıyor.

Sessiz çalışmaları ve düşük görünürlükleri sayesinde keşif görevlerinde fark edilmeden görev yapabildikleri belirtiliyor.

Bugüne kadar yaklaşık 13 milyon euro yatırım alan SWARM Biotactics’in, bu kaynakla Almanya ve ABD’deki faaliyetlerini genişletmeyi hedeflediği ifade edildi. Şirket ayrıca savunma sanayisinde yükselen askeri biyorobotik alanında önemli bir boşluğu doldurmayı amaçlıyor.

Yerli ve milli imkânlarla geliştirilen uzun menzilli füze projeleri, bölgesel dengeler açısından dikkatle takip edilirken, Cenk programı kapsamında geliştirildiği belirtilen 2 bin kilometre menzilli balistik füze uluslararası basında geniş yer buldu.

Füzenin menzil kapasitesinin Türkiye sınırları içinden İsrail’in tamamına erişim sağlayabildiği değerlendirmesi, Tel Aviv’de güvenlik tartışmalarını beraberinde getirdi.

İSRAİL BASININDA “YENİ TEHDİT” DEĞERLENDİRMESİ

İsrail merkezli Nziv haber sitesinde yer alan analizde, Türkiye’nin söz konusu füze kapasitesinin İsrail açısından yeni bir güvenlik başlığı oluşturduğu ifade edildi. Haberde, Cenk programının Türkiye’nin bölgesel güç konumunu pekiştirme ve caydırıcılık kapasitesini artırma hedefinin önemli bir parçası olduğu vurgulandı.

İsrail basınına göre bu gelişme, bölgedeki askeri dengeyi etkileyebilecek nitelikte görülüyor.

ERDOĞAN’IN STRATEJİSİNİN PARÇASI OLARAK YORUMLANDI

Analizde, söz konusu füze hamlesinin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın savunma alanında dışa bağımlılığı azaltma stratejisinin bir uzantısı olduğu değerlendirmesine yer verildi.

Özellikle Orta Doğu’da artan jeopolitik gerilimler ve İsrail-İran hattındaki gelişmeler çerçevesinde, Türkiye’nin askeri kapasitesini güçlendirmesinin bölgesel rolünü artırdığı ifade edildi.

TÜRK SAVUNMA SANAYİİNE VURGU YAPILDI

İsrail basınında yer alan değerlendirmelerde, Türkiye’nin savunma sanayiinde geniş bir üretim yelpazesine ulaştığına dikkat çekildi. Uçak, tank ve füze sistemlerine kadar uzanan bu kapasitenin, Roketsan ve Aselsan gibi firmaların öncülüğünde geliştirildiği belirtildi.

Türkiye’nin bu alandaki hedefinin, güçlü ve bağımsız bir caydırıcılık seviyesi oluşturmak olduğu kaydedildi.

MENZİL KAPASİTESİ TEL AVİV’DE KAYGI YARATTI

Nziv’in analizine göre 2 bin kilometrelik menzil, Türkiye’ye Orta Doğu’nun yanı sıra Kuzey Afrika ve Güney Avrupa’ya kadar uzanabilen bir erişim alanı sağlıyor.

Türkiye ile Tel Aviv arasındaki yaklaşık 450–475 kilometrelik mesafe dikkate alındığında, söz konusu füzenin Türkiye’nin herhangi bir noktasından İsrail’in tamamına ulaşabileceği ifade ediliyor. Bu durumun İsrail’in savunma mimarisini yeniden gözden geçirmesine yol açabileceği belirtiliyor.

İSRAİL’İN HAVA SAVUNMA PLANLARI YENİDEN GÜNDEMDE

Uzman görüşlerine yer verilen haberde, İsrail’in mevcut hava savunma sistemlerinin kuzeybatıdan gelebilecek olası tehditlere karşı yeniden konumlandırılmasının gerekebileceği değerlendirildi.

Bu kapsamda savunma kaynaklarının farklı cephelere yayılmasının, İsrail’in operasyonel planlamasını zorlaştırabileceği ifade edildi. Türkiye’nin önümüzdeki dönemde gelişmiş füze sistemlerinde seri üretim aşamasına geçmesinin beklendiği de analizlerde öne çıkan başlıklar arasında yer aldı.

ABD tarafı, Batı Afrika’da ve özellikle Nijerya’da artan terör faaliyetlerinden duyduğu endişeyi dile getirirken, bölgedeki güvenlik risklerine karşı iş birliğinin süreceğini vurguladı.

KARŞILIKLI MUTABAKAT SAĞLANDI

Sevkiyatın, ABD ile Nijerya hükümeti arasında varılan mutabakat çerçevesinde gerçekleştirileceği belirtildi. Nijerya Savunma Sözcüsü Samaila Uba, ABD askerlerinin doğrudan muharebe operasyonlarına katılmayacağını açıkladı.

ABD Afrika Komutanlığı (AFRICOM) Komutanı Orgeneral Dagvin Anderson da 4 Şubat’ta yaptığı açıklamada Nijerya’ya küçük bir askeri ekibin gönderildiğini duyurmuş, ancak ekibin ülkeye ne zaman ulaştığına ilişkin ayrıntı paylaşmamıştı.

İŞ BİRLİĞİ HANGİ ALANLARI KAPSIYOR?

Nijerya Savunma Karargâhı, konuşlandırmanın iki ülke arasındaki askeri iş birliği kapsamında gerçekleştiğini bildirdi. Açıklamada, sürecin kapasite geliştirme, askeri eğitim, istihbarat paylaşımı, lojistik destek ve sınır aşan tehditlere karşı stratejik koordinasyonu içerdiği ifade edildi.

BOKO HARAM VE ISWAP TEHDİDİ SÜRÜYOR

Nijerya, uzun süredir silahlı çetelerin yanı sıra Boko Haram ve DEAŞ’ın Batı Afrika kolu ISWAP’ın saldırılarıyla mücadele ediyor. Ülkede özellikle kuzey ve kuzeydoğu bölgelerinde güvenlik sorunu devam ediyor.

ABD’de reşit olmayan kız çocuklarına yönelik fuhuş ağı kurduğu iddiasıyla yargılanan Epstein’ın ölümü uzun süredir kamuoyunda tartışma konusu olmayı sürdürüyor. Son dönemde yayımlanan milyonlarca sayfalık yeni belge, davayla bağlantılı isimlerin yeniden gündeme gelmesine neden oldu.

MİLYONLARCA BELGE YENİDEN GÜNDEME TAŞIDI

Yayımlanan belgelerde, Epstein ile bağlantılı olduğu öne sürülen siyasetçi, iş insanı ve sanat dünyasından bazı isimlere ilişkin çeşitli iddialar yer aldı. Dosyalarda fotoğraflar, elektronik posta yazışmaları ve mağdurlara ilişkin bilgiler bulunduğu ifade edildi. Skandalın ilk olarak 2003 yılında ortaya çıktığı, ancak yeni belgelerle birlikte yeniden uluslararası kamuoyunun gündemine taşındığı belirtiliyor.

ÖLÜMÜNE İLİŞKİN İDDİALAR TARTIŞMA YARATMIŞTI

Epstein’ın 2019 yılında tutuklu bulunduğu cezaevi hücresinde hayatını kaybetmesi, olayın ardından farklı iddiaların ortaya atılmasına neden olmuştu. Bazı çevreler Epstein’ın susturulmuş olabileceğini öne sürerken, bazı komplo teorilerinde ise hayatta olduğu iddiaları dile getirilmişti.

MÜDAHALE ANLARINA AİT GÖRÜNTÜLER YAYIMLANDI

Son yayımlanan görüntülerde, Epstein’ın hücresinde bulunmasının ardından sağlık ekiplerinin müdahale ettiği anların yer aldığı bildirildi. Ayrıca ölümünün ardından çekildiği belirtilen fotoğrafların da paylaşılan belgeler arasında bulunduğu aktarıldı.

STRATEJİK ORTAKLIK VE KİMLİKLE SEYAHAT DÖNEMİ

Türkiye ile Ukrayna arasındaki ilişkiler, 2011 yılında kurulan Yüksek Düzeyli Stratejik Konsey (YDSK) mekanizmasıyla “stratejik ortaklık” seviyesine taşındı. Bu süreçte iki ülke, ticaret hacminin artırılması, savunma sanayii iş birlikleri ve halklar arası temasların güçlendirilmesi yönünde önemli adımlar attı. 1 Haziran 2017’de yürürlüğe giren kimlikle seyahat uygulaması ise beşeri ilişkilerde yeni bir dönemin kapısını araladı. Türkiye ve Ukrayna, Birleşmiş Milletler, Avrupa Konseyi ve AGİT gibi uluslararası platformlarda da birçok konuda ortak tutum sergiledi.

TÜRKİYE, UKRAYNA’NIN TOPRAK BÜTÜNLÜĞÜNÜ SAVUNDU

Rusya’nın 2014 yılında Kırım’ı yasa dışı ilhak etmesinin ardından Türkiye, Ukrayna’nın toprak bütünlüğünü savunan ülkeler arasında yer aldı ve ilhakı tanımadı. Ankara, bu tutumunu uluslararası hukuk çerçevesinde açıkça ortaya koyarken, Ukrayna ile siyasi diyaloğunu da sürdürdü. Hâlihazırda Ukrayna’nın Ankara Büyükelçiliği görevini Neriman Celal yürütürken, Türkiye’nin Kiev Büyükelçisi olarak Levent Bilgen görev yapıyor.

RUSYA-UKRAYNA SAVAŞI’NDA TÜRKİYE’NİN ARABULUCULUK ROLÜ

Şubat 2022’de başlayan Rusya-Ukrayna Savaşı, Türkiye’nin diplomatik rolünü daha görünür hale getirdi. Ankara, savaşın hemen ardından taraflarla iletişimini sürdüren ve her iki ülkeyi de aynı masada buluşturabilen nadir aktörlerden biri oldu. Türkiye’nin girişimleriyle Rusya ve Ukrayna, 2022 yılında hem Antalya’da hem de İstanbul’da müzakere masasına oturdu. Bu süreç, küresel gıda krizine çözüm getiren Karadeniz Tahıl Girişimi anlaşmasına zemin hazırladı.

TAHIL ANLAŞMASI VE ESİR TAKASLARINDA İSTANBUL ADRESİ

BM, Türkiye, Rusya ve Ukrayna arasında 22 Temmuz 2022’de İstanbul’da imzalanan Karadeniz Tahıl Girişimi, Türkiye’nin arabuluculuk kapasitesini somut biçimde ortaya koydu. Ankara ayrıca savaş esiri takaslarında da aktif rol üstlendi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın girişimleriyle Eylül 2023’te önemli bir esir takası gerçekleştirildi. 2025 yılında da diplomatik temaslarını yoğunlaştıran Türkiye, tarafları yeniden İstanbul’da bir araya getirdi.

2025 MÜZAKERELERİ VE GENİŞ KAPSAMLI ESİR TAKASLARI

Rusya ve Ukrayna heyetleri, 16 Mayıs 2025’te Cumhurbaşkanlığı Dolmabahçe Çalışma Ofisi’nde müzakereler yaptı. Görüşmelerde “1000 kişiye 1000 kişi” esasına dayalı kapsamlı bir esir takası konusunda mutabık kalındı. Takasın 25 Mayıs’ta tamamlandığı açıklandı. 2 Haziran’da yine İstanbul’da yapılan ikinci görüşmede, dondurulan asker cenazelerinin teslimi ve ağır yaralı esirlerin takası kararlaştırıldı. Temmuz ayında yapılan üçüncü turda ise binlerce kişinin serbest bırakılmasını içeren yeni adımlar üzerinde uzlaşı sağlandı.

Washington Post’un incelediği gizli federal muhbir şikâyetine göre, Google’ın yapay zeka teknolojisi Gemini’nin, İsrail bağlantılı bir firma aracılığıyla askeri amaçlı kullanımlara dolaylı destek sağladığı öne sürüldü.

GİZLİ MUHBİR ŞİKÂYETİ ORTAYA ÇIKTI

ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu’na (SEC) Ağustos 2024’te sunulan şikâyette yer alan belgelere göre, Google’ın bulut bilişim birimi Temmuz 2024’te İsrail ordusuna ait bir e-posta adresinden müşteri destek talebi aldı.

Talepte, insansız hava araçlarından elde edilen görüntülerde asker, zırhlı araç ve İHA’ların daha doğru şekilde tespit edilmesine yönelik yapay zeka desteği istendiği belirtildi.

Şikâyette, Google çalışanlarının bu talep doğrultusunda teknik öneriler sunduğu ve dahili testler gerçekleştirdiği iddia edildi.

İSRAİLLİ FİRMA BAĞLANTISI İDDİASI

Belgelerde, destek talebini ileten kişinin isminin, İsrail ordusuyla çalışan İsrailli teknoloji firması CloudEx’te görevli bir yetkiliyle aynı olduğu öne sürüldü. Bu durumun, Google’ın askeri amaçlı kullanım yasağına rağmen dolaylı destek sağladığı şüphesini güçlendirdiği ifade edildi.

Muhbir, Google’ın kamuoyuna açıkladığı yapay zeka politikalarıyla fiili uygulamaları arasında ciddi bir çelişki bulunduğunu savundu.

YATIRIMCILARIN YANILTILDIĞI İDDİASI

Şikâyette ayrıca Google’ın, kamuya açık federal kayıtlarda da yer alan kendi yapay zeka ilkelerine aykırı davrandığı ve bu durumun yatırımcılar ile düzenleyici kurumları yanılttığı ileri sürüldü. Bu nedenle şirketin menkul kıymetler yasalarını ihlal etmiş olabileceği kaydedildi.

“ÇİFTE STANDART UYGULANDI” İDDİASI

İsminin açıklanmasını istemeyen eski Google çalışanı, şirket içindeki etik süreçlere dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
“Şirket içinde yapay zeka etik denetimlerinin ne kadar katı olduğu sürekli vurgulanırdı. Ancak konu İsrail ve Gazze olunca bunun tam tersi bir tablo ortaya çıktı. Bu çifte standart nedeniyle şirketin hesap vermesi gerektiğini düşündüm.”

GOOGLE İDDİALARI REDDETTİ

Google cephesinden yapılan açıklamada ise suçlamalar reddedildi. Şirket sözcüsü, söz konusu hesabın yapay zeka hizmetlerini çok sınırlı kullandığını savunarak, yalnızca genel bir kullanım sorusuna standart destek yanıtı verildiğini, ek bir teknik yardım sağlanmadığını belirtti.

TEKNOLOJİ DEVLERİNİN İSRAİL İLE İŞ BİRLİĞİ TARTIŞMASI

Google ve Amazon’un 2021 yılında İsrail hükümetinin Nimbus Projesi ihalesini kazanması, teknoloji şirketlerinin askeri ve güvenlik alanındaki rolleriyle ilgili tartışmaları artırmıştı. Bu proje kapsamında, İsrail devlet kurumlarının ve ordunun veri altyapılarının bulut sistemlerinde toplanması hedeflenmişti.

Microsoft’un ise Gazze ve Batı Şeria’daki sivil gözetimi iddialarının ardından İsrail Savunma Bakanlığına sunduğu bazı hizmetleri durdurduğu biliniyor.

Öte yandan, Google’ın Şubat 2025’te yapay zeka politikalarını güncelleyerek silah ve gözetim kullanımına dair bazı taahhütlerini kaldırması da eleştirilerin odağında yer almıştı.

OSMANLI RUMİ MOTİFLERİ KULLANILDI

Firma sahibi Ali Rıza Özkul, yaptığı açıklamada, 26 yıl önce camiye döşenen halıların benzerinin hazırlandığını belirterek, Osmanlı dönemine ait rumi desenlerin tercih edildiğini söyledi. Halılarda ördekbaşı yeşili tonlarının ağırlıkta olduğu, ayak basma alanlarında ise bordo rengin kullanıldığı ifade edildi.

800 METREKARE HALI RAMAZAN’A YETİŞTİRİLDİ

El emeği ve geleneksel dokuma teknikleriyle hazırlanan toplam 800 metrekarelik halıların Tokyo Camisi’ne ulaştırıldığı ve ramazan ayına yetiştirilmek üzere camiye döşenmeye başlandığı bildirildi.

YÜZDE 100 YÜN VE DOĞAL MALZEME

Özkul, Demirci’de üretilen halıların kalite açısından kendini kanıtladığını vurgulayarak, “Üretimlerimiz yüzde 100 yün ve tamamen doğal malzemelerle yapılıyor. Tokyo Camisi’nde kullanılan halının metrekare ağırlığında yaklaşık 4,5 kilogram yün kullanıldı. Yeni Zelanda yünü karışımlı bu halılar, dayanıklılığı nedeniyle yıllardır tercih ediliyor.” dedi.

TARİHİ CAMİLERDE DE KULLANILIYOR

Demirci’de dokunan halıların Ayasofya ve Süleymaniye camileri gibi önemli tarihi ibadethanelerde de kullanıldığını belirten Özkul, özel dokuma sistemi sayesinde halıların alev almaz, yanmaz ve güve yemez özelliklere sahip olduğunu sözlerine ekledi.

'ORDUYU KULLANABİLİRİZ'

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, yazılı bir açıklamayla Trump'ın niyetini netleştirdi. Leavitt, Grönland'a sahip olmanın ABD için bir ulusal güvenlik meselesi olduğunu vurguladı.

Kuzey Kutbu'ndaki düşmanları caydırmak için adanın kontrolünün şart olduğunu belirten Sözcü, 'Başkan ve ekibi tüm seçenekleri tartışıyor. ABD ordusunu kullanmak da her zaman Başkomutan'ın elinde olan bir seçenektir' diyerek askeri müdahale sinyali verdi.

RUSYA VE ÇİN HEDEFTE

Trump'ın Grönland takıntısının arkasında stratejik rekabet yatıyor. ABD Başkanı, önceki gün yaptığı açıklamada Rusya ve Çin tehdidine dikkat çekmişti.

Adanın bu iki ülkeye karşı bir güvenlik kalkanı olacağını savunan Trump, Grönland'ın ABD toprağı olması gerektiğini ifade etmişti. Beyaz Saray'ın son çıkışı, bu planın sadece bir söylemden ibaret olmadığını gösteriyor.

Grevlerden dolayı iptal edilen uçuşlar, 330 binden fazla yolcunun seyahat planlarını doğrudan etkiledi. Havalimanı yetkilileri, grevlerin operasyonel planlamaları zorlaştırdığını, bazı dönemlerde uçuşların tamamen durma noktasına geldiğini ifade etti.

Uzmanlara göre, iptallerin Belçika ekonomisine yaklaşık 175 milyon avroluk bir maliyet getirdiği tahmin ediliyor. Bu durum, ülkenin hava taşımacılığı ve turizm gelirlerinde önemli bir kayba yol açtı.

SENDİKALAR KESİNTİ POLİTİKALARINA TEPKİLİ

Brüksel Havalimanı’ndaki grevlerin temel nedeni, hükümetin planladığı sosyal harcama kesintileri ve kemer sıkma politikaları oldu. Sendikalar, bu politikaların çalışanların yaşam standartlarını düşürdüğünü ve iş güvencesini tehdit ettiğini savunuyor.

Belçika genelinde yıl boyunca farklı sektörlerde gerçekleştirilen grevler, kamu ulaşımı, sağlık ve eğitim gibi alanlarda da etkisini gösterdi. Bazı dönemlerde ülkede ulaşım ve hizmet ağının tamamen durduğu görüldü.

Sendika temsilcileri, hükümetin mali reform planlarının geri çekilmemesi durumunda yeni grevlerin kaçınılmaz olduğunu belirtti. Uzmanlar, devam eden huzursuzluğun ülkenin yatırım iklimini ve hava yolu taşımacılığını olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulundu.

EKONOMİK ETKİLER DEVAM EDİYOR

Brüksel Havalimanı, Avrupa’nın en yoğun yolcu trafiğine sahip havalimanlarından biri olarak biliniyor. Grevler, yalnızca Belçika iç hatlarını değil, uluslararası bağlantılı uçuşları da etkiledi.

Belçika hükümeti, grevlerin ekonomide yarattığı zararın telafisi için alternatif düzenlemeler üzerinde çalışıyor. Ancak sendikaların, sosyal haklarda geri adım atılmadıkça protestoları sürdüreceği bildiriliyor.

Güven, bu sürecin kalıcı başarıya ulaşması için uluslararası toplumun Suriye’ye desteğinin hayati önem taşıdığını vurguladı.

Güven, Suriye hükümetinin çok katmanlı zorluklara rağmen kayda değer bir ilerleme kaydettiğini belirterek, “Hükümet, ülkenin sosyal, kültürel ve dini yapısını yansıtan kapsayıcı bir yönetim modeli oluşturmaya çalışıyor.” dedi.

Bu çabaların sürekli teşvik ve destek görmesi gerektiğini ifade eden Güven, Suriye toplumundaki birlik ve uzlaşmanın bölgesel istikrar açısından belirleyici olduğunu söyledi.

SURİYE’DEKİ ÇABALAR VE UZLAŞMA ADIMLARI

Aslı Güven, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara’nın Alevi topluluğu temsilcileriyle yaptığı görüşmeyi “uzlaşma ve güven inşası açısından anlamlı bir adım” olarak değerlendirdi.

Bu tür girişimlerin, ulusal birliğin güçlendirilmesi yönünde umut verici olduğunu belirten Güven, BM’nin Şam ile artan etkileşiminden memnuniyet duyduklarını dile getirdi.

Güven, “Suriye hükümetinin Birleşmiş Milletler ve uluslararası toplumla giderek artan iş birliği, geleceğe dair olumlu bir tablo ortaya koyuyor.” ifadelerini kullandı.

DEAŞ TEHDİDİ VE GÜVENLİK KAPASİTESİ VURGUSU

Konuşmasında Suriye’deki güvenlik risklerine de değinen Güven, Tadmur yakınlarında Suriye ve Amerikan güçlerinin ortak devriyesi sırasında gerçekleşen saldırıya dikkat çekti.

“Bu olay, DEAŞ’ın yeniden toparlanma ve saldırılar düzenleme girişimlerinin sürdüğünü gösteriyor.” değerlendirmesinde bulundu.

Güven, saldırının trajik bir olay olduğunu belirterek, bu durumun Suriye’de birleşik ve profesyonel güvenlik güçlerinin oluşturulması için uluslararası desteğin hızlandırılması gerektiğini ortaya koyduğunu söyledi.

İSRAİL’E ÇAĞRI: “TAMPON BÖLGEDEN ÇEKİLMELİ”

İsrail’in Suriye’deki tutumunu eleştiren Güven, “2025 yılı boyunca İsrail’in devam eden saldırıları, Suriye’de güvenlik ve istikrarı sağlamaya yönelik uluslararası çabaları baltalamıştır.” dedi.

1974 tarihli Kuvvetlerin Ayrılması Anlaşması’na tam uyum çağrısında bulunan Güven, “İsrail’in tampon bölgeden ve Aralık 2024’ten bu yana işgal ettiği bölgelerden çekilmesi gerekmektedir.” ifadelerini kullandı.

Ayrıca 2026 yılında kapsamlı, adil ve kalıcı bir barışın sağlanması için İsrail’in Suriye ile yapıcı iş birliği içinde olması gerektiğini belirtti.

PKK’NIN SURİYE’DEKİ VARLIĞI İSTİKRARI TEHDİT EDİYOR

Güven, Suriye’deki bir diğer istikrarsızlaştırıcı unsurun PKK’nın uzantılarının varlığı olduğunu vurguladı.

“Yıl sonuna yaklaşırken, 10 Mart anlaşmasının somut ve ölçülebilir sonuçlar vermesi şarttır.” diyen Güven, Suriye hükümetinin ülke genelinde etkinliğini yeniden tesis etmesinin önemine işaret etti.

Türkiye’nin Suriye’de istikrar, güvenlik, uzlaşma ve sürdürülebilir ekonomik toparlanmayı desteklemeye devam edeceğini belirten Güven, “Türkiye, Suriye’de kalıcı barış ve iş birliği sürecine katkı sunmaya kararlı bir ortaktır.” ifadesiyle konuşmasını tamamladı.

TAPINAK ŞÖVALYELERİ’NİN GİZLİ KRİPTASI BULUNDU

Chwarszczany’deki Saint Stanislaus Şapeli’nin altında yapılan jeoradar (GPR) taramaları, yerdeki boşlukların ve tünellerin yanı sıra gotik kriptaların varlığını ortaya koydu. Bu keşif, Tapınak Şövalyeleri’nin burada gizli faaliyetler yürüttüğü iddialarını güçlendirdi. Kazı ekibinin başındaki araştırmacı Przemysław Kolosowski, tespit edilen yapılanmanın Tapınak Şövalyeleri'nin gömüldüğü alanlara işaret ettiğini belirtiyor.

Kolosowski bölgede eski bir kuyu bulunduğunu ve bu kuyunun rivayetlere göre gizli tünellere açıldığını ifade ederek “Bu araştırma sadece başlangıç. Yeraltında daha keşfedilmemiş bölümler olduğundan eminiz” diyor.

HAZİNENİN SAKLANDIĞI GÖL EFSANESİ

Tarihçilerden Marek Karolczak, Şövalyelerin Haçlı Seferleri sırasında İsa’nın kutsal kupası olarak kabul edilen Kase’yi ele geçirdikleri iddialarını hatırlatıyor. Karolczak’a göre Şövalyeler, gecenin karanlığında altın dolu bir sandıkla birlikte Kutsal Kase’yi de kurumuş bir göle gömdü. Hazinenin akıbetine dair net bir kanıt bulunmamakla birlikte, bazı rivayetler gömülen eşyaların ya çalındığını ya da zamanla bataklıkta kaybolduğunu söylüyor.

2004’ten bu yana yapılan radar çalışmalarının, bu anlatıları destekleyen yapılar ve gömü alanları tespit etmiş olması, bölgede heyecanı artırmış durumda.

100 KİŞİLİK KÖY DÜNYA GÜNDEMİNDE

Sadece yaklaşık 100 kişilik nüfusa sahip Chwarszczany Köyü, sessiz görünümünün altında büyük bir tarih barındırıyor. Köyün çevresindeki Myślibórz kasabasında da benzer geçitler ve tüneller bulunması, bölgede bir şövalye ağı olabileceği iddialarını güçlendiriyor.

Tapınak Şövalyeleri’nin 1119’da papalık desteğiyle güçlendikten sonra 1307’de Fransa Kralı IV. Philippe’in baskısıyla çöküşe geçtiği biliniyor. 1312’de tamamen dağıtılan bu tarikatın ardında bıraktığı sırlar ise hâlâ çözülmüş değil.

GÖÇMEN POLİTİKASI SERTLEŞİYOR

Yetkililer, artan iptallerin ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin iç göçmenleri hedef alan uygulamaları ile ülkeye girişleri sınırlamaya yönelik daha kapsamlı politikalarının bir parçası olduğunu belirtti. Bakanlık kaynakları, iptallerin yaklaşık yarısının alkollü araç kullanımı, saldırı ve hırsızlık gibi suçlar nedeniyle gerçekleştiğini açıkladı. Diğer gerekçelerin ise güvenlik riskleri, vize süresi ihlalleri ve bazı durumlarda terör örgütlerine destek iddiaları olduğu hatırlatıldı.

GAZZE PROTESTOLARI ELEŞTİRİLERİ TETİKLEDİ

Vize iptalleri, ifade özgürlüğü ve siyasi protestolara ilişkin tartışmaları da beraberinde getirdi. Özellikle İsrail’in Gazze saldırılarına karşı protestolara katılan uluslararası öğrencilerin hedef alındığı, bu kişilerin antisemitizm ve terörizmi desteklemekle suçlandığı iddia edildi. Dışişleri Bakanlığı ayrıca, Charlie Kirk’ün öldürülmesini “kutladıkları” ileri sürülen bazı yabancıların vizelerinin de bu kapsamda iptal edildiğini duyurmuştu.

VİZE BAŞVURULARI İÇİN YENİ GÜVENLİK KONTROLLERİ

Trump yönetiminin ikinci döneminde vize denetim kriterleri genişletildi. H-1B gibi yüksek nitelikli çalışanlara verilen vizelerde “gelişmiş güvenlik taraması” uygulanacağı, içerik denetimi alanında çalışanların bile bu kapsamda reddedilebileceği bildirildi.
Ayrıca büyükelçilik ve konsolosluklara gönderilen talimatlarda, öğrenci vizesi başvuru sahiplerinin ABD vatandaşlarına, devletine ve kültürüne karşı düşmanca tutum taşıyıp taşımadıklarının da incelenmesi istendi. Yeni düzenlemeler doğrultusunda başvuru yapan öğrencilerden sosyal medya hesaplarını herkese açık hâle getirmeleri talep edildi.

SINIR DIŞI UYGULAMALARI GENİŞLİYOR

Vize iptalleriyle eş zamanlı olarak İç Güvenlik Bakanlığının sınır dışı ve gözaltı operasyonlarını artırdığı bildirildi. Göçmen kabul programları büyük ölçüde durdurulurken, Biden döneminde kabul edilen mültecilerin dosyalarının yeniden inceleneceği açıklandı.
Yılın başında 19 ülkeye uygulanan ABD’ye giriş kısıtlamasının 30’un üzerine çıkarılmasının değerlendirildiği, bu önerinin Ulusal Muhafız askerlerine yönelik saldırı sonrasında gündeme geldiği ifade edildi.

Son dönemde Pasifik’te artan Çin baskısının ardından bölgedeki tansiyon yeniden yükselirken, Güney Kore’nin refleks niteliğindeki bu hamlesi dikkat çekti. Yetkililer, söz konusu uçuşların ülke hava sahasını ihlal etmediğini ancak potansiyel tehdit algısı nedeniyle önleyici tedbir alındığını belirtti.

ÇİN VE RUSYA’YA AİT 9 ASKERİ UÇAK KADIZ’A GİRDİ

Güney Kore Genelkurmay Başkanlığı tarafından yapılan açıklamada, sabah saatlerinde Çin’e ait iki ve Rusya’ya ait yedi askeri uçağın KADIZ’a giriş yaptığının radarlar tarafından kaydedildiği bildirildi.

Bu uçuşların koordineli bir faaliyet olabileceğine işaret eden yetkililer, bölgeye derhal savaş jetlerinin yönlendirildiğini ifade etti.

Açıklamada, uçakların Güney Kore hava sahasını ihlal etmeden bölgeden uzaklaştığı; ancak buna rağmen bölgede teyakkuz hâlinin devam ettiği vurgulandı.

ADIZ’İN ULUSLARARASI STATÜSÜ TARTIŞMA KONUSU

Hava Savunma Tanımlama Bölgesi (ADIZ), uluslararası hukukta resmi bir tanımlamaya sahip olmamakla birlikte ülkeler tarafından tek taraflı ilan edilen bir güvenlik hattı olarak biliniyor.

Bu bölgeler, doğrudan hava sahası olarak kabul edilmese de askeri uçuşlar açısından kritik bir erken uyarı mekanizması işlevi görüyor. Sivil uçuşlar kapsam dışı tutulurken, bölgeye giren askeri uçaklar potansiyel tehdit olarak değerlendirilerek izleniyor ve gerektiğinde uyarılıyor.

Asya-Pasifik’te sık sık yaşanan bu tür geçişler, özellikle Çin’in bölgedeki agresif hava faaliyetleri nedeniyle gerilimin büyümesine neden oluyor.