Anasayfa / Yazarlar / Aslıhan Meral / Çocuklarda Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu

Çocuklarda Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu

Aslıhan Meral

 

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite bozukluğu, kısaca DEHB; aşırı hareketliliği, dikkatsizliği ve dürtüselliği içeren bir bozukluktur. Sık karşılaşılan bu bozukluk tedavi edilmediği takdirde erişkinliğe dek sürebilmekte ve bu sürede depresyon, düşük benlik saygısı, karamsarlık, anksiyete gibi psikiyatrik ve sosyal bozukluklara sebep olabilmektedir. 3 yaşından itibaren gelişme gösterse de çocuklarda fark edildiği dönem genellikle okula başlayıp “ders dinlemesi ve ödevlerini yapması gerektiği” ilkokul dönemidir. Çoğunlukla çocuklarda görülmesine rağmen erişkin tipi de mevcuttur. Peki aşırı hareketlilik ve dikkatsizlik nedir ve çocuğunuzda var olduğunu nasıl anlayabilirsiniz?

Öncelikle dikkat eksikliği ve aşırı hareketlilik her zaman birlikte bulunmayabilir. Yani çocuğunuz sadece dikkat eksikliğine ya da sadece hiperaktiviteye sahip olabilir. Dikkat eksiliğine sahip olanlar dikkatini tek bir yere odaklamakta zorlanırlar. Eşyalarını sıklıkla kaybedebilir, unutkanlık yaşayabilirler. İlgileri kolayca başka yöne kaydığı için verilen yönergeyi sonuna kadar takip edemeyebilir, ufak farklılıkları gözden kaçırabilirler. Hiperaktivite ise yerinde duramama, oturması gerektiği halde uzun süre oturamama veya huzursuzca kıpırdanma, uygunsuz yer ve zamanlarda koşturma/tırmanma isteği, çok konuşma, sorulara henüz soru tamamlanmadan cevap verme, sırasını bekleyememe şeklinde kendini gösterir.

Bu bozukluğa sahip çocuklar davranışlarının sonuçlarını öngörmekte zorluk yaşarlar ve hareketlerinde dürtüsellik ön plandadır. Yani o an ilk akıllarına gelen tepkiyi, düşünmeden ortaya koyarlar. Bu durum aynı zamanda aşırı heyecanlı olmalarının da bir sonucu olabilir. Dürtüsellikleri ebeveynleriyle, öğretmenleriyle ve arkadaşlarıyla problemli ilişkilere sahip olmalarına da neden olabilir.

Ne yapmanız gerekir?

Eğer yukarıdaki belirtilerin çocuğunuzda 6 ay ve daha uzun süredir var olduğunu düşünüyorsanız öncelikle tedavi için uzman bir psikiyatr, psikolog veya pedagogdan yardım almalısınız. Tedavi sürecinde bilmeniz ve dikkat etmeniz gereken hususlar ise şunlar;

* Ebeveynlerin veya çocuktan sorumlu kişilerin bilmesi gereken ilk şey bu bozukluğun tamamen ebeveynlik biçiminin bir sonucu olmadığıdır. Ancak ebeveynlik tutumuna ilişkin dikkat edilmesi gereken şeyler de yok değil.

* Ona beklentilerinizi açık bir şekilde ifade etmeli, yapması gerekenleri ve nasıl yapacağını tane tane anlatmalısınız. Gerekirse basit bir günlük plan da hazırlayabilirsiniz.

* Ondan mükemmeli beklememelisiniz. Unutmayın ki, o sizden ve diğer çocuklardan farklı.

* Doğru yaptığı davranışlar için onu takdirle ödüllendirebilirsiniz. Çevrelerinden sıklıkla eleştiri alabilecekleri için onları ödüllendirme fırsatını kaçırmayın. Ancak aşırı hoşgorü de doğru olmayacaktır.

* Hoşgörünün olduğu gibi cezanın da aşırısından kaçının.

* Ona karşı sabırlı olun. Siz sakin tepkiler verdikçe çocuğunuz da sakinleşecektir.

* DEHB’nin sonucu olarak çocuğunuzda karamsarlık, düşük benlik saygısı, yüksek kaygı ve depresyon belirtileri ortaya çıkabilir. Bunların engellenmesi ve tedavisi için de uzmana danışmanız faydalı olacaktır.

Son olarak uzun süreli duygusal yoksunluk da DEHB’ye neden olabilmektedir. Bu yüzden çocuklarınızı bol bol sevin ve sevginizi her fırsatta göstermekten çekinmeyin.

Bu habere de bakabilirsiniz

KÖŞE YAZARIMIZ ESAT ANIK KİMDİR

Esat Anık, 01.01.1954 tarihinde Kütahya’da doğdu. İlk, orta ve lise tahsilini Kütahya‘da tamamladı. 1972 yılında …