Warning: mysqli_real_connect(): Headers and client library minor version mismatch. Headers:50651 Library:50562 in /home/drxtx4vbz8ha/public_html/wp-includes/class-wpdb.php on line 1775
ENFLASYON CANAVARI – Kütahya Ekspres Gazetesi
29 Kasım 2022

Kütahya Ekspres Gazetesi

Kütahya'nın gündemi dürüst haber kaynağı

ENFLASYON CANAVARI

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından şubat ayına ilişkin üretici ve tüketici fiyat endeksleri açıklandı. Açıklanan rakamlar aslında beklentiler dâhilinde. Yani, realist beklentiler içerisinde olanlar için enflasyonun yükseleceği zaten tahmin edilebilir bir durumdu. Fakat gerçekçi bakış açısına sahip olmayanlar, açıklanan rakamları farklı yorumlayabiliyor ve dolayısıyla olumsuz sonuçlara başka sebepler arayıp yakıştırabiliyorlar. Olacaktır böyle elbette ki neticede düşüncelere saygı duymak zorunluluğumuz var. Ta ki düşünceler üstünlük savaşına girmediği ve birbirini ötekileştirmediği sürece.

                Maalesef, ülkemizde yükselen ve mevcut durumda yükselmeye de devam edecek gibi görünen(beklenti) fiyat artışları var. Genel kanı, ilerleyen süreçte şimdikinden daha yüksek enflasyon oranlarını göreceğimiz yönündedir.

Piyasada mal ve hizmet fiyatlarında görülen fiyat artışlarına ya da başka bir tanım ile, fiyatlar genel seviyesinde ki artışa enflasyon adı veriliyor.

Evet, her yerde fiyat artışları var, dünya enflasyonist bir süreçten geçiyor. Global anlamda fiyatlar genel seviyesinde bir yükselme eğilimi şüphesiz ki var. Fakat bunun yanında içsel sebeplerimizde var ve biz kendi hatalarımızı da kabul etmeliyiz. Ancak o zaman enflasyon ile gerektiği gibi mücadele edecek adımları bulup atabileceğiz.  

Unutmayalım;

Enflasyon öyle bir canavardır ki paramızı pula çevirir, öyle bir ısırır, canınızı öyle bir yakar ki insanı yaşadığına pişman eder. Geleceğe olan umutlarımızı elimizden alır. Özelliklede sabit ücretli olana, asgari ücretle çalışana, dar gelirliye hayat çile olur. İşte bu yüzden, gerçekçi olmalıyız. Sebepleri ve sonuçları birbiriyle karıştırmadan, ideolojik fikirlere saplı kalmadan, bu ekonomik dar boğazdan en az hasar ile çıkabilmeyi hedefleyerek realist adımlar atmamız gerekiyor.

                Neyse, burada soluklanalım ve Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK) tarafında açıklanan rakamlara biraz bakalım.

Şubat ayında açıklanan rakamlar ile enflasyon, beklentilerinde üzerine gerçekleşmiş oldu. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) 50%’yi aşarak, yıllık 54,4% olarak gerçekleşti. TÜFE 4,81% oranında artış göstermiş.

  • Aylık bazda, en yüksek artış gösteren grup 8,41% ile gıda ve alkolsüz içecekler oldu. Bu gurubu 7% ile ev eşyası ve 6,39% ile sağlık takip etti. En az artışı ise 0,30% ile giyim ayakkabı, 0,44% ile alkollü içecekler-tütün mamulleri ve 1,49% ile konut fiyatları göstermiş oldu.
  • Yıllık bazda en düşük fiyat artışı 11,89% ile haberleşme grubunda gerçekleşti. Ardından 22,24% ile eğitim, 26,87% ile giyim ayakkabı 32,86% ile sağlık ana grubu geliyor. Bununla birlikte bir önceki yılın aynı ayına göre en çok artış gerçekleşen ana gruplar, 75,75% ulaştırma, 64,83 ev eşyası ve 64,47% ile gıda ve alkolsüz içecekler oldu.

Merkez Bankalarının doğrudan kontrolü altında olmayan, yani, para politikalarının etkisinin sınırlı olduğu bazı ana gurupların, enflasyon sepetinden çıkarılması ile elde edilen enflasyon oranına çekirdek enflasyon deniyor. Yani, gıda enerji gibi ana gurupların enflasyon sepetinden çıkarılmasıyla oluşan enflasyon oranından bahsediyoruz. Çekirdek enflasyon, geçici fiyat şoklarını dışarıda bırakarak,  TÜFE de ki yanıltıcılığı gidermiş olur ve Merkez Bankasının enflasyon eğilimini doğru saptayabilmesi için hesaplanır. İşte bu tanımlama ile anlatılan çekirdek enflasyon oranı Şubat ayında 44,05%  olarak gerçekleşti. Çekirdek enflasyonun 12 aylık ortalama değişim oranı 2,43 puan artışla yüzde 20,40’tan yüzde 22,83’e yükselmiştir.

Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ise çok daha hızlı bir artış göstermiştir. 7,22 % lik bir artış ile 105,01% olarak gerçekleşmiştir. Bir önceki ay 93,53% olarak gerçekleşmişti. ÜFE de ki bu artış ile birlikte 100% üzerinde çıkan rakamlar son 27 yılın zirvesidir aynı zamanda.

  • İmalat fiyatları Şubatta 5,60% artmış ve yıllık 97,86% olarak gerçekleşmiştir.
  • Ara malı fiyatları ise 5,33% artış göstermiş ve yıllık 115,13% olarak gerçekleşmiştir. 

Grafikte TÜFE ve ÜFE değişimini görebiliyoruz.

ÜFE ve TÜFE arasındaki makasın bu kadar açılmış olmasını iyi görmüyorum ben açıkçası. Bu, gelecekteki enflasyonun daha da yukarıda olacağının bir göstergesi olabilir. Artarak yükselen şekilde de bu makasın açıldığını görüyoruz.

Üreticiden henüz fiyatlara yansımamış, yansıtılamamış bir pay olduğu ortada ve bu önümüzdeki dönemde bize enflasyonu artırıcı etki olarak dönecektir.

Yani kabaca, üretici maliyetleri çok yüksek ve tabiri caiz ise kurtarmıyor. Üretici fiyatları kurtarır düzeye getirse satış yapamayacak bu sebeple ister istemez yüksek maliyetlere katlanmak zorunda kalıyor ki en azından ayakta kalabilsin. Ama üretici, fiyatları bir yere kadar tolore edebilecektir diye düşünüyorum.

Birde bilim adamı ve akademisyenlerin oluşturduğu Enflasyon Araştırma Gurubu (ENAG) nun hesaplamaları var.

ENAG a göre TÜFE Şubat ayında %5,44 artış gösterdi. TÜFE de ki Oniki aylık artış ise 123,80 % olarak hesaplanmış.

Yorum sizlere kalmış dostlar, hesabı siz yapın.

Umarım enflasyonun tek haneli rakamlarda seyrettiği dönemlere en kısa zamanda dönelim.

Bunun için çok çalışalım ve çok üretelim, ya da bize düşen her ne ise işte….

Sağlıcakla Kalın.